Recenzja redakcji granice.pl

Kup Teraz

Przedwojenna Warszawa. Najpiękniejsze fotografie

Jolanta Kucharska

Ocena ( 3 osoby )
5.3
Wydawnictwo: RM
Data wydania: 2015-04-10
Kategoria: Albumy
ISBN: 978-83-7773-160-4
Liczba stron: 112
Dodał/a książkę:
Dodał/a recenzję: Adrianna Michalewska

Patrzę na reprodukcję obrazu Gustave Caillebotte'a "Bulwar Haussmanna w śniegu". Zza poręczy balkonu widać szeroką ulicę, kamienice z charakterystycznymi paryskimi oknami, sięgającymi od podłogi po sam sufit. Cisza uchwyconego pędzlem malarza tonącego w śniegu paryskiego bulwaru ujmuje. Nic jej nie zakłóca, nawet kilka niewyraźnych postaci brnących w zaspach wydaje się milczeć. Miasto zamarło w swoim białym przepychu. Gdybym tej zimy stanęła na tym samym balkonie, moim oczom ukazałby się ten sam bulwar. Może byłby pełen samochodów, ale wystarczyłoby podnieść wzrok i zawiesić go na fasadach domów, aby wrócić do nastroju, który zapewnia malarstwo Caillebotte'a. A także fotografie jego brata, Martiala Caillebotte'a, który fotografował ludzi, ale też i Paryż. I choć obaj bracia tworzyli półtora wieku temu, to ich dzieła są wciąż aktualne. Paryż, ukazany pędzlem i błoną fotograficzną, jest ten sam - piękny i tajemniczy. I jakże aktualny! To wciąż to samo miasto, którego nie zniszczył szalony rozkaz Hitlera, nakazującego wysadzić stolicę w powietrze latem 1944 roku.

 

Warszawa nie miała tyle szczęścia. XX wiek przyniósł temu miastu zagładę. Zniknęły całe dzielnice, odeszły w niebyt kamienice, place, kościoły i pomniki. Po wojnie odbudowano jedynie część przedwojennego miasta. W przeważającej części powstało ono na nowo. Zupełnie inne, choć noszące tę samą nazwę.

 

Wydany nakładem wydawnictwa RM album Przedwojenna Warszawa. Najpiękniejsze fotografie to dowód na to, jak blisko było Warszawie do Paryża. Wspaniałe fasady kamienic, szerokie aleje, czyste podwórka śródmieścia, będące swoistymi ogrodami w centrum miasta, ujmują i wywołują smutek. Niewiele z nich pozostało do dziś.

 

Z zaproponowanych zdjęć Warszawy warto zwrócić uwagę na to, które przedstawia ulicę Ząbkowską i jeden z nielicznych, nawet na początku XX wieku, drewnianych domów podcieniowych. Ukazuje ono, jak powszechne były w mieście dzielnice, w których mieszkali ludzie niezamożni. Jednak różnorodność zabudowy znacznie przewyższa monotonię powojennych robotniczych dzielnic. Widać tu i drewniane domy piętrowe, parterowe, kamienne podwórka i fragmenty kwartałów brukowanych drewnianymi kocimi łbami. Próżno ich szukać w dzisiejszej stolicy. Odeszły na zawsze, pozostając jedynie na starych fotografiach.

 

Patrząc na fotografię ulicy Marszałkowskiej, porównuję ją z Boulevard Montmartre Camille Pisarro. Spowita jesienną mgłą warszawska arteria jest cicha, jakby uśpiona, podczas gdy paryska ulica tętni życiem. Czarno-białe zdjęcie i kolorowy obraz kontrastują ze sobą, a jednak w podobny sposób przyciągają wzrok. I wywołują uczucia, których nie sposób opisać. Przede wszystkim żal za tym, co bezpowrotnie utracone.

