Szumi dokoła Las

You have to be an intellectual to believe such nonsense. No ordinary man could be such a fool. (George Orwell)

Pamięć
Notatkę dodano:2010-10-31 19:50:50

Pamięć to coś, co stanowi ciągle nie w pełni zrozumiałą istotę tego, że jesteśmy, czujemy się ludźmi. Jeśli ktoś nie wierzy w takie stwierdzenie, to niech pomyśli o przypadkach całkowitej lub częściowej amnezji. Spojrzy na chorych na Alzheimera, którzy tragicznie znikają ze świata, są fizycznie żywi, a coraz mniej w nim obecni. Bez pamięci o tym kim byli, co robili, czego się dotąd nauczyli zupełnie gubią się w tej nagle obcej im rzeczywistości. Bez pamięci, zebranego przez lata doświadczenia nie wiedzą kim są, skąd się wzięli, co przeżyli. Otoczenie to dla nich porażająca, zaskakująca niewiadoma. Przyszłość, która według wielu jest najważniejsza jest przed nimi i ich nie określa. Teraźniejszość ucieka w tym właśnie momencie, a oni nie mogą jej w żaden sposób zatrzymać. Przeszłości zaś nie mają, w tym sensie, że jej nie pamiętają chwilowo lub całkowicie. Przyszłość niczego im nie zapewnia, nie określa ich tożsamości, nie mówi skąd się wzięli i dokąd zmierzają. Zbudowani są z przeszłości, która wycieka im przez palce, ziarnko po ziarnku. Z coraz bardziej pustymi dłońmi nie wiedzą kim są i po co istnieją. Bez pamięci nie ma osobowości człowieka. Jest skorupa pozbawiona treści.

W te listopadowe dni, Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny, pamięć należy się tym, co już odeszli. Wszystkim, szczególnie tym, o których zwykle nie pamiętamy. Tym dla nas ważnym i tym, ważnym dla innych. Tym, którym coś zawdzięczamy, choć nie zawsze wprost. Wszystkim, choć ludziom czyniącym zło należy się też jasne, wyraźne potępienie ich czynów, a ludziom o rękach nie zbrukanych krwią - szczególna wdzięczność i szacunek. Za wybór. Za to czasami mniejsze zło jakim jest samo unikanie zła, które przecież jeszcze prawdziwego dobra nie czyni.

Pamięć należy się tym, o których zadowolony z siebie świat próbuje zapomnieć, bo są w jakiś sposób niewygodni. Nie pasują do szczytnej idei, do obrazu przeszłości, do kłamstw i wygodnych kłamstewek na których buduje się teraźniejszość. Nie pasują do coraz to nowych horyzontów dziejów, do tego raju na ziemi, który ktoś niby-wielki co jakiś czas widzi przed sobą, złudny i zamglony jak fatamorgana wyrastająca na ruchomych piaskach pustyni. Zbliżamy się niby do owej wizji, a jej tam nie ma i nigdy tak naprawdę nie było.

O zagładzie Ormian w Turcji na początku XX wieku nie chce się pamiętać. Unia Europejska do której aspiruje Turcja ma być bowiem zbudowana raczej na dobrych chęciach, a nie na prawdzie historycznej. Nie mówi się o ofiarach różnych rewolucji i przełomów. Zrywów z pozoru słusznych i pięknych, o ile nie patrzymy na nie poprzez losy poszczególnych osób. Tych zwykłych ludzi, którzy pragnęli żyć w spokoju, a których bojownicy o lepsze jutro usunęli (czytaj: zamordowali) w imię szlachetnej jakoby idei. O ofiarach rewolucji francuskiej w której po raz pierwszy racjonalny rozum ludzki zorganizował ludobójstwo na masową skalę, jak choćby w przypadku uporczywie przemilczanej Wandei. "Dzielni" rewolucjoniści w imię wolności, równości i braterstwa mordowali tam mężczyzn, kobiety i dzieci, okazując im głęboką "humanistyczno"-oświeceniową pogardę. W myśl zasady: kto nie jest z nami ten przeciwko nam. Czy z zepsutego ziarna może wyrosnąć zdrowe drzewo?! Czy ze zbrodni i przeinaczonej pamięci o niej może narodzić się nowe lepsze społeczeństwo?!

