Barbara Rosiek - przyjaciółka wykluczonych

Monika Witczak
« powrót

Publicystyka - Obrazek

Miała trzynaście lat gdy po raz pierwszy sięgnęła po narkotyki. Jak sama przyznaje, z pełną świadomością szukała drogi do prochów i tamtego dnia dokładnie wiedziała, że chce zostać narkomanką. Długo później dowiedziała się, skąd wziął się w niej pęd do samozagłady. Swoją drogę do wyzwolenia z nałogu opisała w książce Pamiętnik narkomanki i dzięki temu stała się jedną z najbardziej poczytnych polskich autorek. Sama o sobie mówi, że jest przyjacielem wykluczonych, poniżonych, upokorzonych i skrzywdzonych (Rozmowa z Barbarą Rosiek, s. 10). Jaka naprawdę jest Barbara Rosiek i co popchnęło ją w szpony najgorszego z nałogów?

Barbara Rosiek kontra Baśka R.



Barbara Rosiek urodziła się 25 czerwca 1959 roku w Częstochowie. Z wykształcenia jest psychologiem, z powołania - poetką i pisarką. Ukończyła Uniwersytet Śląski w Katowicach, a pracowała jako psycholog kliniczny w szpitalach w Częstochowie i Lublińcu. Była wolontariuszką w hospicjum dla chorych umierających na raka. Od wielu lat jest zaangażowana w pomoc osobom (zwłaszcza młodym), zmagającym się z uzależnieniami. Jest członkiem Towarzystwa Rodzin i Przyjaciół Dzieci Uzależnionych. Do dziś pomaga młodzieży i dorosłym wyjść z najtrudniejszych życiowych zakrętów. Jej adres mailowy i telefon są dostępne dla wszystkich, którzy potrzebują pomocy.



W 1985 roku zadebiutowała książką Pamiętnik narkomanki, która z miejsca stała się bestsellerem. Dziś książka ma już status kultowej lektury dla nastolatków i jest najczęściej wznawianą pozycją w Polsce (od 1985 roku ukazało się już ponad dwadzieścia kolejnych wydań). Autorka nie zamierzała osiadać na laurach i napisała jeszcze dziesięć książek o podobnej tematyce (m.in. Kokaina, Byłam schizofreniczką, Alkohol, prochy i ja, Ćpunka) oraz wydała piętnaście tomików poetyckich. Wciąż powtarza, że ta najważniejsza książka nadal jest jeszcze przed nią.


Jednak oprócz tego - można powiedzieć, dość „zwykłego” życiorysu - Barbara Rosiek ma również inną, niezwykle burzliwą biografię, dzięki której jej książki są tak bardzo autentyczne i poczytne. Autorka od trzynastego roku życia była narkomanką, a później wpadła w chorobę alkoholową, cierpiała na depresję i chorobę psychiczną, przeszła kilka prób samobójczych oraz kilka śmiertelnie groźnych chorób, które były wynikiem wyniszczającego działania narkotyków. Była stałą bywalczynią szpitali psychiatrycznych, MONARu i oddziałów ratunkowych. Wielokrotnie przechodziła detoks i terapię uzależnień, a następnie wracała do narkotyków. Mimo wszystko zdołała się wyrwać ze szponów nałogów, kilkakrotnie uniknęła śmierci, a dzięki leczeniu i psychoterapii narodziła się na nowo i dziś jest już pogodzona z losem i samą sobą.


Paradoksalnie, choć Barbara Rosiek odkryła przed swoimi czytelnikami tak wiele ze swojego życia, nadal pozostaje postacią tajemniczą i niejednoznaczną. Stworzyła wokół siebie tak wiele mitów i niedopowiedzeń, że trudno dokładnie stwierdzić, co w jej powieściach jest prawdą, a co tylko literacką fikcją. Postać Baśki R., narratorki większości jej książek (jedynie w trylogii o Ćpunce narratorką jest Anka P.), uznano za jej alter ego. Pisarka nadała jej własne cechy i obdarzyła częściowo swoją biografią. W Pamiętniku narkomanki Baśka R. opowiada prawdziwą historię Barbary Rosiek, jednak już w kolejnych książkach, które są jedynie inspirowane przeżyciami autorki, znacznie więcej jest fikcji niż rzeczywistości.


Dopiero kilka lat temu Barbara Rosiek zaczęła dementować powszechną opinię, że wszystkie książki są zapisem jej prawdziwej historii. Można powiedzieć, że autorka trochę igrała ze swoimi czytelnikami. Narracja pierwszoosobowa i posługiwanie się własnym alter ego może wskazywać na to, że Rosiek faktycznie opisywała swoją biografię. Prawda jest jednak taka, że choć oczywiście trzon jej opowieści jest mocno osadzony w jej przeżyciach i doświadczeniach, autorka czerpała wiele inspiracji od swoich pacjentów, przyjaciół i znajomych czy z listów od czytelników. Najciekawsze jest to, że według fanów najmocniejszą i najbardziej realistyczną książką, jaką napisała, jest Kokaina, w której de facto najwięcej jest kreacji, fikcji i gry wyobraźni. Pisarka zapewnia jednak, że wkrótce napisze swoją autobiografię, w której ostatecznie rozwieje wszelkie wątpliwości, co jest fikcją, a co prawdą.


