Kultura Europy (średniowiecznej) czyli jak to było bez prądu i Unii...

sidhe
« powrót

gdy się udaje do łoża, niech pomyśli sobie, że tak jak teraz sam się w łoże kładzie, tak w niedalekiej przyszłości jego własne ciało będzie przez innych złożone do grobu”. Powszechnie przewidywano kres wszystkich wspaniałości związanych z ziemią. Pojawiają się trzy podstawowe motywy związane ze śmiercią:

1.Ubi sunt? – to pytanie: „gdzie podziali się Ci wszyscy, którzy niegdyś napełniali świat swym przepychem?”- przejawia się tu świadomość marności życia, świadomość, że ludzie giną, ale zostaje po nich sława, wspomnienie, nazwisko. Ale nic więcej.
2. Motyw rozkładu ciała- spostrzeżono, że ciało przeminie, jego piękno oraz młodość. Natomiast to, co znajduje się wewnątrz ciała, pod skórą, budzi obrzydzenie, w związku z tym ciało jest czymś marnym. Motyw ten jest inspiracją plastyczną pod koniec XIV w. Stąd bardzo ceniono i podkreślano fakt, że zwłoki niektórych świętych nie ulegały rozkładowi, a po śmierci ich ciała nadal były oblane rumieńcem(, co notabene było spowodowane obecnością pałeczką ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa), która w wyniku beztlenowej syntezy z tkankami zmarłego powodowała specyficzny koloryt skóry i brak objawów rozkładu zewnętrznego·). Powszechny był zwyczaj, że wielcy dostojnicy, którzy zmarli z dala od domu, byli gotowani, po czym mięso chowano na miejscu, a kości odsyłano do domu, gdzie odbywała się ceremonia pogrzebu.
3. Danse Macabre, czyli taniec śmierci. Śmierć prowadzi korowód, w którym uczestniczyli ludzie różnych stanów, wszyscy wobec śmierci są równi. Prawdopodobnie motyw ten najpierw był widowiskiem, kolejno powstał obraz- najsłynniejszy pochodzi z 1424 r. i jest to malowidło ścienne na Cmentarzu Niewiniątek w Paryżu. Celem było pocieszenie ludzi zmęczonych średniowiecznymi podziałami, którzy uświadamiali sobie to, że wobec śmierci jesteśmy równi. Jednocześnie powodował przerażenie wobec nadchodzącego końca. Grozę budził przede wszystkim fakt, że w tym korowodzie występuje każdy. Pierwotnie byli ukazywani jedynie mężczyźni, z czasem powstawały tańce śmierci kobiet. Była to swego rodzaju synteza: upomnienie, jak i satyra społeczna.
Cechą charakterystyczną wizerunku śmierci był fakt, że za każdym razem musiał on budzić grozę. Istniało kilka powszechnie panujących wyobrażeń: szkielet z kosą ewentualnie z łukiem i strzałą, apokaliptyczny jeździec, megiera ze skrzydłami nietoperza.( Przypomnijmy sobie wizerunek śmierci w rozmowie mistrza Polikarpa: Upadł ci jej kawał nosa z oczu leci krwawa rosa, lico leści się jako mednica) (fragment przywołany z pamięci – możliwe błędy)
Jednocześnie motywu samej chwili pożegnania się z tym światem było brak.
Wspominano również o czterech rzeczach ostatecznych: śmierci, sądzie ostatecznym, piekle i niebie. Człowiek, by otrzymać zbawienie, musiał ciągle o nich pamiętać.( Św. Augustyn twierdził, że Bóg z góry ustala, kto zostanie zbawiony, natomiast Św. Tomasz uważał, że każdy musi sobie na zbawienie zapracować. Późnośredniowieczny kościół był tomistyczny) ·W średniowieczu panował zupełnie inny stosunek do śmierci niż obecnie, wtedy śmierć i umieranie miało charakter publiczny stąd wypłynęły swoiste przykazania przyszłego nieboszczka: Ars moriendi. Występuje pięć pokus, na które naraża umierającego diabeł, mianowicie: zwątpienie w wierze, rozpacz z powodu grzechu, przywiązanie do dóbr ziemskich, rozpacz z powodu osobistych cierpień, pycha z powodu własnej cnoty. Przy każdej z pokus człowiekowi pomaga anioł. Śmierć bliskich ludzi budziła smutek przez świadomość o zbliżającym się własnym końcu. Nie widziano w śmierci pocieszenia jako kresu cierpień, przy czym powstaje paradoks – ludzie nie chcieli umierać jednocześnie wychodząc z założenia, że obecny świat jest pełen cierpień i nie chcieliby się ponownie narodzić. „ Myśl kościelna późnego średniowiecza zna tylko dwie krańcowości: z jednej strony skargę na przemijanie[...], z drugiej radość, jaką budzi uratowanie duszy od stanu wiecznego błogosławieństwa. Wszystko to, co znajdowało się pomiędzy tymi dwoma biegunami, pozostawało nie wypowiedziane.”