Mało kto mówi o deportacjach na Kresach jeszcze przed II wojną światową. Bo przyjaźń się liczy między narodami budowana na przyszłości, czyli czymś tak niezwykle trwałym co jeszcze nie istnieje. Wymazano deportacje z pamięci pokoleń, choć to nie była wędrówka ludów, a racjonalna, przemyślana gehenna narodów. O już późniejszych, po "radosnym wyzwoleniu" Kresów masowych wywózkach ludzi w bydlęcych wagonach na Syberię czy do Kazachstanu. O tragedii na Wołyniu, w której w sposób zorganizowany i przemyślany nacjonaliści ukraińscy budowali lepszą przyszłość, tzn. mordowali całe wioski. Całkiem niedawno nadano w telewizji film dokumentalny o pogromach na Wołyniu - ci co przeżyli, potomkowie ofiar opowiadali o mordowaniu bezbronnych wieśniaków, zmuszaniu ludzi do kładzenia się warstwami w dołach śmierci, i zabijaniu zwykłymi narzędziami, żeby kul nie marnować. Warstwa po warstwie. Ciekawy fundament nowego, niepodległego państwa. O jakże rzadko przy okazji tych i innych pogromów wspominanym zwykłym grabieniu dobytku pomordowanych. Wydobywane dzisiaj z ziemi, pomiażdżone, pokiereszowane czaszki i kości są smutnym dowodem świadomego, rozmyślnego, przeprowadzanego na zimno bestialstwa w imię lepszego jutra jakiegoś narodu. Dzisiaj na miejscu wielu z owych kiedyś tętniących życiem wsi rosną już tylko bujne trawy. Nie pozostał kamień na kamieniu po spalonych domostwach. Żyjący jeszcze świadkowie odchodzą szybko jeden po drugim. A w pamięci powszechnej zieje ogromna, jakże dla wielu wygodna i wartościowa czarna dziura. Nie wracajmy, nie badajmy, nie szukajmy - liczy się tylko lepsza przyszłość. Tylko, że to w imię opwej niejasnej przyszłości właśnie dochodzi co jakiś czas do ludobójstwa i nie ma żadnej gwarancji, że się to nie powtórzy. To co się dzieje chociażby w Czeczenii czy w niektórych państwach afrykańskich, wydawać się może odległe, choć jest tak bliskie.

Nie mówi się, nie pamięta o jeńcach sowieckich, którzy po wyzwoleniu z nazistowskich obozów zagłady trafiali, tym razem jako "zdrajcy" do obozów swoich rodaków i tam umierali w pogardzie. O Gułagu, archipelagu śmierci, mówi się rzadko i zazwyczaj tak ogólnikowo jakby to był jakiś podmiejski obóz poprawczy, a nie potężny kombinat wyzysku i śmierci w którym miliony ludzi straciły życie bądź zdrowie.

Zapominamy o tych, którzy odeszli i zostali pogrzebani gdzieś tam, nikt nie wie gdzie, w bezimiennych mogiłach. Ich najbliżsi nie mogli ich opłakać tak jakby chcieli. Nie mają grobu nad którymi ktoś czasem się pochyli, zamyśli, wspomni, zapali znicz czy położy kwiaty. Przykre, że są takie osoby i w najnowszej historii nie tylko innych, ale i naszego kraju. Ofiary skrytobójczych mordów. Zakopane byle gdzie, w ukryciu. Ich przekonani o swojej wielkości i mądrości kaci chcieli zatrzeć pamięć o nich ukrywając doczesne szczątki ofiar, chcieli ukryć swoje jakoby wielkie i godne czyny. Powinniśmy pamiętać i o tych ofiarach. Choćby z czystej przekornej przyzwoitości. O grobach żołnierzy rozsianych po całym świecie, którzy zapłacili największą cenę - cenę życia. Nawet, a zwłaszcza wtedy kiedy się o nich głośno nie mówi.

Psują te obrazy pamięć, która ma być wybiórcza i w jakiś pokrętny sposób jedynie słuszna. Nie ma dzielić, ma unikać czegoś, co innego zaś uwypuklać i wychwalać. Bawią się niektórzy pamięcią jak puzzlami. To pasuje, to można mówić, to lepiej zapomnieć.

