Rodzice wybrali najlepsze przedszkole z programem angielskim. Co doceniają w British Kids?

Wybór przedszkola to dla rodziców nie tylko kwestia lokalizacji czy godzin pracy. Coraz większe znaczenie ma również to, w jaki sposób dzieci na co dzień mają kontakt z językiem obcym. W przeprowadzonym wśród rodziców głosowaniu to właśnie British Kids zostało wybrane najlepszym przedszkolem z programem językowym w języku angielskim.

Dla wielu rodzin ważne jest nie tyle samo hasło „angielski w przedszkolu”, ile to, jak ten język pojawia się w ciągu dnia: czy jest obecny w zabawie, w prostych poleceniach, w rozmowie i w opowieściach, a nie tylko podczas osobnego bloku zajęć. Właśnie na takim podejściu opieramy pracę naszego przedszkola.

Język w historiach, nie tylko na lekcji

Jednym z przykładów takiego podejścia jest czytanie książek po angielsku. Dla dziecka język nie musi oznaczać wyłącznie nauki słówek czy osobnych zajęć. Może pojawiać się również podczas historii, zabawy i wspólnego oglądania ilustracji.

W przedszkolu British Kids książki są jednym ze sposobów na oswajanie dzieci z językiem w naturalnym kontekście. Dzieci słuchają historii, oglądają ilustracje, powtarzają pojedyncze słowa i z czasem zaczynają rozpoznawać całe zwroty.

Wiemy, że wielu rodziców chciałoby kontynuować takie czytanie w domu. Dlatego poniżej zebraliśmy tytuły, po które naszym zdaniem warto sięgnąć. Podzieliliśmy je według wieku, ale nie należy traktować tych granic zbyt sztywno. W przypadku książek bardzo dużo zależy od tego, co akurat interesuje dziecko i jak długo potrafi skupić uwagę na historii.

Dlaczego rodzice zwracają uwagę właśnie na taki sposób nauki?

Książka daje dziecku coś, czego trudno uzyskać przy nauce pojedynczych słówek: język pojawia się w konkretnym kontekście. Dziecko słyszy słowo, widzi ilustrację i jednocześnie obserwuje, co dzieje się w historii. Nie musi od razu znać tłumaczenia, żeby zacząć rozumieć sens.

W codziennej pracy z dziećmi widzimy też, jak dużo daje powtarzalność. Maluch może nie zareagować na dane słowo podczas pierwszego czytania, ale po kilku powtórzeniach zaczyna je rozpoznawać. Szczególnie dobrze działają książki z rytmem, refrenem i zdaniami, które wracają na kolejnych stronach.

Najczęściej zwracamy uwagę na trzy rzeczy:

• Kontekst – nowe słowa pojawiają się razem z obrazem i konkretną sytuacją;
• Powtórzenia – dziecko szybko zapamiętuje zwroty, które regularnie słyszy;
• Dobre skojarzenia – wspólne czytanie kojarzy język z bliskością, zabawą i spokojnym czasem z rodzicem.

Nie chodzi przy tym o to, żeby po każdej stronie sprawdzać, czego dziecko się nauczyło. Książka ma być przede wszystkim historią, której chce się słuchać.

Jak wybrać angielską książkę dla przedszkolaka?

Na półkach księgarni można znaleźć bardzo dużo anglojęzycznych książek dla dzieci. Nie każda będzie jednak wygodna do wspólnego czytania, zwłaszcza jeśli rodzic sam nie czuje się jeszcze pewnie w języku angielskim.

Wybierając książkę dla przedszkolaka, warto najpierw spojrzeć na samą historię. Dobrze, jeśli dziecko może częściowo zrozumieć ją z ilustracji, nawet gdy nie zna wszystkich słów.