szara_linia
Opinie
Ocena 1 2 3 4 5 6
Komentarz
benioff plusminus Linia koment
Przeczytane:2015-06-15, Ocena: 6, Na półkach: Przeczytałem,26 książek w 2015,Mam,
Fantastyczne wydawnictwo, magiczne niemal, przywołuje bowiem obrazy ze świata, który choć istniał jeszcze nie tak dawno i wciąż jeszcze żyją ci, którzy go pamiętają, to jednak zniknął był niemal całkowicie i w gruz się obrócił.
Fotografie zamieszczone w albumie ,,Przedwojenna Warszawa" w większości pochodzą z końca lat 30-tych ubiegłego wieku, choć jest też kilka perełek z początku wieku XX, jak chociażby fotografia drewnianej zabudowy sławetnej ulicy Ząbkowskiej wykonana przez mistrza Henryka Poddębskiego. Wiele fotografii robi wstrząsające wrażenie, gdy ma się świadomość, że za rok - dwa, za chwilę to, co widzimy na obrazku, zostanie zmiecione przez zawieruchę wojenną. Postaci mieszkańców, urocze zakątki, fantastyczna architektura na miarę europejską sfotografowane przez lokalnych artystów fotografików współpracujących z powstałym w 1900 roku Towarzystwem Opieki nad Zabytkami Przeszłości (działa do 1944) oraz amatorów zabierają nas w ,,nostalgiczną podróż po ulicach i placach takiej stolicy, jaka zniknęła na przełomie 1944 i 1945 roku."
Słowo wstępne, sygnowane nazwiskiem aktualnej prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz, wprowadza w klimat albumu, który powinien zainteresować nie tylko mieszkańców miasta stołecznego. Słowo wstępne, przygotowane przez Jolantę B. Kucharską, stanowi bardzo dokładnie opracowaną i ciekawie opowiedzianą historię miasta, ze szczególnym wskazaniem na jego architekturę. Dzięki temu obcowanie z fotografiami będzie doznaniem jeszcze bardziej intensywnym. Dowiemy się także wielu ciekawych faktów z początków fotografii w naszym kraju, które związane są właśnie z Warszawą, a sięgają lat trzydziestych XIX wieku.
Wraz z albumem Przedwojenna Warszawa dostaliśmy nie tylko estetyczny cymes dla sympatyków fotografii, ale także solidną, choć w niewymuszony sposób podaną dawkę wiedzy historycznej o stolicy i jej mieszkańcach. Każdej bowiem fotografii towarzyszy krótki opis, pomagający rozpoznać fotografowany obiekt, miejsce lub wydarzenie, w który umiejętnie wplecione są szalenie ciekawe informacje opatrzone precyzyjną datą. Dla mnie było to też kapitalne uzupełnienie wiedzy, jaką uraczył mnie Stanisław Milewski w swoich fantastycznych książkach o ,,niegdysiejszej Warszawie", w których czarował klimatem przedwojennej stolicy widzianej przez pryzmat ówczesnej prasy.
Można ten album czytać od przysłowiowej deski do deski, począwszy od fotografii z lat dwudziestych przedstawiającej wycieczkowiczów wysiadających z promu rzecznego w okolicach Lasu Bielańskiego, aż po fotografię Tadeusza Przypkowskiego (historyka sztuki, fotografika, jednego z nielicznych w świecie gnomoników - specjalistów zajmujących się obliczeniami i projektami zegarów słonecznych) przedstawiającą modernistyczną willę na Saskiej Kępie. Można też zanurzać się w tę opowieść w dowolnym miejscu, można na wyrywki lub poprzestając na jednej, dwu fotografiach oddać się kontemplacji uwiecznionych na nich historii.
Trudno też oprzeć się inspirującemu działaniu tej publikacji i nie wyruszyć z aparatem w miasto w poszukiwaniu miejsc, które zostały uwiecznione na fotografiach. Okaże się, że jest jeszcze sporo takich, które mimo niszczącego działania czasu i trudnej historii, choć w niewielkiej części, ale jednak zachowały się do dnia dzisiejszego i to nie tylko po prawobrzeżnej części stolicy. Wyprawa taka może też stać się zaczątkiem dzieła, które w przyszłości budzić będzie być może podobny zachwyt jak wydawnictwo opracowane przez Jolantę Kucharską. Z pewnością będzie z nią znakomicie korespondować, tak jak inicjatywy organizowana na popularnych portalach społecznościowych w rodzaju ,,Tu było, tu stało". Niniejsza publikacja ma zresztą też swój fanpage na jednym z bardziej znanych portfeli. Znaleźć tam można nie tylko reprodukcje znane z niniejszej publikacji, ale sporo innych ciekawostek i interesujących faktów z rzeczywistości, której już nie ma.
AdelaMi plusminus Linia koment
Przeczytane:2015-05-30, Ocena: 5, Na półkach: Przeczytałem,
zebon75 Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
ajrin Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
speedi Linia koment
Przeczytane:2015-06-08, Ocena: 5, Na półkach: Przeczytałem,
Inka Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
gendun Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
mskm13 Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
break
Okładka - Przedwojenna Warszawa. Najpiękniejsze fotografie Legendy warszawskie
Marta Dobrowolska-Kierył
Okładka - Przedwojenna Warszawa. Najpiękniejsze fotografie Cristiano Ronaldo. Sztuczki, triki i bramki
Tomasz Bocheński, Tomasz Borkowski
Okładka - Przedwojenna Warszawa. Najpiękniejsze fotografie Lionel Messi. Sztuczki, triki i bramki
Tomasz Bocheński, Tomasz Borkowski
Okładka - Przedwojenna Warszawa. Najpiękniejsze fotografie Lekarze Hitlera
Manuel Moros Peña
Okładka - Przedwojenna Warszawa. Najpiękniejsze fotografie Stulecie trucicieli Niesamowite historie
Linda Stratmann
POLUB NAS!
WYDAWCY POLECAJĄ
Zwyczajna łaska
Książka Racheli
Sekret Wesaliusza
 
STRONA GŁÓWNA

MOJE GRANICE
Dodaj/Opublikuj
Wirtualna biblioteczka
Ustawienia
Więcej opcji
KSIĄŻKI
recenzje
premiery, nowości
zapowiedzi wydawnicze
audiobooki
patronaty
rankingi
autorzy
rekomendacje
wyzwania czytelnicze
WIERSZE

OPOWIADANIA

KONKURSY

SPOŁECZNOŚĆ
forum
blogi
zdjęcia
filmy
kalendarz
książki za aktywność
PUBLICYSTYKA
wywiady
eseje
sylwetki twórców
recenzje filmów