W czasach późnego średniowiecza idee, tak samo jak motyw śmierci, przekształcano w obrazy. Pojawiła się pilna potrzeba nadania temu, co święte, postaci obrazowej, po to by zawarło się w umyśle silnie zarysowanym obrazem. Religia była zależna od kultury i odwrotnie. Była silnie zakorzeniona w codzienność, regulowała tryb życia i obyczajowość. Wiele zabobonów, miały podtekst religijny. Do takich można zaliczyć „Święto Niewiniątek”, które obchodzono 28 grudnia, miało upamiętniać mord na dzieciach w Betlejem. Dzień ten był uważany za wyjątkowo pechowy. Panował również przesąd, że będąc na mszy w kościele człowiek się nie starzeje... „sacrum” przeniknęło do wszystkich warstw życia, panował szerszy niż obecnie rynek zbytu dewocjonaliów, dla przykładu małe figurki Matki Boskiej, stawiły się element zastawy do picia. Zagrożenie stanowiło nieuniknione zatarcie pomiędzy tym, co ziemskie, a świętością, (która pozostawała w kręgu powszedniości). Dla przykładu odpusty, które można było uzyskać w ciekawy i bardzo pobożny sposób, czyli jako wygraną na loterii... ( Pominę aspekt czysto ekonomiczny odpustów, przeciwko, któremu sprzeciwił się Marcin Luter). Wypadki z życia porównywano z życiem Chrystusa. Chodzenie do kościoła staje się elementem życia towarzyskiego: pokazanie się w nowym stroju, podziwianiu piękna kobiet. Jak już wcześniej wspomniałem: pielgrzymki stały się sposobnością do rozrywki, przede wszystkim- przygód erotycznych. Rozbudowane części mszy, oraz niezliczona ilość motetów- przyśpiewek, powoduje w końcu zaburzenie klarowności i jasności przekazu, włączano często świeckie proste piosenki, czasem w różnych językach.
Wiarę i religię w późnym okresie średniowiecza traktuje się z mniejszą powagą. Zdarzają się przypadki demonstracji swojej niewiary. Kult świętych zbytnio się rozwinął i skomplikował, a przecież obrazy służyły temu, by dosłownie „pokazać” ludziom niewykształconym, w co mają wierzyć. Dopiero w czasie kontrreformacji, próbując przywrócić kult świętych, znaczcie go zubożono. (dwie szkoły ikonograficzne).
Panowało przekonanie, że modły skutkują dzięki Bogu, lecz jeśli zostały wykonane w nieprawidłowy, zły sposób- przez diabła.
W epoce średniowiecza można dostrzec nierozerwalność charakterystycznego upodobania do przepychu z surową pobożnością. Rozwój malarstwa, rzeźby i złotnictwa jest warunkowany przez potrzebę barwnego przedstawiania wszystkiego.
Wizerunki świętych, ukazujących się w średniowieczu, są ponadczasowe.
Od wczesnych lat młodości naucza się wrażliwości na widok wizerunku ukrzyżowanego Chrystusa. W życiu codziennym odwoływano się do zdarzeń z jego życia. Religijne wzruszenia były gwałtowne, ale szybko przemijające. Ludzi poruszały przedstawienie okropności piekła, groźba pokuty za grzechy, męką pańskiej (to właśnie w późnym średniowieczu narodził się obyczaj odbywania i przezywania drogi krzyżowej) i rozprawianie o miłości Bożej. Niekiedy wzruszenia prowadziły do wybuchów emocji: „łzy są skrzydłami modlitwy”. Dostrzegano pewne niebezpieczeństwa trwania w zbytniej pobożności i poddawaniu się nazbyt surowym postom. Podobno modlitwy bez opamiętania mogły wprawić człowieka w stan, w którym mógł być łatwo opętany przez diabła. Przesadna

- [1] [2] [3] [4] [5] -
4


Zobacz też:

