Okładka książki - Myśli o dawnej Polsce

Myśli o dawnej Polsce

Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Data wydania: 2009-10-15
Kategoria: Historyczne
ISBN: 978-83-7648-255-2
Liczba stron: 288
Dodał/a recenzje: ankhxxl

Ocena: 5 (1 głosów)

O tym, że dla Wydawnictwa Prószyński i S-ka za wznowienie dzieł Pawła Jasienicy należą się ukłony i słowa wdzięczności, wspominać nie trzeba (notabene uczyniłam to już nieraz przy okazji innych recenzji książek tego autora). Nie jest to bowiem uaktualnienie książki w pospolitym słowa tego znaczeniu. W przypadku Jasienicy, jego biografii i historii publikacji jego książek, to swoisty hołd, nobilitacja po długoletnim, niesłusznym i niesprawiedliwym zupełnie skreśleniu z list pozycji odwiedzających zakamarki księgarń.
 
W „Myślach o dawnej Polsce” kolejny raz mamy okazję obcować z tak cenionym przez wszystkich koneserów dziejopisarstwa stylem. Jasienica ani na moment nie popada w rytmikę podręcznikową, gdyż całej jego twórczości przyświecał pełen polotu i błyskotliwych myśli, tok opowieściowy, gawędziarski. Odbiorca wie, że ma kontakt z faktem historycznym, a jednak doznaje tego przemożnego uczucia, że rozczytuje się w powieści, nakręcanej osią akcji, z lekkim akcentem jej odmiany awanturniczej i obyczajowej. W prezentowanej tu książce, autor „Pamiętnika” sięga do pierwocin istnienia państwa polskiego. Jako jeden z redaktorów „Tygodnika Powszechnego” za namową tynieckiego benedyktyna wyruszył do Gniezna, by opracować reportaż na temat tamtejszych wykopalisk archeologicznych. Podróż ta oraz obecność pracujących na gnieźnieńskiej Górze Lecha, znajdującej się w pobliżu słynnej katedry, natchnęła historyka do zajęcia się problematyką powstania Polski z pominięciem obowiązujących nawyków chronologicznych, uwzględnieniem zaś właściwych (archeologicznych) dowodów na jego istnienie w dobie przedchrześcijańskiej. Dowiadujemy się tu m.in. o faktach związanych z jego pierwszymi władcami, układami politycznymi, które wówczas miały miejsce, sposobach fortyfikacji, itp. Zagłębiając się w ów temat, Jasienica nie operuje jedynie własnymi spostrzeżeniami, w rachubę wchodzą tu także starodawne kroniki, zapisy (całokształt materiałów źródłowych), opinie jego przyjaciół – profesorów oraz innych fascynatów historii. Wśród problemów, które nurtują autora „Polski Piastów”,  znalazły się próby odpowiedzenia na pytania, jakie oddziaływanie miała kultura pogańska już po przyjęciu chrztu przez Polskę (przecież nie zaniknęła, ot tak, sama z siebie), jak wyglądał rzeczywisty charakter unii Polski z Litwą i jakie były jej konsekwencje dla dalszego rozwoju państwa, a także wiele porusza wiele innych, kluczowych dla naszej historii kwestii.

Spostrzegawczość i dar łączenia ze sobą wielu z pozoru wykluczających się wydarzeń owocują u twórcy „Rozważań o wojnie domowej”  niezwykle bogatymi merytorycznie wnioskami. Ich poziom i rzetelność naukową wspiera owo specyficzne dla Jasienicy wychylenie ku przyszłości, porównanie efektu z szeregiem jego wykładników. Nie u każdego historyka taka synteza jest obecna i w takim stopniu wnikliwa.

Znam wielu historyków, zarówno hobbystów, jak i „zawodowców”. Każdy z nich na pytanie o Jasienicę, stwierdził, że jego szkoła (samo słowo to już jest tu niezwykle znaczące) pozwoliła nie tylko lepiej zrozumieć prawidła, którymi rządzi się historia, ale ogarnąć ją samą, w swej złożoności, problematyczności, pięknie. Czyż trzeba szukać bardziej przekonywującej zachęty?

Kup książkę

przesuń

Musisz być zalogowany, aby komentować. Zaloguj się lub załóż konto, jeżeli jeszcze go nie posiadasz.

Opinie

Avatar użytkownika - danutka
danutka
Przeczytane:2014-04-12, Ocena: 5, Przeczytałem, z_52 książki - 2014,
Świetne uzupełnienie dwóch wcześniejszych dzieł Jasienicy: Polski Piastów i Polski Jagiellonów. W esejach skupił się Autor głównie na czasach Piastów, zwłaszcza początkach dynastii, i zmianach, jakie wymusiło bezpotomne zejście Kazimierza Wielkiego i konieczność zawarcia unii z Litwą. Pozostałe okresy omówione są nieco bardziej pobieżnie. Jasienica podkreśla dziedzictwo kulturowe kraju zamieszkiwanego przez plemiona słowiańskie, jakie zjednoczyli Piastowie pod chorągwią chrześcijańską, nie pozwala zapominać, że przed datą przyjęcia chrztu mieliśmy już dostatecznie rozbudowany aparat państwowy, by nie zaczynać jego tworzenia od zera - Mieszko oparł się na istniejących prawach i obyczajach, o czym zdają się zapominać kronikarze i historycy, którzy wolą całą zasługę przypisać nowej religii. Bardzo ciekawie opisane zostały zależności polityczne i kulturowe Polski z sąsiadami, racje polityczne, które zmuszały władców do takich, a nie innych posunięć, powody niepowodzeń w rokowaniach i klęsk w bitwach, korzyści wynikające z zawieranych sojuszy, zwłaszcza zyski i straty, jakie poniosły Litwa i Polska w wyniku unii w Krewie w 1385 r. Warto zapoznać się z Myślami Jasienicy, nawet jeśli z niektórymi nie sposób się zgodzić. (Ocena: 5/6)
Link do opinii
Inne książki autora
Kraj nad Jangcy
Paweł Jasienica0
Okładka ksiązki - Kraj nad Jangcy

Relacja-reportaż z sześciotygodniowej podróży pisarza po Chinach z 1956 roku to jedna z najciekawszych, a zarazem niemal zapomnianych książek Pawła Jasienicy...

Świt słowiańskiego jutra
Paweł Jasienica0
Okładka ksiązki - Świt słowiańskiego jutra

Reportaż archeologiczny na temat nakładów i przedsięwzięć podjętych przez władze Polski Ludowej w celu poszukiwania reliktów polskości ziem...

Reklamy