Nie mówmy o czymś, a to nie będzie istnieć. Nie mówmy, pomijajmy milczeniem, udawajmy, że coś nigdy nie miało miejsca, a świat będzie lepszy. Czyżby?! Czyżby na piasku cynicznego zakłamania można było wybudować solidny dom prawdy i wzajemnego zaufania? Czy kłamstwo i manipulacja mogą łączyć wszystkich ludzi, a zrównanie kata z ofiarą jest wyrazem historycznej sprawiedliwości i mądrości pokoleń? Czy przebaczenie i pojednanie można budować na zakłamaniu?

Czy jeśli kłamie się o historii, to ona rzeczywiście się zmienia? Nie, zmienia się tylko świadomość społeczna. Historia pozostaje taka, jaka była. Co najwyżej ludzie wierzą w coś, co jest zwykłym fałszem. Jakże smutna, bezwartościowa, niemoralna i mała jest taka wiara.

W pamięci o smutnej przeszłości nie chodzi tylko o sprawiedliwość i rozliczenie owej przeszłości. Chodzi o uznanie pewnych faktów. Zamordowano, okrutnie zamęczono, poniżono, przerwano zapowiadające się życie. Ci ludzie cierpieli, nie jako grupa, jako jednostki. Jednostka nie jest bzdurą czy zerem, choć pycha niektórych sprawia, że głoszą takie cyniczne hasła. Siebie do zera nie porównują, innych z łatwością. Jednostka jest konkretnym człowiekiem. Czym jest ból wie każdy z nas, dlaczego więc odmawiamy prawa do pamięci o bólu innych? W imię jakich wielkich idei, postępu czy nowoczesności lepiej jest zapomnieć o konkretnych ludziach i ich losach? W imię jakiego nowoczesnego humanizmu człowiek nie jest wart czułej pamięci? Za każdym napisem na grobie kryje się człowiek, konkretny człowiek. Żył, kochał, pomagał, a może mordował, nienawidził, niszczył. Faktów nie wymarzemy gumką nowoczesności. Możemy je tylko ukryć, zakopać, podeptać. I żyć w złudnej nadziei, że wszyscy o nich w końcu zapomną. Są tacy co chcieliby zafundować ludzkości powszechnego Alzheimera twierdząc, że to dopiero będzie szczęśliwy czas i przedsionek raju. Alzheimer, rozpłynięcie się w niebycie. A może by tak wszystkich nafaszerować narkotykami, które też wyrywają umysł z rzeczywistości, zamulają pamięć i nic się nie liczy tylko wirtualna, złudna rzeczywistość? Czy taki ma być mityczny humanistyczny raj na ziemi?

Pierwszy i drugi listopada to dni, które mają odświeżać pamięć. Pamięć niezdeprawowanego człowieka odżywa zawsze, kiedy chodzi po cmentarzach, nekropoliach. Kiedy ogląda resztki ruin bieszczadzkich wsi. Kiedy zwiedza obozy koncentracyjne, napotyka pomniki, przydrożne krzyże, tablice pamiątkowe.

Człowiek bez pamięci jest nikim. Naród bez pamięci nie istnieje. Ci, co świadomie niszczą pamięć lub do tego dążą świadczą w ten sposób jasno o swoich prawdziwych celach. Tylko, że oni nie chcieli by żyć bez pamięci, swojej pamięci którą tak cenią. Bez pamięci o działaniach, które podejmowali i ideach, którym służyli będą niczym. Czy naprawdę chcą być zapomniani? Nie, pamięć ma zostać przefiltrowana, wyczyszczona przez anonimowych cenzorów Historii. Szare, pełne pychy eminencje, małych manipulatorów na wielką skalę. Wierzących, że ludzie bez przeszłości będą lepsi czyli łatwiejsi w manipulowaniu.

Kiedy tak wielu chce zniszczyć pamięć społeczeństw, zmienić ją, przeinaczyć, czujemy, że jest ona naprawdę dużo warta. Inaczej zostawiono by ją w tzw. świętym spokoju.