Publicystyka - W obronie kobiecości... W obronie kobiecości... Literatura piękna od dawien dawna jawiła się nam – Czytelnikom - jako strefa marzeń, do której może się odwołać w czasach, w jakich przyszło nam żyć, praktycznie każdy. więcej...
Publicystyka - Liryczna obsesja materii czy dadaistyczny bełkot? Liryczna obsesja materii czy dadaistyczny bełkot? Czyli o poszukiwaniu jazzu w XXI wieku. „Tru tu, tu tutu” – tak zaczyna się chyba połowa utworów znajdująca się w dorobku już przeszło stuletniej historii jazzu. więcej...
Opinie
Musisz być zalogowany by móc komentować.
Gabisia2006-10-31 02:03:15
avatar
zajebiste :) :) :)
odpowiedz
;D2006-10-31 02:03:15
avatar
Pisze coś tu o Loyset Liedet bo nie chce mi sie całego czytać jak nie ? :D
odpowiedz
autor2006-10-31 02:03:15
avatar
jst napisane coś o Lidet.
odpowiedz
mihał2006-10-31 02:03:15
avatar
loseet liedet
odpowiedz
Naruto2006-10-31 02:03:15
avatar
Jest trochę błędów ale ogólnie dość ciekawe
odpowiedz
autor2006-10-31 02:03:15
avatar
to prosze je zaznaczyć, usunę z przyjemnością.
odpowiedz
?2006-10-31 02:03:15
avatar
Czy autor ma choćby wykształcenie średnie?? u mnie z czymś takim maturę by oblał po pierwszym akapicie... Czy tego nie widzicie??
odpowiedz
autor2006-10-31 02:03:15
avatar
a kim ty jestes ze sprawdzasz matury ? jak pewnie zauwazyles, nie jest to wypracowanie, anie formy tez na takowe nie stylizowalem. Raczej luźny zbi ór elementów, rys antropologiczny. Nie jest to napewno tekt ktory mozna oddac "pani z historii" jako pracę, ale zamiast krytykanctwa wolałbym usłyszeć krytykę, czy to na forum, czy prywatnie per mail. Pozdrawiam
odpowiedz
xXx2006-10-31 02:03:15
avatar
mam pytanie dlaczego nie moge skopiowac...cos zle robie czy co?
odpowiedz
MARLENA2006-10-31 02:03:15
avatar
ZA MALO O MUZYCE
odpowiedz
PAULINA:)2006-10-31 02:03:15
avatar
JEST TU COś O żYCIU CODZIENNYM I ZWYCZAJACH STANóW W śREDNIOWIECZU??
odpowiedz
PAULINA:)2006-10-31 02:03:15
avatar
MóGł BY MI KTOS ODPISAC? CZY NIKT NIE JEST łASKAW?
odpowiedz
Sylwcia2006-10-31 02:03:15
avatar
Trochę długie ale jest super ! ! !
odpowiedz
Celt Anonim2006-10-31 02:03:15
avatar
nie czepiajcie sie. jak ktos podkreslil jest to zbior roznych informacji, ktore mozna na swoj sposob wykorzystac. sa drobniutkie bledy ale wg mnie artykuł (o ile mozna to tak nazwac) jest calkiem w porzadku i na pewno sie przyda wielu osobom :)
odpowiedz
autor2006-10-31 02:03:15
avatar
to napiszcie jakie to są błędy...
odpowiedz
karina2006-10-31 02:03:15
avatar
moim zdaniem ten tekst jest w porządku nie wiem czego ktoś się czepia!!!!!
odpowiedz
POLUB NAS!
WYDAWCY POLECAJĄ
Zwyczajna łaska
Książka Racheli
Sekret Wesaliusza
REKLAMA
linia_1_reklama linia_2_reklama linia_3_reklama
 
STRONA GŁÓWNA

MOJE GRANICE
Dodaj/Opublikuj
Wirtualna biblioteczka
Ustawienia
Więcej opcji
KSIĄŻKI
recenzje
premiery, nowości
zapowiedzi wydawnicze
audiobooki
patronaty
rankingi
autorzy
rekomendacje
wyzwania czytelnicze
WIERSZE

OPOWIADANIA

KONKURSY

SPOŁECZNOŚĆ
forum
blogi
zdjęcia
filmy
kalendarz
książki za aktywność
PUBLICYSTYKA
wywiady
eseje
sylwetki twórców
recenzje filmów