Pomocne są szczególnie książki, które:

• mają ilustracje pokazujące, co dzieje się w historii,
• wykorzystują powtórzenia, rytm albo rymy,
• mają krótkie i łatwe do powtarzania fragmenty,
• opowiadają o rzeczach znanych dziecku,
• zachęcają do działania, wskazywania, szukania lub odpowiadania,
• podobają się również dorosłemu, który będzie czytał je kolejny raz.

Ten ostatni punkt może wydawać się mało istotny, ale w praktyce ma duże znaczenie. Jeśli rodzic lub nauczyciel z przyjemnością wraca do danej książki, wspólne czytanie zwykle wychodzi bardziej naturalnie.

Co czytać? Propozycje według wieku

Poniższy podział traktujemy orientacyjnie. Dzieci rozwijają się w różnym tempie, a książka przeznaczona dla młodszej grupy może zainteresować także starszego przedszkolaka. Niektóre z wymienionych tytułów są również dostępne w polskich wydaniach.

1–2 lata: pierwsze słowa i dużo zabawy

W tym wieku najlepiej sprawdzają się krótkie książeczki, które można oglądać razem i które dają dziecku coś do zrobienia. Nie trzeba czytać całego tekstu od początku do końca. Czasem wystarczy zatrzymać się przy ilustracji, nazwać to, co na niej widać, i pozwolić dziecku samemu odkrywać kolejne strony.

Polecamy szczególnie:

• Dear Zoo – Rod Campbell. Prosta historia z powtarzalnym schematem i niespodzianką na kolejnych stronach;
• Where's Spot? – Eric Hill. Książka zachęca do szukania bohatera i bardzo dobrze sprawdza się podczas wspólnego oglądania;
• Pat the Bunny – Dorothy Kunhardt. Klasyczna książeczka z elementami angażującymi dziecko w akcję;
• Brown Bear, Brown Bear, What Do You See? – Bill Martin Jr., ilustracje Erica Carle’a. Rytmiczny tekst i powtarzające się pytanie ułatwiają dziecku dołączanie do czytania.

2–3 lata: rytm, powtarzalność i „jeszcze raz!”

W tym okresie dzieci często mają już swoje ulubione historie i potrafią prosić o tę samą książkę kilka razy pod rząd. To dobry moment, żeby wykorzystać powtarzalność. Dziecko zaczyna przewidywać, co wydarzy się na następnej stronie, a czasem samo dopowiada fragment tekstu.

W tej grupie dobrze sprawdzają się:

• The Very Hungry Caterpillar – Eric Carle. Historia gąsienicy, która przemierza kolejne dni tygodnia i próbuje różnych produktów;
• Goodnight Moon – Margaret Wise Brown, ilustracje Clementa Hurda. Spokojna, rytmiczna książka, która dobrze pasuje do wieczornego czytania;
• We're Going on a Bear Hunt – Michael Rosen, ilustracje Helen Oxenbury. Powtarzalny rytm i charakterystyczne fragmenty zachęcają dzieci do wspólnego powtarzania;
• Each Peach Pear Plum – Janet i Allan Ahlberg. Rymowana opowieść, w której kolejne strony prowadzą do następnych bohaterów;
• Guess How Much I Love You – Sam McBratney, ilustracje Anity Jeram. Prosta historia o relacji Małego Brązowego Zajączka i Dużego Brązowego Zająca.

3–4,5 roku: opowieści z fabułą i rymem

Starsze przedszkolaki mogą już dłużej śledzić wydarzenia i zapamiętywać fragmenty historii. W tym wieku warto stopniowo przechodzić od pojedynczych słów i prostych powtórzeń do książek, w których pojawia się wyraźna fabuła.