« Powrót na blog

Skomentuj
Nick(wymagany)

Licznik

Odsłon: 422122
Osób: 408811

For(ever) young

Czarne serce (Elisa Puricelli Guerra)

Nieśmiertelny (Elisa Puricelli Guerra)

Pięć Królestw. Łupieżcy niebios (Brandon Mull)

Fantastyczny świat Tomka Łebskiego i jego (zazwyczaj) łebskie pomysły (Liz Pichon)

Tomek Łebski. I wszystko gra (mniej więcej) (Liz Pichon)

Tomek Łebski. Fantastyczne wymówki (i inne pomysły) (Liz Pichon)

Fantastyczny świat Tomka Łebskiego (Liz Pichon)

Fabryka strachu (Lucy Jones)

Itch (Simon Mayo)

Itch. Reakcja łańcuchowa (Simon Mayo)

Koalicja szpiegów 2. Baza G8 (Agnieszka Stelmaszyk)

Koalicja szpiegów. Luminariusz (Agnieszka Stelmaszyk)

Kronii Archeo. Przepowiednia Synów Słońca (Agnieszka Stelmaszyk)

Kroniki Archeo. Zaginiony klucz do Asgardu (Agnieszka Stelmaszyk)

Klątwa złotego smoka (Agnieszka Stelmaszyk)

Skarb Atlantów (Agnieszka Stelmaszyk)

Zagadka Diamentowej Doliny (Agnieszka Stelmaszyk)

Legenda. Rebeliant (Marie Lu)

Legenda. Wybraniec (Marie Lu)

Legenda. Patriota (Marie Lu)

Time Riders 5 - Wrota Rzymu (Alex Scarrow)

Time Riders 4 - Wieczna wojna (Alex Scarrow)

Time Riders 3 - Kod Apokalipsy (Alex Scarrow)

Time Riders 2 - Czas drapieżników (Alex Scarrow)

Time Riders - Jeźdźcy w czasie (Alex Scarrow)

Królestwa Nashiry. Marzenie Talithy (Licia Troisi)

Królestwa Nashiry. Miecze buntowników (Licia Troisi)

Edda. Kroniki awatarów 3 (Conor Kostick)

Saga. Kroniki awatarów 2 (Conor Kostick)

Epic. Kroniki awatarów 1 (Conor Kostick)

Krabat (Otfried Preussler)

Ognisty Wiatr. Pieśniarz Wiatru (William Nicholson)

Ognisty Wiatr. Niewolni (William Nicholson)

Ognisty Wiatr. Pieśń Ognia (William Nicholson)

FBI i dziewięć kocich żywotów (Sophie de Mullenheim)

Książka o Hani (Wanda Ottenbreit)

Ania i Śprot. Egzamin w Mieście Bram (Grzegorz Poraj)

Pociągi jadą do taty (Edith Nesbit)

Oczekiwania...

Rafał A. Ziemkiewicz Pycha i upadek - upadek władzy – oto temat tej książki

Michał Gołkowski Stalowe Szczury 2. Chwała - alternatywna Wielka Wojna

Brian McClellan Krwawa kampania - obietnica krwi została spełniona

Peter V. Brett Tron z czaszek ks. II - kościsty powrót Petera V. Bretta

Neil Gaiman Rzeczy ulotne wyd. 2 - nowy zbiór opowiadań

John Brunner Na fali szoku - uratować stojący na skraju katastrofy świat

Dan Simmons Hyperion - siedmioro pielgrzymów, siedem próśb, jedno zachowane życie

Amy Tintera Restart - fan, fan, fan... fantasy

Brandon Sanderson Bohater wieków - czy zabicie Ostatniego Imperatora, by obalić Ostatnie Imperium, było właściwym krokiem?

Jim Butcher Śmiertelne maski - Harry Dresden, jedyny profesjonalny mag detektyw w Chicago

Jim Butcher Krwawe rytuały - Harry Dresden na tropie

Elżbieta Cherezińka Turniej Cieni - W śniegach Syberii, na gorących piaskach afgańskich pustyń i wybrzeżach Morza Czarnego trwa Wielka Gra. Bohaterowie rzucają cienie, ktoś jednak pociąga za sznurki marionetek.

Adrian Bednarek Proces diabła - mroczny świat ludzi, którzy lubią zabijać

Glenn Beck, Harriet Parke Agenda 21 - taka może być Ameryka

David John, Hyeonseo Lee Dziewczyna o siedmiu imionach - uciekła z Korei Północnej

Stanisław Srokowski Nienawiść - ofiary nienawiści w zbiorze wstrząsających opowiadań

Dennis Lehane Miniony świat - kontynuacja Nocnego życia

Jim Al-Khalili Kwanty. Przewodnik dla zdezorientowanych - co mechanika kwantowa mówi nam o naturze rzeczywistości

Ciekawe nowości

Jacek Komuda Ostatni Honorowy - zawodnik najlepszego polskiego klubu wojskowego kontra najlepiej opłacani zabójcy Europy

Andrzej Pilipiuk Oko Jelenia. Sowie Zwierciadło - uniwersum „Oka Jelenia” powraca

Michał Gołkowski Sztywny - bohater nie bohater, zwykły żul i łajdak bez skrupułów, a przy okazji Stalker

Brian McClellan Obietnica krwi t. 1 - strzelby, miecze i zapomniana magia, która odżywa.

