W ostatnim tygodniu wakacji Gdynia znów stanie się literacką stolicą Polski. Od 26 do 30 sierpnia, w ramach 21. edycji Nagrody Literackiej GDYNIA, odbędzie się festiwal Miasto Słowa. Jego program układa się w kilka wyrazistych bloków tematycznych przeplatanych książkowymi premierami, spotkaniami z autorkami i autorami nominowanymi do gdyńskiej Nagrody czy literacką grą miejską. 29 sierpnia poznamy tegorocznych laureatów Nagrody w czterech kategoriach.
Siedzibą festiwalu będzie Muzeum Miasta Gdyni, a na wydarzenia towarzyszące zaprosi do siebie Konsulat Kultury. Gala finałowa zaplanowana została na sobotę 29 sierpnia w Teatrze Muzycznym im. Danuty Baduszkowej. Oprócz spotkań na żywo dostępne będą również transmisje wydarzeń na kanałach Facebook i YouTube.
Poezja w czterech odsłonach
Silnie zarysowanym wątkiem tegorocznego programu jest poezja. Pierwszego dnia festiwalu odbędzie się spotkanie wokół książki Oli Kołodziejek Jestem tu jedna, jedyna. Głosy polskich poetek. To pierwsza tego rodzaju pozycja na polskim rynku: nie antologia wierszy, lecz zbiór trzydziestu jeden rozmów przeprowadzonych ze współczesnymi polskimi poetkami.
W sobotę podczas Trójmiejskiego poranka zaprezentują się lokalne poetki: Diana Lenart, Julia Szychowiak i Urszula Morga – każda z nową książką na koncie. O tym, jak polska poezja funkcjonuje poza granicami kraju, opowiedzą z kolei Grzegorz Jankowicz, Jerzy Jarniewicz i Joanna Orska podczas rozmowy „Wiersze idą w świat”. Spotkanie dotyczyć będzie strategii promocji polskiej poezji za granicą i jej obecności w przekładach.
Poetycki blok domyka wydarzenie na pograniczu sztuk: performans muzyczno-poetycki Brudny wiersz Ferreiry Gullara w wykonaniu Macieja Świniarskiego (głos, elektronika), Krzysztofa Hadrycha (gitara) i Ola Walickiego (kontrabas, elektronika), poprzedzony prelekcją Łukasza Kraja. Piątkowy wieczór w Konsulacie Kultury zakończy Slam Poetycki.
Patrząc na Południe
Wyraźną klamrą jest również cykl skupiony wokół Globalnego Południa – tematu coraz częściej podejmowanego przez współczesną humanistykę. Rozpocznie się on od rozmowy wokół książki Powolna przemoc i ekologia ubogich Roba Nixona, czyli jednej z najważniejszych publikacji ekokrytycznych XXI wieku.
28 sierpnia odbędzie się spotkanie „Transoceanie”. Łukasz Suskiewicz o powieści Kauri, zabierającej czytelników na osiemnastowieczny statek niewolniczy, który rozbija się na środku Oceanu Indyjskiego, dając początek przedziwnej społeczności. A Tomasz Szerszeń – o esejach Atlantyk-trans, których punktem wyjścia była współczesna transatlantycka podróż autora.
Podczas spotkania Palestyna po polsku Hanna Jankowska i Karolina Rak w rozmowie z Aleksandrą Lipczak przyjrzą się obecności współczesnej literatury palestyńskiej w polszczyźnie. Cykl zamknie spotkanie z reporterkami: Jagodą Grondecką (Emirat to my. Jak talibowie odbijali Afganistan) i Emilią Sułek (Baranie oko. Reportaż z Kirgistanu).
Powroty do Gdyni
Miasto Słowa to także miejsce powrotów. Festiwal otworzy spotkanie z Maciejem Płazą, laureatem Nagrody Literackiej GDYNIA z 2016 roku, który przyjedzie do Gdyni z nową powieścią Kasperl i Margit. Płaza pojawi się na festiwalu również w innej roli – razem z Wojciechem Gunią opowie o odnalezionym, dziesiątym tomie Opowieści niesamowitych ułożonym przed laty przez Mirona Białoszewskiego. Dotychczas znany jedynie z nagrań na kasetach magnetofonowych przygotowanych dla biblioteki Związku Niewidomych, dziś po raz pierwszy trafia do druku.