W naszej biblioteczce dobrze sprawdzają się między innymi:

• The Gruffalo – Julia Donaldson, ilustracje Axela Schefflera. Rymowana historia z wyraźnym bohaterem i łatwymi do zapamiętania fragmentami;
• Room on the Broom – Julia Donaldson, ilustracje Axela Schefflera. Kolejna rytmiczna opowieść, która dobrze nadaje się do wspólnego czytania;
• The Tiger Who Came to Tea – Judith Kerr. Historia niezwykłego gościa, który pojawia się w domu Sophie;
• Owl Babies – Martin Waddell, ilustracje Patricka Bensona. Opowieść o trzech małych sowach czekających na powrót mamy;
• Elmer – David McKee. Historia kolorowego słonia, która daje też okazję do rozmowy o różnicach i akceptowaniu innych.

4,5–6 lat: dłuższe historie i pierwsze czytanki

W starszej grupie można już sięgać po książki z nieco dłuższą historią i większą ilością tekstu. To także dobry moment na pierwsze proste książeczki przygotowane z myślą o dzieciach uczących się czytać po angielsku.

Można spróbować:

• Stick Man – Julia Donaldson, ilustracje Axela Schefflera;
• The Snail and the Whale – Julia Donaldson, ilustracje Axela Schefflera;
• Książki Dr. Seussa, na przykład Green Eggs and Ham, szczególnie jeśli dziecko lubi zabawę słowami i rytmem;
• Oxford Reading Tree – seria z bohaterami Biff, Chip i Kipper, która może być dobrym kolejnym krokiem, gdy dziecko zaczyna interesować się samodzielnym czytaniem.

Jak czytać po angielsku, jeśli Twój angielski nie jest perfekcyjny?

Nie trzeba znać języka na poziomie nauczyciela angielskiego, żeby czytać dziecku książki po angielsku. W przypadku najmłodszych dzieci ważniejsze od perfekcyjnego tłumaczenia każdego zdania jest to, że język pojawia się regularnie i w przyjemnym kontekście.

Jeśli nie znasz wszystkich słów, nie zatrzymuj się przy każdym z nich. Spróbuj najpierw zobaczyć, co można zrozumieć z obrazków i całej sytuacji. Możesz też korzystać z mimiki, gestów i zmiany głosu. Dziecko bardzo szybko zaczyna łączyć sposób, w jaki coś mówimy, z tym, co widzi na ilustracji.

Podczas czytania pomagają proste zasady:

• zacznij od oglądania obrazków i nazywania tego, co dziecko już zna,
• wykorzystuj gesty i mimikę zamiast tłumaczyć każde słowo,
• nie przerywaj historii po każdym niezrozumiałym fragmencie,
• czytaj krótko, ale regularnie,
• zadawaj proste pytania dotyczące ilustracji,
• pozwól dziecku kończyć znane rymy i powtarzające się zdania,
• jeśli wymowa sprawia trudność, skorzystaj z nagrania dostępnego do książki.

Niektóre dzieci po kilku tygodniach zaczynają same dopowiadać fragmenty historii. To naturalny efekt częstego kontaktu z tym samym tekstem i dobry moment, żeby pozwolić im przejąć część czytania.

Czego unikać podczas wspólnego czytania?

Wspólna książka nie musi zamieniać się w lekcję. Szczególnie na początku łatwo przesadzić z pytaniami i poprawianiem dziecka. Jeśli każda strona kończy się sprawdzaniem, czy maluch zapamiętał nowe słowo, czytanie może szybko przestać być przyjemnością.

Dlatego lepiej unikać:

• zadawania pytań w formie testu po każdej stronie,
• poprawiania każdej wypowiedzi dziecka,
• wybierania książek zdecydowanie za trudnych,
• porównywania dziecka z rodzeństwem lub innymi dziećmi,
• zmuszania do samodzielnego czytania, gdy dziecko chce na razie słuchać.

Jeżeli dziecko przez kilka tygodni chce wracać tylko do jednej książki, nie ma potrzeby na siłę proponować kolejnej. Powtarzanie tej samej historii jest częścią nauki, nawet jeśli dla dorosłego po dziesiątym czytaniu nie jest już tak interesujące jak na początku.