Peter V. Brett Tron z czaszek ks. I - Peter V. Brett powraca, a jaki będzie ten powrót... kościsty?!

Neil Gaiman Drażliwe tematy - nowy zbiór opowiadań

Susanna Clarke Damy z Grace Adieu - tom opowiadań fantasy

William Gibson Trylogia ciągu: Neuromancer, Graf Zero, Mona Liza Turbo - kultowa trylogia Gibsona

John Brunner Wszyscy na Zanzibarze - wizja przyszłości pełna ości

Sheri Tepper Trawa - śmiercionośna zaraza rozprzestrzenia się pośród gwiazd

Robert J. Sawyer WWW 3.Wolność - Trzeci tom WWW.TRYLOGIA

Antologia Złoty wiek SF t.3 - Trzeci tom antologii klasycznych opowiadań SF, w wyborze Wojtka Sedeńki

Jewgienij Wodołazkin Laur - swoista podróż w głąb rosyjskiej duszy

George R.R. Martin Uczta dla wron: Cienie śmierci - PIEŚŃ LODU I OGNIA tom 4, część 1

George R.R. Martin Uczta dla wron: Sieć spisków - PIEŚŃ LODU I OGNIA tom 4, część 2

Robert Musil Niepokoje wychowanka Törlessa - wnikliwe studium relacji międzyludzkich

John Fowles Mag - jednym słowem: klasyka

Jerzy Besala Alkoholowe dzieje Polski - wpływ alkoholu na życie społeczne i kulturowe

Krzysztof Masłoń Od glorii do infamii - o polskich pisarzach i twórcach

Christian Eisert Tydzień w Korei Północnej. 1500 kilometrów po najdziwniejszym kraju świata - komunistyczny ideał czyli autostrady bez samochodów, urzekające kompozycje z kwiatów i rakiet, pokój hotelowy bez prądu

Daniel Meyerson W Dolinie Królów. Howard Carter i odkrycie grobowca Tutanchamona - opowieść o obsesji, zachłanności, sławie i utraconej fortunie, a przede wszystkim o okrywaniu tajemnic starożytnego Egiptu

Edward Frenkel Miłość i matematyka. Istota ukrytej rzeczywistości - równoległy wszechświat matematyki, intrygująco spleciony z naszą rzeczywistością

Artur Górski Masa o porachunkach polskiej mafii. Jarosław Sokołowski - jak wyglądała brutalna machina gangsterskiej sprawiedliwości

Kip Thorne INTERSTELLAR i nauka - wprowadzenie do zagadnień naukowych leżących u podstaw filmu Christophera Nolana „Interstellar”

Max Tegmark Nasz matematyczny Wszechświat. W poszukiwaniu prawdziwej natury rzeczywistości - hipoteza matematycznego Wszechświata

Jack El-Hai Göring i psychiatra. Tragiczny pojedynek umysłów - naziści nie byli potworami czyli zło może pojawić się zawsze i wszędzie

Pedro G. Ferreira Teoria doskonała. Stulecie geniuszy i bitwa o ogólną teorię względności - opowieść o przełomowych ideach i niezwykłych postaciach

Jim Baggott Pożegnanie z rzeczywistością. Jak współczesna fizyka odchodzi od poszukiwania naukowej prawdy - co współczesna fizyka mówi nam o rzeczywistości, a co jest tylko wytworem wyobraźni fizyków?

Jeffery Deaver Kolekcjoner Skór - Rhyme musi wytropić kolejnego mordercę

Lee Smolin Czas odrodzony. Od kryzysu w fizyce do przyszłości Wszechświata - czym jest czas?

Gregory Clark Pożegnanie z jałmużną - dlaczego uprzemysłowienie nie zapewniło zamożności całemu światu, lecz pogłębiło biedę niektórych regionów

Witold Michałowski Ossendowski. Podróż przez życie - o człowieku, który nie bał się żyć

Katarzyna Rygiel Wielki chłód - znaleźć granicę oddzielającą fabułę od prawdziwego życia

Raymond Benson Dying Light. Aleja Koszmarów - świat w obliczu wielkiej pandemii...