Fenomen Pamiętnika narkomanki



Na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku problem narkomanii w Polsce osiągnął skalę masową. Uzależnienie od narkotyków stało się prawdziwym problemem społecznym, dotykającym coraz więcej młodych ludzi. Środki odurzające mogły zdobyć bez problemu nawet nastolatki. Zarazem jednak nie było wówczas metod uświadamiania młodzieży, czym jest i do czego doprowadza narkomania. O narkotykach nie rozmawiano głośno, tworzono wokół nich pewne tabu, dzięki czemu młodzieży wydawały się tak interesujące. Były owocem zakazanym, a ich przyjmowanie stanowiło wyznacznik przynależności do subkultury hippisów. Jednocześnie mało kto wiedział, jak naprawdę kończy się przyjmowanie narkotyków. W masowej wyobraźni istniał obraz młodego buntownika „na haju", który przeżywa ekscytujące chwile. Ten właśnie nieprawdziwy wizerunek narkomana miała w głowie trzynastoletnia Baśka, wybierająca się na wagary pierwszego dnia wiosny.


Co prawda ośrodki leczenia narkomanii pojawiły się już w latach 70-tych, jednak wówczas nie dostrzegano, jak tragiczne skutki może mieć zamiatanie problemu narkomanii pod dywan. Wszelkie publikacje na ten temat były blokowane cenzurą. Dopiero lata 80-te przyniosły pozytywną zmianę. O narkomanii zaczęto mówić głośno. Powstały pierwsze organizacje, jak Towarzystwo Zapobiegania Narkomanii i MONAR, a w 1985 r. uchwalono też nową Ustawę o zapobieganiu narkomanii.


W tym samym roku wyszedł Pamiętnik narkomanki. Książka trafiła na społeczną i literacką niszę. W Polsce nie było dotąd literatury tego typu - i to tak autentycznej i konfesyjnej. Książka rozpoczęła narodową dyskusję na temat narkomanii w Polsce i wpisała się w narodowy program walki z uzależnieniem. Posłowie do pierwszego wydania Pamiętnika narkomanki napisał Marek Kotański, prywatnie przyjaciel i były terapeuta Barbary Rosiek z MONARu. To jeszcze bardziej podniosło status tej publikacji, bowiem Kotan był wówczas jedną z najciekawszych postaci publicznych w Polsce, legendą jeszcze za życia.


Pamiętnik z miejsca stał się bestsellerem.


Barbara Rosiek wspomina:





Pamiętam moment, gdy idąc Alejami Najświętszej Maryi Panny w Częstochowie, zobaczyłam na wystawie księgarni książkę z charakterystyczną czarną okładką i poczułam dziką radość. Mówiłam - to niesamowite, wydałam debiutancką książkę i to w nakładzie stu tysięcy egzemplarzy! Widywałam młode osoby zaczytane na ulicy, w tramwaju, w autobusie, w pociągu… Jakby cała Polska go czytała, a ja z dnia na dzień stałam się sławna (...).


(Inna perspektywa, s. 10)




Fenomen Pamiętnika narkomanki opierał się na autentyczności. Autentyzm tej książki wynika z tego, że autorka napisała książkę na podstawie swoich przeżyć i prawdziwych dzienników, które prowadziła od nastoletniego wieku. Będąc już osobą, która wyleczyła się z narkomanii,


poprzednia
- [1] [2] -


Zobacz też:

Publicystyka - Leonardo da Vinci. Historia pełna kłamstw Leonardo da Vinci. Historia pełna kłamstw W 1518 roku, w pracowni w Cloux Leonardo da Vinci siedział przy stole, trudząc się nad jakimś szczególnym zagadnieniem geometrycznym. Nagle usłyszał wezwanie, które zmusiło go do odłożenia pióra więcej...
Publicystyka - Biografia Heleny Mniszkówny. Trędowata literackiej Warszawy Biografia Heleny Mniszkówny. Trędowata literackiej Warszawy Co decyduje o wartości literatury? Nakład, popularność, liczba wznowień? A może jedynie nagrody, przyznawane przez zacnych krytyków? Ktoś powie: krytycy ocenią wartość książki, ale to czytelnicy ją kupią więcej...
Opinie
Musisz być zalogowany by móc komentować.
emilly262017-06-17 16:08:27
avatar
Pamiętam,że czytałam tą książkę, ale z 17 lat temu. Z perspektywy uczennicy uważam,że to książka, która wzbudziła we mnie zainteresowanie.
odpowiedz
martucha1802017-06-17 16:08:27
avatar
Nie czytałam książek tej autorki...
odpowiedz
POLUB NAS!
WYDAWCY POLECAJĄ
Książka, dzięki której pokochasz książki. Nawet, jeśli nie lubisz czytać
Pax
Nieja i ja
REKLAMA
linia_1_reklama linia_2_reklama linia_3_reklama
 
STRONA GŁÓWNA

MOJE GRANICE
Dodaj/Opublikuj
Wirtualna biblioteczka
Ustawienia
Więcej opcji
KSIĄŻKI
recenzje
premiery, nowości
zapowiedzi wydawnicze
audiobooki
patronaty
rankingi
autorzy
rekomendacje
wyzwania czytelnicze
WIERSZE

OPOWIADANIA

KONKURSY

SPOŁECZNOŚĆ
forum
blogi
zdjęcia
filmy
kalendarz
książki za aktywność
PUBLICYSTYKA
wywiady
eseje
sylwetki twórców
recenzje filmów