Recenzja czytelnika granice.pl

Okładka - Czas i opowieść. Tom 1. Intryga i historyczna opowieść
Kup Teraz

Czas i opowieść. Tom 1. Intryga i historyczna opowieść

Paul Ricoeur

Ocena ( 0 osoby )
Wydawnictwo: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Data wydania: 2008
Kategoria: Socjologia, filozofia
ISBN: 978-83-233-2603-8
Liczba stron: 312
Dodał/a książkę:
Dodał/a recenzję: ankhxxl

Jak ważne i doniosłe znaczenie ma przyswojenie na grunt język polskiego kolejnego z dzieł Paula Ricoeura wiedzą nie tylko specjaliści – praktycy i teoretycy z różnych dziedzin nauki, ale także entuzjaści filozofii, pochodzący spoza kręgu akademickiego. Bo choć "Czas i opowieść" posiada status podręcznika, budzi niesłabnące zainteresowanie eksploatatorów XX-wiecznej myśli hermeneutycznej.

 

Pierwsza część tej monumentalnej trylogii – "Intryga i historyczna opowieść", rozwija i w pewien sposób poddaje próbie czasu refleksje zawarte w "La Métaphore vive". Traktując ów tekst za swoistą bazę, konstrukt dla swej metodologii, Ricoeur formułuje tezę o sprzężeniach, jakie następują między dwoma kategoriami: czasem i opowieścią. Wedle słów francuskiego filozofa „czas staje się ludzkim czasem, jeśli jest narracyjnie wyartykułowany, a opowieść zyskuje swe pełne znaczenie, gdy staje się warunkiem czasowej egzystencji”. Jaki epistemiczny trakt przemierza autor do sformułowania tej myśli? Jedną z konstytuant, na których buduje i od których zaczyna swój dyskurs autor "Symboliki zła" jest odnalezienie powinowactwa strukturalnego, wspólnego rdzenia metafory i intrygi. Sens owej nowatorskiej zupełnie z punktu widzenia dotychczasowych badań znaczeniowej koincydencji obrazowo wyrażałaby figura pomostu, którego przęsła: wyjaśnienie i rozumienie, utrzymywałyby mechanizm semantycznej relewantności za sprawą niestosownego połączenia, syntezy różnorodności, schematyzacji, podobieństwa w ontologicznym sensie metafory i mimesis. Pojęcia te, jak możemy zaobserwować,

 

Ricoeur transplantuje z macierzystej tkanki poetyki i teorii literatury na dziedzinę, m.in. historii i historiografii, przenosząc punkt ciężkości na problematykę narratologiczną. Najciekawsze fragmenty tej rozprawy pochodzą z dwóch pierwszych podrozdziałów całości noszącej tytuł "W kręgu czasowości i opowieści". Za sprawą wnikliwej analizy Wyznań św. Augustyna, autor przenosi odbiorcę w krąg natchnionych pism patrystycznych, poddając uwadze przede wszystkim rozważania twórcy "De civitate Dei" o aporiach czasu: jego pomiarze, bycie i niebycie, konfrontacji z pojęciem wieczności i sposobach ich przełamania, które swe odzwierciedlenie mają m.in. w koncepcji triadycznej teraźniejszości, metonimicznie ujętej w pojęcia pamięci, dostrzegania i oczekiwania.

 

Uzupełnienie i dookreślenie ustaleń, wysnutych na podstawie lektury "Wyznań" stanowi ponowne odczytanie "Poetyki" Arystotelesa. Badanie korelatu mythos i mimesis owocuje wyodrębnieniem trzech typów mimetyzmu (mimesis III jest tutaj jednym z koronnych wykładników perspektywy hermeneutycznej, nobilitującej odbiorcę w procesie interpretacji dzieła literackiego), które autor wykorzystuje do dalszych enuncjacji. Ich wachlarz odnajdujemy w drugiej części pracy, poświęconej narracji i historii. W przeciwieństwie do wcześniejszych rozważań tu czeka nas żmudna przeprawa przez gąszcz teorii i metodologii wytworzonych na kanwie badań nad historią nowożytną (począwszy od przedstawicieli współczesnej francuskiej historiografii w osobach Raymonda Arona, Henri – Irénée Marrou, Marca Blocha, Fernanda Braudela na konstatacjach amerykańskiego konstruktywisty Haydena White’a skończywszy). Przegląd tych stanowisk pozwala Ricoeurowi prześledzić stosunek między tworzeniem narracji historycznych a konstruowaniem intrygi, których celowość wyznacza historyczna intencjonalność.

 

"Intrygę i historyczną opowieść" należy potraktować wielowymiarowo. Nie tylko ze względu na ilość dyscyplin, z którymi autor "Filozofii osoby" polemizuje, i których pola w niezwykle wnikliwy sposób eksploruje. W zaprezentowanym dziele prócz inspirujących swym nowatorstwem odczytań tekstów, stanowiących podwaliny cywilizacji europejskiej, znajdziemy także nadal aktualny paradygmat badawczy, wyznaczający wciąż nowe ścieżki strategii obcowania z tekstami kultury.

szara_linia
Opinie
Ocena 1 2 3 4 5 6
Komentarz
gendun Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
ajrin Linia koment
Na półkach: Chcę przeczytać,
break
POLUB NAS!
WYDAWCY POLECAJĄ
Zwyczajna łaska
Książka Racheli
Sekret Wesaliusza
 
STRONA GŁÓWNA

MOJE GRANICE
Dodaj/Opublikuj
Wirtualna biblioteczka
Ustawienia
Więcej opcji
KSIĄŻKI
recenzje
premiery, nowości
zapowiedzi wydawnicze
audiobooki
patronaty
rankingi
autorzy
rekomendacje
wyzwania czytelnicze
WIERSZE

OPOWIADANIA

KONKURSY

SPOŁECZNOŚĆ
forum
blogi
zdjęcia
filmy
kalendarz
książki za aktywność
PUBLICYSTYKA
wywiady
eseje
sylwetki twórców
recenzje filmów