Modris Eksteins Taniec w słońcu - barwna biografia epoki rozpoczynającej się świtem I wojny światowej

Marcin Wolski Dzień zapłaty - mechanizmy wielkiej polityki

Jürgen Roth Cichy Pucz - analiza mechanizmów stopniowego odbierania władzy państwom narodowym w Europie

Adam Przechrzta Demony czasu pokoju - Razumowski czasów pokoju

Wiktor Noczkin Wektor zagrożenia - ziemia powstała przeciwko człowiekowi, aby go zniszczyć

Patricia Briggs Piętno Rzeki - Zło mieszka w dorzeczu rzeki Kolumbia

Rafał A. Ziemkiewicz Życie Seksualne Lemingów - publicystyka ostra jak żyletka Polsilver

Michał Gołkowski Stalowe Szczury: Błoto - błoto, krew, śmierć i oni, słudzy wojny

Andrzej Ziemiański Pomnik Cesarzowej Achai t.4 - udana kontynuacja poszukiwań Pomnika

Andriej Lewicki Łowca z Lasu - krwiożercza Matka Natura czeka na... dzielnych ekologów

Neil Gaiman Księga cmentarna wyd.2 - mały Nik musi uczyć się życia od umarłych

Neal Stephenson Żywe srebro - cykl barokowy wymykający się wszelkim klasyfikacjom

Paul J. McAuley Ogrody słońca - konsekwencji wojny nie uniknie nikt, a zwłaszcza zwycięzcy

N.Stephenson, G.Bear, M.Teppo Mongoliada t.1 - tajemna historia trzynastowiecznej Europy

Ben Aaronovitch Księżyc nad Soho - czasem pracujesz dla sprawiedliwości, a niekiedy, może raz w całej karierze, chodzi głównie o zemstę

Neal Stephenson Zamęt - rugi brawurowy tom Cyklu Barokowego, kontynuacja bestsellerowego Żywego srebra

E. E. Doc Smith Lensman 1: Trójplanetarni - pierwszy tom jednej z najsłynniejszych space oper w dziejach SF

Antologia Złoty wiek SF t.4 - czwarty tom antologii klasycznych opowiadań SF w wyborze Wojtka Sedeńki

Antologia Klasyka rosyjskiej SF t.2 - drugi tom klasycznej rosyjskiej SF w wyborze Pawła Laudańskiego

Antologia Złoty wiek SF t.3 - Trzeci tom antologii klasycznych opowiadań SF, w wyborze Wojtka Sedeńki

Slawomir Cenckiewicz, Adam Chmielecki Tajne pieniądze - biznesowe kulisy naszej transformacji ustrojowej

China Mieville Ambasadoria - niezwykła opowieść o kontakcie i wojnie z obcymi

Brian Johnson SEKRETY DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ. Wojna mózgów - nauka w służbie wojny

Piotr Gociek Czarne Bataliony - mieszanka historii, współczesności oraz fantastyki

Tomasz Kołodziejczak Biała Reduta cz.I - cztery różne światy, odmienne społeczności – jedna wojna

Ilona Andrews Księżyc nad Rubieżą - druga część cyklu Na krawędzi

Mike Shepherd Dezerterka - niepokorna marines powraca

Tomasz Kołodziejczak Czarny Horyzont - mocna dawka fantasy, science fiction i historii Polski w doskonałej powieści

Michał Gołkowski Droga donikąd - Zanim nastał Ołowiany świt

Andrzej Pilipiuk Zaginiona - trzy niezwykłe kobiety, jedno pragnienie

Rafał A. Ziemkiewicz Jakie piękne samobójstwo - obalanie mitów

Helene Wecker Golem i Dżin cz.2 - golem, dżin i ulice (dawnego) Nowego Jorku

Janet Evanovich Stephanie Plum - Najlepsza Jedenastka - nieustający ciąg dalszy

Andrzej Pilipiuk, Katarzyna Pilipiuk, Zbigniew Larwa Krasnoludy - nieznana historia krasnoludów

