Recenzja czytelnika granice.pl

Kup Teraz

Wojny w zatoce nie było

Jean Baudrillard

Ocena ( 0 osoby )
Wydawnictwo: Sic!
Data wydania: 2006-11-05
Kategoria: Literatura faktu
ISBN: 83-88807-87-0
Liczba stron: 120
Dodał/a książkę:
Dodał/a recenzję: Sz.Kostek

Wojna w Zatoce Perskiej wybuchła w styczniu 1991 roku. Działania zbrojne trwały do końca lutego. Koalicja antyiracka zmusiła Saddama Husajna do wycofania irackich oddziałów z zaanektowanego Kuwejtu. Wycofujący się Irakijczycy podpalili kuwejckie szyby naftowe, a wcześniej, z rozkazu Husajna, do Zatoki spuszczono olbrzymie ilości ropy naftowej, rozpętując nieomal ekologiczną katastrofę. Jean Baudrillard, francuski filozof postmodernizmu, teoretyk symulacji, autor znanej "Ameryki" (Sic! 1998), którego myśl ostatnio przeżywa w Polsce prawdziwy renesans, słynie z politycznego zaangażowania, np. w rewolucyjnym roku 1968 - razem ze swoimi studentami - wyszedł na ulicę, by wziąć czynny udział w przemianach, jakie dokonywały się na jego oczach. Tym razem Baudrillard proponuje oryginalną refleksję nie tylko o epizodach kuwejckiej wojny w globalnym kontekście, ale i o supremacji mediów elektronicznych (a przede wszystkim - telewizji) nad rzeczywistością. Bowiem w dzisiejszym świecie to media elektroniczne determinują ludzką mentalność, chytrze tworząc wyobrażenia o rzeczywistości, w którą nie tyle co trafiliśmy, ile w którą, właśnie dzięki nim, zdarza nam się trafiać. Fundamentalną tezę książki otrzymujemy w tytule: "Wojny w Zatoce nie było". Autor przekonuje Czytelników, że niewypowiedzenie tej wojny zmusza do tego, by poddać w wątpliwość jej faktyczne rozegranie. Nigdy się nie rozpoczęła, dlatego nigdy się nie skończy - odnotowuje Baudrillard. Zaś konsekwencję tego, że nigdy się nie skończy odkryjemy w tym, że nie sposób wskazać tych, którzy zwyciężyli i tych, którzy tę wojnę przegrali. Bo "histeryk i wieczny kowboj" Husajn na pewno jej nie przegrał, skoro utrzymał się na dyktatorskim stanowisku. Można powiedzieć, że - co najwyżej - za nieposłuszeństwo dostał od Zachodu klapsa w tyłek. Wojna w Zatoce była swoją własną symulacją, zakładniczką informacji, ochłapem rzeczywistości dla środków masowego przekazu. Usytuowała się w spekulacjach, promocjach, wirtualności. Autor przyrównuje ją do żałosnego meczu piłki nożnej, o rezultacie którego decydują strzały karne. Bowiem tak, jak w jego przypadku, strony Wojny w Zatoce nie rozstrzygnęły spotkania w walce. W ogóle nie doszło do konfrontacji, siły się omijały, nie zaistniały między nimi antagonizmy. Wróg był tylko migającym punktem na ekranie amerykańskiego komputera. Ponadto, Baudrillard chce sprowokować Czytelników tezą o paralelizmie tej wojny i seksu przez Internet. Sądzi, że jeśli seks przez Internet jest seksem, Wojna w Zatoce była wojną. Wojna w Zatoce przemieniła się w informację. Wykorzystywano radary, ekrany, lasery, najnowocześniejszy sprzęt militarny po to, by nic nie wymknęło się precyzyjnie opracowanemu planowi jej przebiegu. Baudrillard pyta: "Czy nadal istnieje szansa, że coś, co zostało opracowane i zaprogramowane w najdrobniejszych szczegółach, może się jeszcze wydarzyć?" Skoro wszystko postępowało według planu, nie ma mowy o przypadkowości. Zaś