Recenzja czytelnika granice.pl

Kup Teraz

Sindbad powraca do domu

Sandor Marai

Ocena ( 0 osoby )
Wydawnictwo: Czytelnik
Data wydania: 2008-07-16
Kategoria: Literatura piękna
ISBN: 978-83-07-03174-3
Liczba stron: 204
Dodał/a książkę:
Dodał/a recenzję: mrowka

Dla polskich czytelników powieść Sandora Maraiego „Sindbad powraca do domu” z pewnością nie ma szans stać się tym samym, czym była dla odbiorców węgierskich. O rzeczywistym znaczeniu „Sindbada” pisze w posłowiu do książki autorka przekładu, Teresa Worowska. To od niej dowiadujemy się, że powieść Maraiego została pomyślana i stworzona jako pastisz, hołd złożony przez węgierskiego pisarza jego literackiemu mistrzowi. To Gyula Krudy był prawdziwym twórcą węgierskiego Sindbada, to on przeszczepił postać z „Baśni tysiąca i jednej nocy” do swoich opowiadań, to wreszcie w tym przyswojonym Sindbadzie dopatrywano się literackiego autoportretu Krudy’ego.

 

Jest tom „Sindbad powraca do domu” powieścią z kluczem – kluczem raczej mało dostępnym przeciętnemu odbiorcy, dlatego też powieść została opatrzona komentarzami, przypisami wyjaśniającymi tożsamość twórców literatury węgierskiej. Nie możemy zatem rozkoszować się mistrzostwem pastiszowej formy, doskonałością w podpatrywaniu warsztatu drugiego pisarza. Nie musimy nawet odczytywać analiz dotyczących węgierskiego środowiska literacko-kulturalnego jako elementów obcych i większości zwykłych czytelników obojętnych.

 

Jednak i bez tej całej otoczki „lokalnej”, bez świadomości wagi czy trafności poszczególnych odniesień, książka Maraiego robi wrażenie. Porusza bowiem tematy uniwersalne, które w oddaleniu od kręgu kulturowego Węgier wybrzmiewają tym silniej, im mniej są zagłuszane przez aktualia o zabarwieniu publicystycznym. Jednym słowem nieznajomość konwencji i relacji między pisarzami pomaga wydobyć z książki jej ponadczasowość. Ponadczasowość ta ujawnia się przede wszystkim na dwóch płaszczyznach: pierwsza związana jest z samotnością i przemijaniem, druga z refleksją autotematyczną. Sindbad nigdzie nie może znaleźć swojego miejsca, problemy (w tym finansowe) próbuje odsunąć symbolicznym wyjściem z domu – z domu, który wcale dla niego domu nie stanowi. Nagle okazuje się, że pogoń za przygodami i podbojami miłosnymi nie ma większej wartości, prawdziwym chociaż nieosiągalnym szczęściem byłaby stabilizacja – trwały, przewidywalny rytm codziennej egzystencji. Takie rozwiązanie wyklucza jednak przyziemność i proza życia. Sindbad-Krudy zdaje sobie sprawę z jałowości i bezcelowości poszukiwań, wie, że nie osiągnie stanu, o którym marzy. Skazany na bezustanną tułaczkę może tylko – pogrążony w smutku – biernie obserwować rozpad dawnego świata i wyznawanych niegdyś wartości. Sindbad zamienia się w ostatni łącznik świata, który przeminął, z groźną bo niejasną przyszłością. W pewnym momencie bohater książki zabiera się do napisania tekstu.

 

I tu Marai powraca na jakiś czas do swojego własnego stylu, mieszanki magii codzienności z trywializmem. Zwyczajne rzeczy opisuje niemal poetycko, nadając prozie charakterystyczny rytm – pełniący w „Sindbadzie” rolę podpisu. To również ciągnące się przez jakąś część powieści rozważania na temat znaczenia literatury i sztuki: coś, co nieodmiennie w prozie Maraiego intryguje i przyciąga uwagę. Wydana w kieszonkowej serii NIKE powieść to lektura niespieszna, posiłkująca się opisem nieznanej i zapomnianej już rzeczywistości. Ta spokojna, retardacyjna narracja stanowi prawdziwą gratkę dla tych, którzy od literatury pięknej wymagają przede wszystkim doznań refleksyjno-estetycznych.

 

Izabela Mikrut

szara_linia
Opinie
Ocena 1 2 3 4 5 6
Komentarz
gendun Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
gendun Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
ot Linia koment
Przeczytane:, Na półkach:
Inka Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
andr Linia koment
Przeczytane:, Na półkach:
mariuszdr Linia koment
Przeczytane:, Na półkach:
Linia koment
Przeczytane:, Na półkach:
ajrin Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
ajrin Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
marian51015 Linia koment
Przeczytane:, Na półkach:
Linia koment
Przeczytane:, Na półkach:
break
Okładka - Sindbad powraca do domu Kluska, Kefir i Tutejszy
Jerzy Broszkiewicz
Okładka - Sindbad powraca do domu Pamiętnik Pikusia
Janina Borowiczowa
Okładka - Sindbad powraca do domu Kosmohikanie
Ewa Lach
Okładka - Sindbad powraca do domu Coctail u księżny Gieorgijew
Janusz Odrowąż-Pieniążek
Okładka - Sindbad powraca do domu Czerwone tarcze
Jarosław Iwaszkiewicz
POLUB NAS!
WYDAWCY POLECAJĄ
Zwyczajna łaska
Książka Racheli
Sekret Wesaliusza
 
STRONA GŁÓWNA

MOJE GRANICE
Dodaj/Opublikuj
Wirtualna biblioteczka
Ustawienia
Więcej opcji
KSIĄŻKI
recenzje
premiery, nowości
zapowiedzi wydawnicze
audiobooki
patronaty
rankingi
autorzy
rekomendacje
wyzwania czytelnicze
WIERSZE

OPOWIADANIA

KONKURSY

SPOŁECZNOŚĆ
forum
blogi
zdjęcia
filmy
kalendarz
książki za aktywność
PUBLICYSTYKA
wywiady
eseje
sylwetki twórców
recenzje filmów