Recenzja redakcji granice.pl

Kup Teraz

Przedwojenna architektura żydowska. Najpiękniejsze fotografie

Krzysztof Żyra

Ocena ( 0 osoby )
Wydawnictwo: RM
Data wydania: 2014-12-01
Kategoria: Albumy
ISBN: 978-83-7773-097-3
Liczba stron: 104
Dodał/a książkę:
Dodał/a recenzję: Damian Kopeć

Świat, którego już nie ma  

Żydzi, mieszkając w Polsce od tysiąca lat, wznosili tu budowle sakralne i świeckie. Jedną z najbardziej charakterystycznych budowli była z pewnością synagoga, swoisty wyróżnik architektury żydowskiej. Rozpoznawalna stała się również specyficzna, gęsta zabudowa miasteczek zdominowanych przez ludność żydowską.


Album Przedwojenna architektura żydowska. Najpiękniejsze fotografie autorstwa Stanisława Krycińskiego jest poświęcony zarówno żydowskiemu budownictwu sakralnemu, jak i świeckiemu. To pierwsze, jako najbardziej charakterystyczne, jest omówione zdecydowanie szerzej. Historyczny wstęp, jak zawsze otwierający pozycje z cyklu Najpiękniejsze fotografie, pokazuje historię obecności społeczności żydowskiej na ziemiach polskich, ich wpływ na strukturę miast i miasteczek. Omawia okres czasowy od początku istnienia państwowości polskiej do wybuchu II wojny światowej. Kolejne kilkustronicowe wprowadzenia do poszczególnych działów tematycznych albumu mają bardzo specjalistyczny charakter. Koncentrują się na detalach, na szczegółach architektonicznych, które laikowi mówią niewiele. Tekst nie jest lekki, a brak bezpośrednich odniesień do ilustracji sprawia, że osobie słabo zorientowanej w temacie trudno jest go zrozumieć. Przeszkadza natłok terminów, wymienionych miejsc, dat. Komentarze do zdjęć omawiają często więcej niż na nich widać, odwołują się do szerszej wiedzy i wyobraźni czytelnika.

Album Przedwojenna architektura żydowska. Najpiękniejsze fotografie jest w porównaniu z innymi książkami opublikowanymi w serii Najpiękniejsze fotografie stosunkowo specjalistyczny, zgodnie zresztą ze swoim tytułem. Osoby amatorsko zainteresowane historią i fotografią mogą czuć się przytłoczone specjalistycznymi komentarzami. Duża część zdjęć ma charakter raczej dokumentacyjny niż artystyczny. Fotografie takie jak przedstawiająca synagogę reformowaną w Warszawie, pokazujące nie tylko budynek, ale i ciekawie wykadrowane otoczenie, są w nim rzadkie.
 
Stanisław Kryciński osobno omawia synagogi murowane - będące elementem architektury miast - oraz drewniane. Te drugie, stanowiące zdaniem profesora Jana Zachwatowicza najwyższe osiągnięcie kunsztu ciesielskiego, nie przetrwały okresu II wojny światowej. Niemcy systematycznie niszczyli je, paląc najczęściej wraz z wyposażeniem. Także zdjęć tych obiektów jest w książce niewiele.

Budownictwo świeckie obejmuje budowle charakterystyczne dla architektury żydowskiej w miasteczkach i miastach. Część fotografii nie jest tylko prostymi zdjęciami budynków. Są zatrzymaniem w kadrze życia. Ludzie stoją, spacerują, przemieszczają się ulicami. Obok kamienic i uliczek możemy zobaczyć akademiki, uczelnie żydowskie, fabryki, warsztaty i sklepy, wille. Kilka stron poświęcono postaciom wybitnych żydowskich architektów. Album kończy skromny rozdział omawiający cmentarze żydowskie.

Treść książki nie jest zbyt łatwa w odbiorze. Często zawarte w niej opisy mają charakter specjalistyczny, są mało przystępne dla przeciętnego odbiorcy. Podstawową wartością albumu jest to, że pokazuje świat, który praktycznie już nie istnieje. II wojna światowa, polityka niemieckiego okupanta, Holokaust i podejście włodarzy PRL-u do historii sprawiły, że większości widocznych na zdjęciach budowli już nie ma. Kataklizm wojny światowej i jego skutki zmiotły ów świat, istniejący już tylko w pamięci ludzi, w książkach oraz na cudem zachowanych nielicznych, starych fotografiach - takich, jak te zamieszczone w omawianym albumie.

szara_linia
Opinie
Ocena 1 2 3 4 5 6
Komentarz
speedi Linia koment
Przeczytane:2015-04-19, Na półkach: Przeczytałem,
gendun Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
Inka Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
ja_rus Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
ajrin Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
mskm13 Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
break
Okładka - Przedwojenna architektura żydowska. Najpiękniejsze fotografie Legendy warszawskie
Marta Dobrowolska-Kierył
Okładka - Przedwojenna architektura żydowska. Najpiękniejsze fotografie Cristiano Ronaldo. Sztuczki, triki i bramki
Tomasz Bocheński, Tomasz Borkowski
Okładka - Przedwojenna architektura żydowska. Najpiękniejsze fotografie Lionel Messi. Sztuczki, triki i bramki
Tomasz Bocheński, Tomasz Borkowski
Okładka - Przedwojenna architektura żydowska. Najpiękniejsze fotografie Lekarze Hitlera
Manuel Moros Peña
Okładka - Przedwojenna architektura żydowska. Najpiękniejsze fotografie Stulecie trucicieli Niesamowite historie
Linda Stratmann
POLUB NAS!
WYDAWCY POLECAJĄ
Zwyczajna łaska
Książka Racheli
Sekret Wesaliusza
 
STRONA GŁÓWNA

MOJE GRANICE
Dodaj/Opublikuj
Wirtualna biblioteczka
Ustawienia
Więcej opcji
KSIĄŻKI
recenzje
premiery, nowości
zapowiedzi wydawnicze
audiobooki
patronaty
rankingi
autorzy
rekomendacje
wyzwania czytelnicze
WIERSZE

OPOWIADANIA

KONKURSY

SPOŁECZNOŚĆ
forum
blogi
zdjęcia
filmy
kalendarz
książki za aktywność
PUBLICYSTYKA
wywiady
eseje
sylwetki twórców
recenzje filmów