Piotr Chmielowski

(1848-02-09) - (1904-04-22)

Historyk literatury i profesor Uniwersytetu Lwowskiego Piotr Chmielowski przyszedł na świat 9 lutego 1848 r. w Zawadyńcach na Wołyniu. Pochodził z rodziny ziemiańskiej. W latach 1860-66 uczył się w I gimnazjum filologicznym w Warszawie. Następnie studiował filologię i filozofię w Szkole Głównej Warszawskiej (od 1869 na Uniwersytecie Warszawskim). Studia ukończył w 1870; dokształcał się też w tajnych kółkach naukowych. Potem kontynuował naukę w Lipsku (pedagogika, filozofia, geografia), gdzie obronił doktorat w 1874. W latach 1874-1898 pracował jako profesor języka polskiego w gimnazjum męskim J. Pankiewicza w Warszawie. Współpracował z licznymi czasopismami i wydawnictwami, na przykład „Przeglądem Tygodniowym” (1867-1872), „Biblioteką Warszawską” (1870-1874), „Opiekunem Domowym” (1872-1876), „Pamiętnikiem Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza”, „Niwą”, „Przeglądem Pedagogicznym”, „Rodziną i Szkołą”, „Poradnikiem dla Dorosłych”, „Encyklopedią Wychowawczą”, „Biblioteką Arcydzieł Literatury Polskiej i Obcej”. W latach 1882-1897 był redaktorem „Ateneum”; zrezygnował na znak protestu przeciw wypowiedzi właściciela pisma Włodzimierza Spasowicza o „bezpowrotnym upadku dawnego państwa polskiego” i „konieczności przystosowania się do innego państwowego organizmu”. Wielokrotnie wypowiadał się na tematy narodowe. Był nawet więziony za to przez władze carskie w Cytadeli. W 1882 nie przyjął Katedry Literatury Polskiej na UW, nie chcąc zgodzić się na obowiązkowe wykładanie w języku rosyjskim oraz pominięcie w programie nauczania Odrodzenia oraz Romantyzmu. Od 1898 r. ze względu na chorobę płuc mieszkał w Zakopanem. W 1903 został profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Lwowskiego i kierownikiem Katedry Historii Literatury Polskiej tamże. Szczególną uwagę poświęcił polskiej literaturze okresów romantyzmu i pozytywizmu; zajmował się również pedagogiką, historią wychowania, historią filozofii oraz krytyką literacką. Zgromadził bogatą literaturę poświęconą Mickiewiczowi i opracował obszerną biografię poety (Adam Mickiewicz. Zarys biograficzno-literacki (1886, 2 tomy). Stworzył naukowe podstawy metod badawczych historii literatury. Przedstawił także zasady krytyki literackiej – ocena krytyka powinna być zgodna z interesami społecznymi, rezultatami badań naukowych oraz ogólnie przyjętymi wymogami estetycznymi. Rozwinął system nauczania opartego na samokształceniu. Był członkiem-korespondentem Akademii Umiejętności od 1893 (od 1902 członek czynny). Przygotował przekłady na polski dzieł Goethego i Kanta oraz wypisy historyczno-literackie Złota przędza poetów i prozaików polskich w 4 tomach (1884-1887). Pisał bardzo liczne artykuły i książki. Nie wszyscy cenili Jego styl. Spotykał się z zarzutami bezbarwności stylu, braku wrażliwości artystycznej, jednostajności opisu. Były jednak też opinie pozytywne. Zmarł 22 kwietnia 1904 r. we Lwowie. Kalina Beluch


Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Piotr_Chmielowski

Książki autora

Reklamy