Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Kazimierz Przerwa-Tetmajer - biografia, życie i twórczość

Kazimierz Przerwa-Tetmajer wychowywał się w rodzinie Adolfa Tetmajera i Julii Przerwa z Grabowskich, był przyrodnim bratem malarza Włodzimierza Tetmajera oraz kuzynem Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Po przeprowadzce do Krakowa uczęszczał do Gimnazjum św. Anny, a następnie studiował filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Kazimierz Przerwa-Tetmajer zadebiutował w 1886 roku poematem prozą Illa, a jego pierwszym szerzej odnotowanym utworem była nowela Rekrut. W kolejnych latach zdobywał nagrody literackie za wiersze poświęcone Mickiewiczowi i Kraszewskiemu, współpracował z pismami Tygodnik Illustrowany, Kurier Warszawski i Czas, a jego kolejne serie Poezji przyniosły mu popularność w środowisku młodopolskiej bohemy.

Kazimierz Przerwa-Tetmajer silnie związał się z Tatrami i Podhalem, które poznawał od młodości podczas licznych wypraw. Brał udział w pierwszych wejściach na Staroleśny Szczyt i Baniastą Turnię oraz w jednym z pierwszych wejść na Furkot. Jego fascynacja kulturą góralską zaowocowała cyklem Na skalnym Podhalu oraz epopeją Legenda Tatr, obejmującą części Maryna z Hrubego i Janosik Nędza Litmanowski. Jego nazwiskiem nazwano Przełęcz Tetmajera, a Towarzystwo Tatrzańskie przyznało mu honorowe członkostwo.

Kazimierz Przerwa-Tetmajer podróżował po Europie i przebywał m.in. w Heidelbergu jako sekretarz Adama Krasińskiego. Był obecny na weselu Lucjana Rydla, które stało się kanwą dramatu Wesele, gdzie sportretowano go jako Poetę. W okresie międzywojennym pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich, otrzymał nagrodę literacką miasta Warszawy oraz został członkiem honorowym Polskiej Akademii Literatury.

Kazimierz Przerwa-Tetmajer zmagał się z problemami zdrowotnymi, które z czasem wykluczyły go z aktywnego życia publicznego i twórczości. Ostatnie lata spędził w Warszawie, gdzie zmarł w styczniu 1940 roku. Początkowo pochowano go na Powązkach, a obecnie spoczywa na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.

Kazimierz Przerwa-Tetmajer pozostawił rozległy dorobek obejmujący szkice, nowele, powieści, dramaty i wiersze, wśród których znalazły się m.in. Anioł śmierci, Panna Mery, Otchłań, Zatracenie, Zawisza Czarny, Judasz, Widok ze Świnicy do Doliny Wierchcichej, Lubię, kiedy kobieta... oraz Koniec wieku XIX. Jego twórczość była wielokrotnie adaptowana teatralnie i filmowo, a wiersze opracowywali muzycznie m.in. Mieczysław Karłowicz i Karol Szymanowski.