Może zacznij chodzić na randki? Fragment książki „Wyspy pamięci. Sprawa neurologa"

Data: 2026-10-07 13:34:50 | aktualizacja: 2026-10-15 14:18:25 | Ten artykuł przeczytasz w 12 min. Autor: Piotr Piekarski
udostępnij Tweet

Dwójka błyskotliwych detektywów, meandry zbrodni i medyczne zagadki

Kiedy emerytowany neurolog Stanisław Kozłowski zostaje zamordowany we własnym domu, komisarz Franciszek Stawicki i aspirant Maja Kwiatkowska są przekonani, że mają do czynienia z pozornie prostą sprawą. Brak śladów włamania, niewielkie grono podejrzanych oraz ślady sugerujące, że rozwiązanie sprawy jest na wyciągnięcie ręki. Śledztwo szybko prowadzi jednak do świata rodzinnych sekretów, przemilczanych konfliktów i wydarzeń, które miały pozostać na zawsze pogrzebane. Im bardziej detektywi zagłębiają się w przeszłość ofiary, tym wyraźniej dostrzegają, że nic w tej sprawie nie jest ani jasne, ani oczywiste. Pojawiają się kolejne tropy, rośnie grono podejrzanych, a każdy odkryty fakt zdaje się przeczyć poprzedniemu. Sytuację komplikuje to, że jeden z podejrzanych jest bliski Mai Kwiatkowskiej, a komisarz Stawicki po raz kolejny musi zmierzyć się z własną przeszłością. Tymczasem klucz do rozwiązania zagadki może kryć się we wspomnieniach człowieka cierpiącego na chorobę Alzheimera. Gdy wybitna neurolog, profesor Alicja Bloch, podejmuje próbę dotarcia do utraconych wspomnień, śledztwo przybiera nieoczekiwany obrót. Czy zbrodnia została popełniona z zemsty? Z chęci ukrycia prawdy? A może ktoś zrobi wszystko, by pewne wspomnienia nigdy nie ujrzały światła dziennego?

„Wyspy pamięci. Sprawa neurologa" Ałbeny Grabowskiej grafika promująca książkę

Wyspy pamięci Ałbeny Grabowskiej to kryminał, w którym przeszłość nie przemija nigdy, a najgroźniejsze tajemnice ukrywają się nie w aktach sprawy, lecz w ludzkiej pamięci.

Nowa powieść Ałbeny Grabowskiej to historia o tym, że człowiek nie może bez końca uciekać od własnej przeszłości – pisze Danuta Awolusi w naszej redakcyjnej recenzji książki Wyspy pamięci. Sprawa neurologa. Do lektury zaprasza Wydawnictwo Zwierciadło. W ubiegłym tygodniu na naszych łamach zaprezentowaliśmy premierowy fragment książki Wyspy pamięci. Dziś czas na kolejną odsłonę tej historii:

Śledztwo

Stawicki przeciągnął się w fotelu.

– Kości ci trzasnęły – zauważyła Maja.

– A to źle? – zapytał i stłumił ziewnięcie.

– Stwierdzam fakt – odparła i przyjrzała mu się uważnie, jakby był szczególnie ciekawym okazem. – A co do wniosków, to mogę dodać, że w kręgosłupie ci strzela i się nie wyspałeś, więc pewnie masz za sobą upojną noc.

Stawicki uśmiechnął się z zadowoleniem. Nawet nie zamierzał zaprzeczać. Od czasu, kiedy Ania się do niego wprowadziła, ich związek wszedł na zupełnie nowe, bardzo przyjemne dla niego tory. Owszem, wciąż wszystko między nimi było świeże i atrakcyjne niczym święto, ale codzienność również go zachwycała. To, że mógł spędzać z Anią poranki, jeść razem szybkie śniadanie, odwozić ją do teatru, a potem spotykać się w przerwie na lunch w dni, kiedy miała próbę. Albo kiedy pomagał jej się pakować i jechał, żeby oddać albo odebrać na cito jakieś sukienki z pralni. Albo nawet wtedy, kiedy przekomarzali się o to, które z nich przygotuje kolację. Wczoraj na przykład on zrobił sos do spaghetti i wrzucił makaron do wody, a ona miała nakryć do stołu, ale po chwili okazało się, że oboje mają ochotę na szybki numerek i makaron nie tylko nie był al dente, ale zamienił się w gęstą papkę. Stawicki musiał iść do sklepu po nową paczkę, bo, jak się okazało, nie mieli w domu zapasu. Po kolacji nawet nie pozmywali, tylko od razu wrócili do łóżka. Komisarz był kompletnie niewyspany, ale niewymownie szczęśliwy.

