Zaginęły niemal sto lat temu. Odnaleziono sześć kart XV-wiecznego rękopisu

Data: 2026-09-28 06:00:02 | aktualizacja: 2026-09-28 09:12:33 | Ten artykuł przeczytasz w 4 min. Autor: Piotr Piekarski
udostępnij Tweet

Sześć pergaminowych kart, których położenie pozostawało nieznane przez niemal sto lat, odnaleziono w archiwum The Keep w Brighton. Okazało się, że pochodzą z XV-wiecznego rękopisu znajdującego się obecnie w zbiorach Yale Library. W identyfikacji pomogła jego pełna cyfrowa kopia.

Najważniejsze informacje

  • Sześć odnalezionych kart należy do rzadkiego XV-wiecznego rękopisu Takamiya MS 20 ze zbiorów Yale Library.
  • Karty znajdowały się w archiwum The Keep w Brighton w Anglii.
  • Dr Katie Walter i dr James Wade potwierdzili ich pochodzenie, porównując między innymi charakter pisma, wymiary stron oraz notatki na marginesach.
  • Rękopis zawiera angielskie tłumaczenie dzieła Nicholasa Love'a Mirror of the Blessed Life of Jesus Christ z około 1450 roku.
  • Yale Library posiada pełną cyfrową wersję manuskryptu, która pozwoliła badaczom powiązać odnalezione karty z brakującymi fragmentami.

Średniowieczny rękopis
fot.  Boudewijn Huysmans/unplash

Sześć kart rękopisu odnaleziono w archiwum w Brighton

Dr Katie Walter z University of Sussex i dr James Wade z Girton College w Cambridge ustalili, że sześć luźnych pergaminowych kart przechowywanych w The Keep należy do rękopisu znajdującego się w zbiorach Yale Library. Badacze korzystali ze wskazówek pozostawionych przez wcześniejszych naukowców i archiwistów. Trop doprowadził ich z brytyjskiego archiwum do zbiorów amerykańskiej biblioteki.

Rozstrzygające okazały się materiały cyfrowe. Yale Library zdigitalizowała cały manuskrypt oznaczony jako Takamiya MS 20. Walter i Wade mogli więc zestawić odnalezione fragmenty z obrazami stron znajdującymi się w cyfrowym archiwum. Porównali charakter pisma, wymiary kart oraz zapiski na marginesach. Na tej podstawie potwierdzili, że wszystkie sześć fragmentów pochodzi właśnie z tego rękopisu. Takamiya MS 20 zawiera angielskie tłumaczenie Mirror of the Blessed Life of Jesus Christ Nicholasa Love'a. Rękopis powstał około 1450 roku.

Karty oddzielono od rękopisu przed jego sprzedażą

Manuskrypt przez lata pozostawał w bibliotece rodziny Gage w Firle Place w hrabstwie Sussex. W pewnym momencie sześć kart zostało od niego oddzielonych. W 1929 roku trafiły razem z dokumentami rodziny Gage do Sussex Archaeological Society. Od 2013 roku znajdowały się w The Keep.

Sam rękopis pozostał w rodzinnej bibliotece do połowy XX wieku. W 1976 roku kupił go na aukcji profesor Toshiyuki Takamiya, japoński badacz średniowiecznej angielszczyzny i kolekcjoner rzadkich książek. Manuskrypt nie zawierał już sześciu brakujących kart. Yale Library otrzymała go później bezpośrednio od Takamiyi wraz z pozostałymi rękopisami z jego zbiorów. Całą kolekcję biblioteka nabyła w 2017 roku.

Na ostatniej karcie Takamiya MS 20 zachował się podpis sir Johna Gage'a, a także nazwiska wcześniejszych czytelników i właścicieli. Yale Library informuje, że w okresie angielskiej reformacji Henryk VIII powierzył Gage'owi zadanie rozwiązania kilku katolickich klasztorów. Biblioteka zaznacza, że Gage mógł zabrać rękopis z jednej z klasztornych bibliotek, co mogło uchronić go przed zniszczeniem. Nie jest to jednak oficjalnie potwierdzone. 

Kolekcja Takamiya liczy 143 zabytki

Takamiya MS 20 jest częścią kolekcji obejmującej 143 kodeksy, zwoje i rzadkie fragmenty zapisane po łacinie oraz w języku średnioangielskim. W zbiorze znajdują się między innymi egzemplarze Canterbury Tales Geoffreya Chaucera oraz Ecclesiastical History of the English People Bedy.

Yale Library udostępnia cyfrowe wersje swoich materiałów w Yale Library Digital Collections. Znajdują się tam między innymi rękopisy, archiwa, książki drukowane, mapy, grafiki, rysunki i fotografie. Cyfrowa kopia Takamiya MS 20 pozwoliła teraz połączyć sześć przechowywanych w Anglii kart z rękopisem, od którego zostały oddzielone przed dziesięcioleciami.

Przeczytaj także:


Tagi: literatura, średniowiecze, odkrycia,

REKLAMA

Zobacz także

Musisz być zalogowany, aby komentować. Zaloguj się lub załóż konto, jeżeli jeszcze go nie posiadasz.

Reklamy