Michał Gołkowski Drugi Brzeg - kontynuacja przebojowego Ołowianego Świtu

Maja Lidia Kossakowska Takeshi. Cień Śmierci - nie ma ucieczki przed przeznaczeniem, trzeba przeczytać

Maja Lidia Kossakowska Ruda Sfora - opowieść o jasnej i mrocznej stronie woli tworzenia

Robin LaFevers Mroczny triumf - tym razem nie będzie litości

Jim Baggott Higgs. Odkrycie boskiej cząstki - o tym, że warto było wydać miliardy na budowę Wielkiego Zderzacza Hadronów

Brian Clegg Jak zbudować wehikuł czasu. Nauka a podróże w przeszłość i w przyszłość - podróże w czasie dla bystrzaków

Jeffery Deaver Październikowa lista - ciężka próba dla umysłów i nerwów czytelników

Peter Longerich Himmler. Buchalter śmierci - biografia jednej z najbardziej przerażających, a jednocześnie najbardziej tajemniczych postaci hitlerowskiego imperium

Brian Cox , Jeff Forshaw Kwantowy Wszechświat. Dlaczego zdarza się wszystko, co może się zdarzyć - o tym, że zdaniem niektórych nie otaczają nas żadne nieprzeniknione tajemnice, a teoria kwantowa jest prosta

Lawrence M. Krauss Wszechświat z niczego. Dlaczego istnieje raczej coś niż nic - podobno niestabilna nicość jest inspirująca

John Gribbin Skąd się wziął kot Schrödingera. Geniusz z Wiednia i kwantowa rewolucja - o rewolucji w dwudziestowiecznej fizyce

Brandon Sanderson Droga królów - skrytobójca, oszust, arcyksiążę - kto jest w stanie doprowadzić świat do zagłady?

Alastair Reynolds Północ Galaktyki - osiem dłuższych opowiadań autora

Dan Simmons Trupia otucha - próba ożywienia wampirzej legendy

Paul J. McAuley Cicha wojna - dwie odnogi ludzkości zmierzają ku wojnie...

Ben Aaronovitch Rzeki Londynu - Peter Grant - detektyw i uczeń, kandydat na czarodzieja

Michael Cobley Osierocone światy - nadchodzi nowa wojna

K.J. Parker Młot - nadciąga krwawa i brutalna wojna

Cindy Woodsmall Gdy budzi się dusza - trzeci tom sagi Cindy Woodsmall poświęconej Amiszom

Krzysztof Biel SJ, Stanisław Biel SJ Mężczyźni - między siłą a słabością - zbiór medytacji biblijnych opartych na historiach życia mężczyzn ze Starego Testamentu

Irene Adler Sherlock, Lupin i Ja. Trio Czarnej Damy - co by się stało, gdyby Sherlock Holmes i Arsen Lupin byli najlepszymi przyjaciółmi w czasach młodości

Licia Troisi Królestwa Nashiry. Miecze buntowników - kontynuacja przygód Talithy, córki hrabiego Królestwa Lata, i losów Nashiry – mitycznego świata, któremu grozi zagłada

Alex Scarrow Time Riders. Kod Apokalipsy - cofamy się do średniowiecznej Anglii i poznajemy Robin Hooda

Liz Pichon I wszystko gra (mniej więcej) - trzecia część zabawnych perypetii szkolnych jedenastoletniego Tomka Łebskiego

Matematyczne śledztwo Jaskinia tropów - matematyczna tajemnica pełna ARYTMETYKI

Matematyczne śledztwo Zamek zagadek - matematyczna tajemnica pełna BRYŁ, FIGUR i MIAR

Matematyczne śledztwo Planeta sekretów - matematyczna tajemnica pełna DANYCH

Matematyczne śledztwo Muzeum tajemnic - matematyczna tajemnica pełna LICZB

Jim Butcher Rycerz lata - magiczny prywatny detektyw w akcji

Albert J. Bernstein Emocjonalne wampiry - wampiry są wśród nas

Lee Goldberg Detektyw Monk w rozterce - kontynuacja wydarzeń z tomu "Detektyw Monk na patrolu"

Tullio Avoledo Korzenie Niebios - książka z serii Uniwersum Metro 2033

Gavin Smith CRYSIS: Eskalacja - walka o wolność w upadłym świecie postkapitalistycznego feudalizmu

Blog granice.pl. Ta strona jest nieoderwalna częścią serwisu www.granice.pl właściciela firmy W&w. 2008-2017