– Nie chciałem sprawić ci przykrości – powiedział do Mai, ale ta tylko prychnęła.

– Nie sprawiasz. Przeciwnie. Cieszę się waszym szczęściem rzuciła.

Kilka miesięcy wcześniej neurochirurg Michał Kozłowski zerwał z nią znienacka, pozostawiwszy ją z pytaniem: „Dlaczego?”, na które wciąż nie uzyskała odpowiedzi. Rozwijała je bardzo często, głównie w obecności Stawickiego, dodając albo: „Przecież wszystko było tak pięknie”, albo „Może i dobrze, że teraz, a nie po trzech latach małżeństwa”, ewentualnie „Po prostu nam się nie ułożyło”. Stawicki też się nad tym zastanawiał, bo związek Mai i Michała wydawał się stabilny i dobrze rokujący. Skoro jednak ona nie potrafiła odpowiedzieć na swoje pytanie, to tym bardziej on nie był w stanie tego zrobić. Mógł tylko nie epatować swoim szczęściem i bez słowa wysłuchiwać uwag w stylu „faceci to świnie”, bo i to się Mai zdarzało. Oczywiście zaraz dodawała, że on nie, i komisarz tłumił chęć dopytania, czy on nie jest świnią, czy może nie uważa go za faceta.

– Na pewno kogoś spotkasz. Jesteś piękna i mądra – stwierdził z przekonaniem, bo kiedyś Ania mu powiedziała, że dziewczyny lubią, kiedy im się to powtarza. – Może zacznij chodzić na randki?

Maja się skrzywiła.

– Przynajmniej w krzyżu mnie nie łupie – burknęła.

Jeśli on nie uprawiał seksu przez tydzień, jak każdy normalny facet „chodził po ścianach”. Kobiety były pewnie bardziej powściągliwe w tej materii, ale uznał, że nie będzie rozwijał tematu. Swoją drogą naprawdę był ciekaw, dlaczego pan doktor zwinął manatki.

– Ciągle o tym myślę i ostatnio doszłam do wniosku, że to było chwilowe zauroczenie. Po prostu. – Wzruszyła ramionami.

– Wyglądał na bardzo zakochanego w tobie – stwierdził.

– No nie wiem. – Maja westchnęła. – Nie chciał mnie poznać z rodziną, unikał deklaracji i nawet poważniejszych rozmów. Nie cierpiał, kiedy opowiadałam o pracy.

Ostatnie zdanie wygłosiła nieco nienaturalnym tonem. Stawicki miał swoją teorię na ten temat, zresztą już o tym rozmawiali. Partner policjanta ma trudniej już na starcie. Po pierwszym zauroczeniu typu: „Wow, łapiesz przestępców, ale to romantyczne”, przychodzi otrzeźwienie i pytanie: „Dlaczego mam codziennie umierać ze strachu, czy mój chłopak/dziewczyna wróci do domu w jednym kawałku?”. On często dyskutował na ten temat z Anią. Kilka miesięcy temu prowadził sprawę, która niemal doprowadziła go do śmierci. Ale dzięki temu Ania zdała sobie sprawę, że go kocha i chce z nim spędzić resztę życia.

No i paradoksalnie oswoiła ten strach, bo skoro „coś już się stało”, to nie trzeba w napięciu czekać aż „coś się stanie”. Strach po tym, co się wydarzyło, jest inny, bardziej realistyczny, konkretny, nie abstrakcyjny.

– Ja z Anią też nie rozmawiam zbyt często o mojej pracy – zauważył. – Raczej o jej śpiewaniu, spektaklach, o tym, co chciałaby robić w przyszłości, w sensie w jakich przedstawieniach wystąpić.