przypadkowość jest cechą immanentną każdego pojedynku. Przyjemność uczestnictwa w pojedynku łączy się przecież z niepewnością wyniku. Stąd eliminacja przypadkowości eliminuje i pojedynek i wynikające z niego emocje. Świat zasiadł w fotelu widza marnej i żenującej farsy. Środki masowego przekazu odegrały ogromną rolę w wypromowaniu Wojny w Zatoce. Baudrillard podkreśla, że "środki masowego przekazu promują wojnę, wojna promuje środki masowego przekazu". Mamy do czynienia z obopólną korzyścią. Zaś najbardziej ucierpieli widzowie kuwejckiego spektaklu, medialnie molestowani, hańbieni, którym symulację sprzedawano jako realność. Jedynie ów fałszywy antagonista "groteskowej rewii" Saddam Husjan zdawał sobie sprawę z obłudności środków masowego przekazu. W "Wojny w Zatoce nie było" Jean Baudrillard ogranicza - tak dla niego symptomatyczne - elementy profetyzmu, wizyjności i apokaliptyczności. Można więc odczuć pewien dysonans po skonfrontowaniu treści notki informacyjnej zamieszczonej na obwolucie (gdzie o wizyjności i hiperbolizacji mowa) z samą książką. Autorowi - owszem - i tu zdarza się antycypować zjawiska, których zalążków doszukamy się w kuwejckie wojnie. Niemniej ten wątek jest raczej wątkiem pobocznym. Zasadniczym materiałem, nad którym pracuje Baudrillard jest wojna (a raczej - jej brak), jej przebieg i występujący w niej aktorzy. W "Wojny w Zatoce nie było" Baudrillard ograniczył hermetyczność stylu, z jakim zetknęliśmy się w czasie lektury innych jego prac na rzecz temperamentnej narracji, nie stroniąc od swoistej dezynwoltury i oryginalnych porównań, które inkrustują esej, ale bynajmniej nie zacierają jego czytelności. Autor postawił na publicystyczność, więc w "Wojny w Zatoce nie było" jawi się jako intelektualista ze społecznikowskim zapałem, który pragnie zaangażować się w wydarzenia rozgrywające się na Bliskim Wschodzie. Chce także pokazać doniosłość ich dramatu nie tyle kulturalną, ile kulturową. Oczywiście największą wartością cieszy się wymiar merytoryczny książki. Baudrillard udowadnia, że Wojna w Zatoce, która nigdy się nie wydarzyła, przeprowadziła udany zamach na rzeczywistość. Przestrzega nas także, byśmy nie dawali się wodzić za nos cwanym obrazom, które skrywają pozór pod maską rzeczywistości i zawzięcie pchają się z ekranów w nasze umysły, zachęcając do uczestnictwa w pozorach, iluzjach, symulacjach.

szara_linia
Opinie
Ocena 1 2 3 4 5 6
Komentarz
Antosia Linia koment
Przeczytane:, Na półkach:
gendun Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
gendun Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
ania19880 Linia koment
Przeczytane:, Na półkach:
natkaa55 Linia koment
Przeczytane:, Na półkach:
ajrin Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
break
POLUB NAS!
WYDAWCY POLECAJĄ
Cień jabłoni
Książka Racheli
Sekret Wesaliusza
 
STRONA GŁÓWNA

MOJE GRANICE
Dodaj/Opublikuj
Wirtualna biblioteczka
Ustawienia
Więcej opcji
KSIĄŻKI
recenzje
premiery, nowości
zapowiedzi wydawnicze
audiobooki
patronaty
rankingi
autorzy
rekomendacje
wyzwania czytelnicze
WIERSZE

OPOWIADANIA

KONKURSY

SPOŁECZNOŚĆ
forum
blogi
zdjęcia
filmy
kalendarz
książki za aktywność
PUBLICYSTYKA
wywiady
eseje
sylwetki twórców
recenzje filmów