Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska - biografia, życie i twórczość

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska pochodziła z rodziny o silnych tradycjach artystycznych. Była córką malarza Wojciecha Kossaka i Marii z Kisielnickich, wnuczką Juliusza Kossaka. Jej brat Jerzy został malarzem, a siostra Magdalena, pisząca pod pseudonimem Samozwaniec, zasłynęła z satyry.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska wychowywała się w atmosferze krakowskiej Kossakówki, gdzie bywali m.in. Henryk Sienkiewicz czy Ignacy Jan Paderewski. Kształciła się w domu, zdobyła wykształcenie humanistyczne i znała języki obce. Przez krótki czas uczęszczała jako wolna słuchaczka do Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska trzykrotnie wychodziła za mąż. Jej pierwszym mężem był Władysław Bzowski, oficer armii austriackiej. Drugie małżeństwo zawarła z Janem Henrykiem Pawlikowskim, z którym zamieszkała w willi Pod Jedlami w Zakopanem. Za trzecim razem wyszła za Stefana Jasnorzewskiego, oficera lotnictwa.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska dużo podróżowała, odwiedzając Włochy, Turcję, Afrykę Północną i Francję. W Paryżu w 1927 roku przeżyła głośny romans z lotnikiem i poetą Sarmento de Beiresem.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska w 1937 roku została wyróżniona Literacką Nagrodą Miasta Krakowa. Otrzymała również Złoty Krzyż Zasługi i Złoty Wawrzyn Akademicki.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska po wybuchu II wojny światowej opuściła Polskę. Po premierze sztuki Baba-Dziwo, będącej ostrą krytyką hitleryzmu, udała się przez Francję do Anglii, gdzie zamieszkała w Blackpool. W tym czasie ciężko zachorowała i zmarła na raka 9 lipca 1945 roku w Manchesterze, gdzie została pochowana.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska zadebiutowała sztuką Szofer Archibald w 1924 roku. Do 1939 napisała piętnaście dramatów, często poruszających tematy społeczne i obyczajowe, które bywały uznawane za skandalizujące. Porównywano ją do Moliera, Marivaux, Wilde’a, Shawa i Witkacego.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska pisała także wiersze, które wielokrotnie stawały się tekstami piosenek, śpiewanych przez Ewę Demarczyk, Czesława Niemena, Krystynę Jandę czy sanah. Na jej cześć nazwano planetoidę Jasnorzewska.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska była związana ze środowiskiem Skamandra, przyjaźniła się z Witkacym, Leonem Chwistkiem i Andrzejem Pronaszką. Siostra upamiętniła ją we wspomnieniach Maria i Magdalena oraz Zalotnica niebieska.