– Czyli gadacie o niej, bo to bezpieczne – skwitowała.

– U nas w sumie nic ciekawego się nie dzieje. Mam jej opowiadać o tym, że dostaliśmy dotacje unijne, mamy niekończący się remont w komisariacie i czekamy na nowe biurka?

– Dawno nie prowadziliśmy ciekawej sprawy – przyznała Maja. Chyba od czasu tych dzieci znikających we mgle.

– Potem jeszcze był ten gość, który sfingował zaginięcie, bo chciał ukarać żonę – przypomniał Stawicki.

– Szybko go rozszyfrowałeś, więc to nie było ciekawe – powątpiewała Maja.

– Ciekawsze niż pobicia i meliny.

– Albo sprawy małżeńskie – dodała z przekąsem. – Zwłaszcza ta, gdzie tę biedną kobietę prał mąż architekt.

Maja demonstracyjnie westchnęła.

– Może trzeba się pogodzić z tym, co się stało, i, jak to mówią, ruszyć dalej – zasugerował. – Wiem, że łatwo mówić, ale może po prostu powinnaś odpuścić. Michał odszedł i nie wróci do twojego życia. Poznasz kogoś innego.

Maja w milczeniu pokiwała głową, ale zacisnęła usta. Stawicki nigdy nie lubił doktora Michała Kozłowskiego, który według niego był nieco zbyt sztywny. Wprawdzie obaj usilnie starali się zaprzyjaźnić, bo wiedzieli, jakie to ważne dla Mai, ale raczej na autentyczną więź nie było wielkich szans. Maja z Anią się polubiły, umówiły się nawet kilka razy same na wspólne bieganie, a gdy Stawicki miał się spotkać z Michałem, to odnosił wrażenie, że tylko straci czas.

– Ja naprawdę nie chcę rozmawiać na ten temat – powiedziała w końcu Maja. – Zwłaszcza z tobą. I chociaż dzięki tobie wiele rzeczy do mnie trafiło i dużo rozumiem, to jeśli mam odpuścić, nie chcę o tym myśleć. Bo nie rozumiem i to mnie wykańcza.

Rozumienie i myślenie było dla Mai najważniejsze. Szczególnie w pracy policjantki. Stawicki nieraz się zastanawiał, jak różnie podchodzą do prowadzonego śledztwa. On musiał działać, dokądś jechać, przyglądać się miejscu zbrodni, rozmawiać z ludźmi, formułować nietrafione wnioski, wycofywać się z założeń, a potem znów zagłębiać się w to od początku. Maja gros czasu poświęcała na myślenie, rozpisywanie wątków i osób związanych ze sprawą na tablicy, wreszcie na analizę materiału dowodowego. Musiał przyznać, że razem cudownie się uzupełniali.

– Dobrze – zgodził się. – Nie będziemy gadać o panu doktorze. Zrobiłaś raporty?

Skinęła głową.

– Wszystko ogarnięte na bieżąco. Możemy na chwilę odpuścić. Może jakaś stara sprawa? – zasugerowała. – Jesteśmy w tym dobrzy.

Po poprzednim dochodzeniu ich życie zawodowe wywróciło się do góry nogami. Ich szefem nie był już emerytowany od lat, ale wciąż pełniący obowiązki komendanta Bogusław Hajduk, lecz młoda, energiczna, poznana przy poprzedniej sprawie komisarz Magdalena Wójcik. Z chwilą objęcia funkcji sprowadziła ze stołecznej Maję Kwiatkowską, która niczego tak nie żałowała jak pozostawienia dawnego partnera Franciszka Stawickiego na rzecz rzekomego awansu w komendzie głównej. Razem z nią do budynku z krzakiem róży przed wejściem przeniosła się także aspirant Julia Nowak, dawna asystentka prokurator Weroniki Dębickiej. Nagle mały budynek zaczął tętnić życiem, korytarze wypełniły się interesantami, a istotnych spraw kryminalnych nie przekierowywano już do stołecznej, tylko dawano im do rozwiązania.