Angielskie książki w przedszkolu z zanurzeniem językowym

Książki dobrze sprawdzają się także wtedy, gdy angielski jest częścią całego dnia w przedszkolu. W angielskim przedszkolu z zanurzeniem językowym dzieci mają kontakt z językiem podczas codziennych aktywności, prostych poleceń, zabaw i opowieści, a nie tylko podczas osobnego bloku językowego.

W grupie dzieci w wieku około 3–4,5 roku czytanie może być połączone z muzyką, ruchem i odgrywaniem scenek. Sama historia staje się wtedy punktem wyjścia do zabawy. Starsze dzieci mogą stopniowo przechodzić do prostych ćwiczeń związanych z czytaniem i pisaniem.

Podobne podejście można wykorzystać również w domu. Po przeczytaniu książki nie trzeba robić dodatkowych ćwiczeń. Czasem wystarczy wrócić do bohatera podczas zabawy, przypomnieć jedno zdanie albo wykorzystać poznane słowo w codziennej sytuacji.

Najczęstsze pytania

Rodzice często pytają nas nie tyle o konkretny tytuł, ile o to, jak w ogóle zacząć czytać po angielsku. Nie ma jednej odpowiedzi dobrej dla każdej rodziny, ale kilka zasad sprawdza się niezależnie od wieku dziecka.

Od kiedy czytać dziecku po angielsku?

Nie ma jednej granicy wieku, od której trzeba zacząć. Z angielskimi książeczkami można zapoznawać dziecko już w okresie niemowlęcym, wybierając proste książki kartonowe z dużymi ilustracjami i krótkimi tekstami.

Czy dziecko musi znać angielski, żeby słuchać angielskich książek?

Nie. Na początku dziecko może rozumieć tylko pojedyncze słowa albo ogólny sens historii. Pomagają ilustracje, rytm, gesty i powtarzające się fragmenty.

Ile razy czytać tę samą książkę?

Tyle razy, ile dziecko chce. Powtarzanie tej samej historii nie oznacza, że dziecko stoi w miejscu. Przy kolejnych czytaniach może zauważać nowe słowa, szczegóły ilustracji i coraz więcej rozumieć z kontekstu.

Jakie książki są lepsze: dla dzieci anglojęzycznych czy dla uczących się angielskiego?

W przypadku najmłodszych dobrze sprawdzają się zwykłe książki obrazkowe przeznaczone dla dzieci anglojęzycznych, szczególnie te z rymami i powtórzeniami. Starszym dzieciom można stopniowo proponować uproszczone książki, czyli graded readers.

Czy audiobooki mogą zastąpić czytanie?

Nagrania są bardzo pomocne, zwłaszcza gdy rodzic nie jest pewien wymowy. Nie zastępują jednak całkowicie wspólnego czytania. Podczas czytania razem dziecko może wskazywać obrazki, reagować na pytania i obserwować reakcje osoby, która czyta.

Podsumowanie

Cieszymy się, że rodzice wybrali British Kids najlepszym przedszkolem z programem angielskim. Dla nas to zachęta, by dalej budować codzienny kontakt dzieci z językiem: w zabawie, w rozmowie i we wspólnym czytaniu.

Nie ma jednej książki, która będzie najlepsza dla każdego przedszkolaka. W naszej praktyce najlepiej sprawdzają się te tytuły, do których dzieci same chcą wracać. Dla młodszych będą to zwykle proste książeczki z dużymi ilustracjami, rytmem i powtarzającymi się słowami. Starsze dzieci mogą już śledzić dłuższe historie i stopniowo przechodzić do pierwszych książek do samodzielnego czytania.

Najważniejsza jest regularność, a nie liczba przeczytanych stron. Kilka minut wspólnego czytania może z czasem sprawić, że angielski stanie się dla dziecka czymś zupełnie zwyczajnym — takim samym elementem dnia jak zabawa, kolacja czy wieczorna bajka.