Do Gdyni wróci także nominowana niegdyś do NLG Agata Sikora ze swoim nowym esejem Jak wyjść z siebie. We wspólnej rozmowie z Aldoną Kopkiewicz, autorką książki Kim jest ona, gdy mnie nie ma, pisarki będą starać się znaleźć odpowiedzi na pytanie m.in. o to, czy można dziś być po prostu sobą? A może to dążenie świadczy tylko o tym, że nie potrafimy być razem?
Historie, których nie opowiedziano
Ważny nurt programu Miasta Słowa tworzą w tym roku książki przywracające głos osobom i tematom, których dotąd w opowieściach brakowało. Mediewistka Anna Brzezińska opowie o książce Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny. Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet czyli antologii, która przywołuje postaci dotychczas marginalizowane. Magdalena Czubaszek i Daria Chmiel na kanwie reportażu Będziesz wrzeszczeć przyjrzą się z kolei historii polskiego punka, a w szczególności roli, jaką odegrały w tym ruchu kobiety.
O pisaniu jako sposobie mierzenia się ze stratą porozmawiają Agnieszka Taborska i Inga Iwasiów podczas spotkania Pisanie żałoby. Z kolei Agnieszka Drotkiewicz (Rekonstrukcja. Połowa twarzy tonie) i Małgorzata Kośla (Mokre, wilgotne) spotkają się w rozmowie Chcemy całego życia – o ciele, wobec którego jesteśmy bezradni, i o pragnieniach napotykających bariery, które zdają się nieprzekraczalne.
Głos dla nominowanych i laureatów
Tradycyjnie festiwal zaprosi też na spotkania z autorkami i autorami nominowanymi do 21. Nagrody Literackiej GDYNIA we wszystkich czterech kategoriach.
W czwartek, 27 sierpnia, odbędą się spotkania z nominowanymi w kategorii esej (Szymon Drobniak, Michał Herer, Maja Mozga-Górecka, Piotr Paziński, Kamil Piwowarski; prowadzenie: Antoni Zając) oraz proza (Mateusz Górniak, Emilia Konwerska, Weronika Murek, Aleksandra Paduch, Maciej Sieńczyk; prowadzenie: Olga Sabała). W piątek, 28 sierpnia, zaprezentują się nominowani w kategoriach poezja (Darek Foks, Jakub Głuszak, Marcin Mokry, Laura Osińska, Krzysztof Pietrala; prowadzenie: Karol Poręba) i przekład na język polski (Dorota Jovanka Ćirlić, Małgorzata Gralińska, Sebastian Musielak, Elżbieta Sobolewska, Kacper Szpyrka; prowadzenie: Tomasz Pindel).
Laureatów tegorocznej edycji Nagrody poznamy w sobotę 29 sierpnia o godz. 18:00 podczas uroczystej gali w Teatrze Muzycznym im. Danuty Baduszkowej. Dzień po ogłoszeniu werdyktu będzie można wziąć udział w spotkaniu ze zwycięzcami.
W weekend, 29 i 30 sierpnia w godzinach 11:00–17:00, odbędzie się także rodzinna gra miejska „Na tropie słowa”, w angażujący sposób zapraszająca do odkrywania literackiej mapy Gdyni (zapisy online).
Wstęp na wszystkie wydarzenia festiwalowe jest bezpłatny.
Festiwal Miasto Słowa
26–30 sierpnia 2026
Muzeum Miasta Gdyni, ul. Zawiszy Czarnego 1
Wydarzenia towarzyszące: Konsulat Kultury, ul. Jana z Kolna 25
Gala Nagrody Literackiej GDYNIA
29 sierpnia 2026, godz. 18:00
Teatr Muzyczny im. Danuty Baduszkowej, Nowa Scena
(wejście tylko na zaproszenia)
Organizator:
Miasto Gdynia
Więcej informacji:
www.nagrodaliterackagdynia.pl
facebook.com/nagroda.literacka.gdynia
instagram.com/nagrodaliterackagdynia