Stawicki nie wierzył w pozorny spokój, bo miał świadomość, że w jednej chwili wszystko może runąć, ale zaczynał ostrożnie myśleć o tym, że jest naprawdę dobrze i może po prostu tak zostanie. I po takich nocach jak ta wczorajsza nabierał jeszcze większego przekonania, że los jest sprawiedliwy, a po siedmiu latach smutku i rozczarowania przychodzą w końcu radość i spokój.

– Chcesz iść do archiwum i szukać starej sprawy? – zapytał z niedowierzaniem.

– Tak, skoro nie mamy nic specjalnego do roboty – odparła.

Zanim Stawicki znów zdążył zabrać głos, drzwi się otworzyły i w progu stanęła Magdalena Wójcik.

– Jedziecie na Bielańską – zarządziła bez ogródek. – Trup w domu.

– A coś więcej? – zapytał Stawicki, zerkając na Maję, która wyglądała na rozczarowaną.

Sam nie tęsknił do starych spraw. Były bardzo trudne do rozwiązania i nierzadko emocjonalnie wyniszczające. Miał dość niezakończonych śledztw po niedawnym dotyczącym porwanych dzieci.

– Mężczyzna, lat osiemdziesiąt dwa. Sąsiadka zaalarmowała policję, bo coś ją zaniepokoiło. Ma klucz, więc weszła. Zastała go leżącego na podłodze i wezwała pogotowie. Lekarz stwierdził zgon, ale sanitariusze zadzwonili na policję.

Komisarz wstał.

– Coś zginęło? – zapytała Maja.

– Proponuję, żebyś się tam wybrała i sama wszystkiego się dowiedziała – powiedziała komisarz Wójcik z sarkazmem.

– Jasne, pojedziemy i wszystkiego się dowiemy – odparła Maja gorliwie, a Stawicki uśmiechnął się do swojej przełożonej, bo znał swoją partnerkę i wiedział, że wszystko przyjmuje dosłownie i nie dostrzega subtelnych aluzji ani ironii.

Przed komisariatem tradycyjnie zatrzymał się przy krzaku róży, który kilka miesięcy temu o mało nie padł ofiarą sekretarki próbującej zniszczyć ważną dla komisarza roślinę najpierw za pomocą octu, a potem sody. Jego samego również próbowała wysłać na tamten świat, wiedziona niejasnymi dla Stawickiego motywami. Cały komisariat obstawiał, że przyczyną ataku było nieodwzajemnione uczucie do komisarza, ale on w to nie wierzył. Wszyscy, którzy go znali, wiedzieli, że chociaż był bardzo atrakcyjnym mężczyzną, pozostawał przy tym niezwykle skromny. Kompletnie nie zauważał pełnych podziwu spojrzeń kobiet w różnym wieku przewijających się przez komisariat i zbywał śmiechem wszelkie sugestie, że każda z nich marzy o tym, żeby się z nim przespać albo chociażby umówić. Być może wpływało na to smutne doświadczenie życiowe Stawickiego – strata synka, który zmarł kilka dni po porodzie, rozstanie z żoną i nieudane relacje z dotychczasowymi partnerkami.

– Nic nie dolega twojej róży, tylko jest zima – powiedziała Maja.

– Prawie wiosna. Patrzyłem, czy zaczyna kwitnąć – odparł, po czym otworzył drzwi samochodu służbowego.

– Zazdroszczę Ani – mruknęła, wsiadając. – Taki romantyczny i wrażliwy…

– Zejdź ze mnie – nie wytrzymał komisarz, który jak zwykle przy okazji komplementów nie wiedział, jak się zachować.

W naszym serwisie przeczytacie już kolejny fragment książki Wyspy pamięci. Powieść kupicie w popularnych księgarniach internetowych:

 

Tagi: fragment,

Zobacz także

Musisz być zalogowany, aby komentować. Zaloguj się lub załóż konto, jeżeli jeszcze go nie posiadasz.

Książka
Wyspy pamięci. Sprawa neurologa
Ałbena Grabowska4
Okładka książki - Wyspy pamięci. Sprawa neurologa

Dwójka błyskotliwych detektywów, meandry zbrodni i medyczne zagadki   Kiedy emerytowany neurolog Stanisław Kozłowski zostaje zamordowany we własnym domu...

Wydawnictwo