Przegrany

Wydawnictwo: Czytelnik
Data wydania: 2002-01-01
Kategoria: Literatura piękna
ISBN: 83-07-02893-0
Liczba stron: 208
Dodał/a książkę: Olena

Ocena: 5 (1 głosów)

Przegrany (niem. Der Untergeher) to powieść austriackiego pisarza Thomasa Bernharda z roku 1983. Jej tematem jest artystyczna kariera trzech początkujących pianistów koncertowych, z których jeden – Glenn Gould – jest postacią autentyczną, oraz ich nieustanne zmagania w dążeniu do najwyższej perfekcji w grze na pianinie. Centralnymi figurami powieści są trzej wirtuozi pianina: Glenn Gould, Wertheimer ("Przegrany") oraz narrator. Poznają się w roku 1953, kiedy razem studiowali u Władimira Horowitza - osoby także istniejącej w rzeczywistości - w pobliżu Salzburga. Cała trójka dąży wyłącznie do perfekcji w sztuce, stawiając sobie tym samym najwyższe wymagania. Gdy jednak uświadamiają sobie geniusz Goulda, słysząc jak ten odgrywa Wariacje Goldbergowskie, Wertheimer oraz narrator rezygnują z dalszej gry. Zdają sobie sprawę, że nie są w stanie osiągnąć takiego poziomu perfekcji. Wertheimer, któremu Gould nadaje przydomek "Przegrany", oddaje się w następnych 28 latach próżności i przetrzymuje swoją siostrę, gnębiąc ją w ich wspólnym mieszkaniu, aż do momentu gdy ta go opuszcza i wychodzi za mąż za bogatego Szwajcara. Prawie w tym samym czasie umiera Gould, a Wertheimer popełnia samobójstwo. Narrator sprzedaje swoje pianino (Steinway) i ogranicza się do prób pisania rozprawy o Glennie Gouldzie, przy czym każdorazowo je zarzuca. W międzyczasie ucieka z ciążącego mu już Wiednia do Madrytu, skąd przybył na pogrzeb Wertheimera. Akcja powieści rozgrywa się w austriackim Wankham po pogrzebie Wertheimera. Narrator zastanawia się nad wspólną i równoległą drogą życiową trzech protagonistów oraz nad powodem samobójstwa Wertheimera, w trzech na siebie nałożonych płaszczyznach czasowych: początku fabuły, momencie przypomnienia o początku fabuły (przy wejściu do zajazdu w Wankhamer) oraz okresie zapisu wspomnienia o początku fabuły. W powieści elementy autentyczne i fikcyjne nakładają się na siebie, a granica między nimi staje się płynna. Glenn Gould z powieści różni się znaczenie od realnego odpowiednika. Glenn Gould nigdy nie studiował ani w Salzburgu, ani u Horowitza, który stylistycznie ucieleśniał jego przeciwieństwo, czego Thomas Bernhard zapewne był świadom. W swoim dziele nie podaje on jednak imienia Horowitza. Ponadto protagonista z powieści ma 51 lat, podczas gdy Gould zmarł po swych 50 urodzinach na wylew krwi do mózgu. U Bernharda bohater umiera na zawał serca przy fortepianie. Tymczasem zgon Goulda nastąpił w szpitalu po odłaczeniu przez lekarzy aparatury podtrzymujacej życie na życzenie jego ojca.

Kup książkę Przegrany

Opinie o książce - Przegrany

Avatar użytkownika - Olena
Olena
Przeczytane:2013-12-01, Ocena: 5, Przeczytałam, Chcę mieć, 52 książki - 2013,
,,Było nas trzech W każdym z nas inna krew Ale jeden przyświecał nam cel..." Postaci dramatu: Glenn Gould - wirtuoz fortepianu, cudowne dziecko, najlepsze w całym stuleciu, nieznośne na tzw. ,,amerykańską" modłę, przejawiającą się w bezpośrednim i nieskrepowanym wyrażaniu opinii - w tym na temat kolegów po fachu; uczeń, który przerósł mistrza, opętany sztuką fortepianowy radykał, przyjaciel Kanadyjczyk. Wertheimer - najzdolniejszy w całym Mozarteum, mistrz bosendorfera, człowiek będący czystą Ambicją; od momentu, gdy przyjaciel-geniusz przypadkowo uraczył go koncertem rozpoczął swój destrukcyjny i nieodwracalny proces podążania w stronę samobójczej śmierci zapoczątkowany poprzez zaniechanie grania i zwrócenie się w stronę tzw. humanistyki; ,,wirtuozerię fortepianową wyrzucił na śmietnik", Przegrany w odniesieniu do Goulda, gdyż ,,dawał za wygraną, grał i przegrywał". Narrator - filozof, muzyk, obserwator, świadom własnej niedoskonałości postanowił zrezygnować z muzycznej kariery - zniszczył instrument, ale nie siebie, udała mu się trudna sztuka zaniechania grania bez wyrzekania się życia. Świadek dramatycznych zmagań Przegranego. Krótko o przebiegu akcji: Studiowali razem u Horowitza, wynajęli wspólnie dom w Leopoldskoron, pierwszy z nich okazał się geniuszem, trzeci potrafił się z tym pogodzić, dla drugiego okazało się to zabójcze. Najważniejsza postać w dramacie: Ambicja Przegranego - sprawiła, iż ten ostatni wyrzekł się grania jednocześnie nie potrafiąc się go wyrzec, ustąpił ze ścieżki muzycznej kariery paralelnie marząc o podążaniu nią; jego zejście z muzycznego szlaku stało się pochodem nieuleczalnie chorego w stronę śmierci, a zmarnowany talent dał o sobie dobitnie znać, gdy Przegrany nękał opłaconych przez siebie gości podczas finalnych występów na rozstrojonym instrumencie, na swym ostatnim w życiu koncercie przed publiką. Gdy kurtyna opadła (wnioski): Przerażająca prawda o artystycznym niespełnieniu, ukazanie martwoty wnętrza wyjałowionego przez nieposkromioną Ambicję bycia ,,tym najlepszym" i niemożności pogodzenia się z własnymi ograniczeniami. Książka o tych, którzy nie wiedzą kiedy trzeba ze sceny zejść.
Link do opinii
Inne książki autora
Tak. Wyjadacze
Thomas Bernhard0
Okładka ksiązki - Tak. Wyjadacze

Tytułowe Tak (1978) jest ostatnim słowem znakomitego opowiadania Thomasa Bernharda, a zarazem odpowiedzią udzieloną narratorowi przez przyjaciółkę, Persjankę...

Dawni mistrzowie
Thomas Bernhard0
Okładka ksiązki - Dawni mistrzowie

Zbiór refleksji o świecie, sztuce, filozofii i literaturze. wygłasza je, z wielką zapalczywością, osiemdziesięciodwuletni wdowiec Reger, siedząc przed...

Reklamy