Recenzja czytelnika granice.pl

Kup Teraz

Absurdy PRL-u. Antologia

Marcin Rychlewski

Ocena ( 0 osoby )
Wydawnictwo: Vesper
Data wydania: 2006-01-01
Kategoria: Rozrywka, humor
ISBN: 9788361524021
Liczba stron: 224
Dodał/a książkę:
Dodał/a recenzję: mrowka

PRL jest dzisiaj trendy. W odróżnieniu od oficjalnych stanowisk, które nakazują wręcz programowe odrzucanie minionej epoki, wśród młodych ludzi panuje moda na PRL. W ten nurt wpisał się w parę lat temu Marcin Rychlewski, publikując w wydawnictwie Vesper (które zdążyło się już wsławić licznymi antologiami tematycznie pogrupowanych dowcipów) książkę „Absurdy PRL-u. Antologia”.

 

„Absurdy PRL-u” nieco różnią się od typowego zbioru kawałów. Po pierwsze jakością wydania. Nie mamy tu do czynienia z kieszonkową wersją antologii żartów, a z tomem eleganckim, w twardej oprawie i z kilkunastoma kolorowymi kartkami (na tych kartkach pojawiają się reprodukcje znanych i mniej znanych plakatów, znaczków pocztowych, kartek, instrukcji obsługi – to wszystko, co składało się na codzienność PRL-u, poza tym widnieją tam czarno-białe zdjęcia). To zmiany widoczne na pierwszy rzut oka. Ale „Absurdy PRL-u” zaskakują i zawartością.

 

Początek przypomina typowy zbiór dowcipów. Przypomina, bo genologicznie jest to raczej zbiór anegdot, większy nacisk kładzie się tutaj na konkret niż na płaszczyznę uogólnień. To jednostkowe wydarzenia (zrodzone w przenikliwych umysłach obserwatorów), które z czasem uzyskują rangę dowcipów. W tym są „Absurdy PRL-u” lekturą typową. Ale i dowcipy z anegdot zajmują tylko pierwszą część książki. Marcin Rychlewski zrobił wszystko, żeby pokazać wielowymiarowość PRL-u. Po najobszerniejszym rozdziale „Humor polityczny z czasów PRL-u” pojawia się sympatyczna niespodzianka – wypisy z ksiąg skarg i zażaleń, które przemieniają się miejscami w miniaturowe dialogi między zbulwersowanymi klientami a kierownictwem sklepów. Jedni atakują, drudzy się bronią. Niekiedy jedni klienci komentują poczynania innych, na pierwszy plan wysuwa się tu komizm mimowolny. Wyimki z instrukcji oraz pism urzędowych to już ukłon w stronę nowomowy i absurdów, które świadczą o bezradności czy nawet nieudolności językowej nie tylko urzędników.

 

W tomie „Absurdy PRL-u” te elementy funkcjonują na zasadzie ciekawostki – przynajmniej jeśli chodzi o przeciętnych czytelników, którzy raczej nie będą wczytywali się w zawiłe teksty w poszukiwaniu wartości komicznych. Całości dopełnia natomiast krótki przegląd fragmentów utworów socrealistycznych – i tu dokonywanie skrótów powinno budzić sprzeciw. Dla pokazania charakterystycznego stylu, tematyki czy „klimatu” literatury tego okresu, wystarczyłoby znaleźć kilka krótkich wierszy. Wycinanie fragmentów z większych całości – a zwłaszcza wycinanie, z jakim mamy do czynienia w tej publikacji – jawi się już jako poważne okaleczanie tekstów. Gest wydzielania pewnych cytatów i usuwania innych niebezpiecznie przypomina działalność cenzury, trąci także manipulacją.

 

Wpisał się Marcin Rychlewski swoją książką w czas intensywnego zainteresowania PRL-em. Stworzył wybór ciekawych – ale nie zawsze reprezentatywnych – żartów i dołożył do tego elementy składające się na typową peerelowską atmosferę codzienności. Można mieć mu za złe, że w bibliografii wiele jest źródeł internetowych (a te nie zawsze podają zweryfikowane informacje), można zaznaczać, że wśród dowcipów zbyt mało jest tych nieformalnych, spisywanych na ulicy – a część z zamieszczonych tutaj wydaje się po prostu przeestetyzowana. Można się czepiać, ale po co? Ta książka nie ma być źródłem wiedzy o PRL-u, a źródłem rozrywki – i jako taka się sprawdza.

 

Izabela Mikrut

szara_linia
Opinie
Ocena 1 2 3 4 5 6
Komentarz
gendun Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
ot Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
Sumire Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
Linia koment
Przeczytane:, Na półkach:
break
POLUB NAS!
WYDAWCY POLECAJĄ
Cień jabłoni
Książka Racheli
Sekret Wesaliusza
 
STRONA GŁÓWNA

MOJE GRANICE
Dodaj/Opublikuj
Wirtualna biblioteczka
Ustawienia
Więcej opcji
KSIĄŻKI
recenzje
premiery, nowości
zapowiedzi wydawnicze
audiobooki
patronaty
rankingi
autorzy
rekomendacje
wyzwania czytelnicze
WIERSZE

OPOWIADANIA

KONKURSY

SPOŁECZNOŚĆ
forum
blogi
zdjęcia
filmy
kalendarz
książki za aktywność
PUBLICYSTYKA
wywiady
eseje
sylwetki twórców
recenzje filmów