Mieczysław Kotlarczyk

(1908-05-06) - (1978-02-21)

Mieczysław Kotlarczyk przyszedł na świat 6 maja 1908 r. w Wadowicach. Po ukończeniu miejscowego gimnazjum zaczął studiować polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dyplom zdobył w 1933 r. Trzy lata później uzyskał tytuł doktora. W trakcie studiów założył w rodzinnym mieście Amatorski Teatr Powszechny. W 1936 r. zamieszkał w Sosnowcu. Tam uczył w gimnazjum, prowadząc przy okazji amatorską scenę szkolną. Zajmował się też krytyką literacką i teatralną (zaczął to robić jeszcze w Wadowicach). Współpracował też z prasą, radiem katowickim i krakowskim.
Po wybuchu wojny wrócił do rodzinnego miasta, a w 1941 r. przeniósł się do Krakowa. Tam zorganizował konspiracyjny Teatr Rapsodyczny (współpracował z nim między innymi późniejszy papież Karol Wojtyła). W centrum uwagi było słowo, kształtowane wizyjnie. Przedstawienia przypominały obrzędy. Jeśli chodzi o repertuar, najczęściej sięgano do Wyspiańskiego i Słowackiego.
Po wojnie teatr działał nadal, ale po dojściu do władzy komunistów musiał nieustannie walczyć z cenzurą. Najtrudniejsza sytuacja nastąpiła w latach 50-tych, po zatwierdzeniu w 1949 r. realizmu socjalistycznego jako jedynej słusznej doktryny artystycznej. Teatr był coraz wścieklej atakowany, nie pomogły polemiki Karola Wojtyły ani próby kompromisu z władzą. W 1953 r. doszło do zebrania w sprawie nowej formuły teatru. Poza Danutą Michałowską wszyscy aktorzy zgodzili się niestety na dyktat władz. Kotlarczyk został zwolniony ze stanowiska dyrektora.
Teatr Rapsodyczny nie był jedyną działalnością Kotlarczyka w latach powojennych. Od 1949 r. wykładał zasady recytacji w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie, a w latach 1950-53 także w krakowskiej szkole teatralnej. Jednak tę posadę stracił po dymisjonowaniu go z roli dyrektora Teatru Rapsodycznego. W 1954 r. udało mu się wznowić pracę i kontynuował ją do r. 1957. W międzyczasie nawiązał też współpracę z krakowską redakcją literacką Polskiego Radia.
W 1957 r. nastąpiła "odwilż" i Kotlarczyk mógł reaktywować Teatr Rapsodyczny. Teatr działał 10 lat, czyli do 1967 r. Wtedy został ostatecznie rozwiązany. Przyczyną takiej decyzji ze strony władz była msza św. odprawiona w intencji teatru rok wcześniej przez Karola Wojtyłę (z okazji 25-lecia sceny). Kotlarczyk wydał wtedy jubileuszową publikację, w której znalazły się m.in. teksty przyszłego papieża. Władze zadecydowały o zniszczeniu prawie całego nakładu.
Po rozwiązaniu teatru Kotlarczyk powrócił do nauczania. Do 1977 r. wykładał fonetykę, retorykę oraz zasady wymowy w krakowskim Archidiecezjalnym Seminarium Duchownym oraz Wyższym Seminarium OO. Franciszkanów. Realizował tam także przedstawienia studenckie. Współpracował również z Teatrem Akademickim Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Zmarł 21 lutego 1978 r. w Krakowie

Kalina Beluch


Źródło: http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_kotlarczyk_mieczysław

Książki autora

Reklamy