Zmarła w ubiegłym tygodniu piosenkarka Dolly Parton była nie tylko wielką gwiazdą muzyki. Piosenkarka uważała za swoje największe dziedzictwo inicjatywę Imagination Library, dzięki której do dzieci trafiły ponad 332 miliony darmowych książek.
- Dolly Parton zmarła 25 sierpnia 2026 roku w wieku 80 lat.
- Stworzona przez nią Imagination Library przekazała dzieciom ponad 332 miliony bezpłatnych książek.
- Program powstał jako hołd dla ojca Dolly Parton.
- Ojciec artystki nie umiał czytać.
- Parton uważała Imagination Library za najważniejszy element swojego dziedzictwa.
Dolly Parton rozdała dzieciom miliony książek
Informacje o śmierci Dolly Parton sprawiają, że przede wszystkim przypominamy sobie jej piosenki. Jest jednak pewien element jej dorobku, który sama piosenkarka traktowała w szczególny sposób. To Imagination Library – inicjatywa, dzięki której dzieci otrzymały ponad 332 miliony darmowych książek.
Historia Imagination Library zaczęła się bardzo skromnie. Dolly Parton uruchomiła program w 1995 roku za pośrednictwem Dollywood Foundation, początkowo wyłącznie w swoim rodzinnym Sevier County w stanie Tennessee. Inspiracją był jej ojciec, Robert Lee Parton, który nigdy nie nauczył się czytać ani pisać. Pierwsze zamówienie ze strony fundacji obejmowało zaledwie 1760 książek. Z czasem lokalna inicjatywa zaczęła obejmować kolejne społeczności, a następnie przekroczyła granice Stanów Zjednoczonych. Program realizowano również w Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Australii i Republice Irlandii. W 2003 roku wysłano milionową książkę, w 2018 roku liczba przekazanych dzieciom egzemplarzy przekroczyła 100 milionów, a w 2023 roku – 200 milionów egzemplarzy.
Zasada była prosta. Zapisane do programu dziecko otrzymywało bezpłatnie jedną książkę każdego miesiąca – od urodzenia aż do ukończenia piątego roku życia. Przesyłka trafiała bezpośrednio do domu i była adresowana imiennie do małego czytelnika. Nie była to pomoc przeznaczona wyłącznie dla najuboższych rodzin. Z programu mogły korzystać dzieci mieszkające na terenach objętych działalnością Imagination Library, niezależnie od dochodów rodziców. W ten sposób w ciągu pierwszych lat życia dziecka w jego domu mogła powstać całkiem spora biblioteczka.
Książki dobierano do wieku czytelników. Specjalny zespół ekspertów zajmujących się edukacją i literaturą dziecięcą każdego roku wybierał spośród setek propozycji tytuły przeznaczone dla poszczególnych grup wiekowych. Niemowlęta otrzymywały proste, kolorowe książeczki z wyrazistym rytmem, rymami i niewielką ilością tekstu. W kolejnych latach pojawiały się opowieści o emocjach i codziennych doświadczeniach, książki pomagające poznawać liczby, litery i kolory, a dla najstarszych uczestników również historie o bardziej rozbudowanej fabule, poezja, książki popularnonaukowe czy publikacje przygotowujące do rozpoczęcia szkoły. Biblioteczka miała więc rosnąć razem z dzieckiem.
Wśród rozdawanych pozycji znajdowały się zarówno znane książki dla najmłodszych, jak i publikacje samej Parton. Jednym z tytułów było Coat of Many Colors, oparte na jej piosence o tym samym tytule. To właśnie specjalny egzemplarz tej książki został w 2018 roku przekazany Bibliotece Kongresu jako symboliczna stumilionowa książka wysłana przez Imagination Library. Na listach programu pojawiały się także między innymi Dzielna mała ciuchcia, Mała Lama w łóżku sama Anny Dewdney czy Dobranoc, gorylku Peggy Rathmann. Zestawy różniły się w poszczególnych państwach i były dostosowywane do miejscowych realiów oraz potrzeb małych czytelników.
Istotny był nawet sposób dostarczania książek. Paczka adresowana była na nazwisko dziecka, dzięki czemu miało ono poczucie, że kierowana była specjalnie do niego, a pojawienie się kolejnej książki w domowej biblioteczce stawało się rytuałem. Po kilku latach wiele dzieci z krajów objętych programem zaczęło nazywać Parton Book Lady – Panią od książek. Program miał nie tylko zapewnić najmłodszym dostęp do literatury, lecz także pomagać w tworzeniu domowych biblioteczek i zachęcać rodziców do wspólnego czytania z dziećmi. Z projektu, który rozpoczął się od 1760 egzemplarzy rozdanych w rodzinnym hrabstwie piosenkarki, wyrosła inicjatywa, dzięki której do chwili jej śmierci rozdano ponad 332 miliony książek.
Kim była Dolly Parton?
Dolly Parton należała do największych gwiazd w historii muzyki country. Wychowała się w biednej, wielodzietnej rodzinie w Tennessee, pierwszą piosenkę napisała jako sześciolatka, a już jako dziecko występowała w radiu i telewizji. Jej kariera trwała niemal sześć dekad: wydała 49 albumów studyjnych, napisała ponad trzy tysiące piosenek i sprzedała ponad 100 milionów płyt. Do jej najbardziej znanych utworów należały Jolene, Coat of Many Colors, 9 to 5 oraz I Will Always Love You. Ten ostatni dwukrotnie docierał w jej wykonaniu na szczyt amerykańskiej listy country, a nagrany później przez Whitney Houston stał się światowym przebojem. Parton odnosiła sukcesy również jako aktorka i autorka muzyki filmowej oraz teatralnej. Zdobyła między innymi jedenaście nagród Grammy, trzy Emmy, otrzymała dwie nominacje do Oscara, a jej nagrania sprzedały się w nakładzie ponad 100 milionów egzemplarzy płyt na całym świecie.
