Miało być zniesienie habilitacji. Zapowiadano szeroką kontrolę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Obecnie minister Barbara Kudrycka zapowiada możliwość kształcenia się za darmo wyłącznie na jednym kierunku studiów dziennych. I w ten oto sposób kolejny genialny projekt zmiany oblicza szkolnictwa wyższego. Projekt równie nieudolny, nietrafiony, który – można mieć nadzieję – podobnie jak wcześniejsze pomysły minister Kudryckiej nie zostanie wdrożony w życie. 

Założenia są z pozoru całkiem słuszne. Każdy, kto studiował w ostatnich latach, wie, jak trudno jest czasem dostać się na studia – tym bardziej, że miejsca blokują na nich często studenci kilku kierunków, wykładanych często na różnych wydziałach, którzy na żadnym z nich jakoś nie bardzo potrafią sobie poradzić. Ich motywy są różne: a to zbyt wygórowane ambicje studentów czy ich rodziców, a to chęć „wyłudzenia” różnego rodzaju dofinansowań, form wsparcia czy też stypendiów socjalnych. Tymczasem autentyczni miłośnicy danej materii muszą czekać w kolejce, aż zwolni się dla nich miejsce, decydować się na kształcenie w ramach studiów płatnych czy wybierać inne, mniej interesujące ich kierunki. 


Projekt minister Kudryckiej miał dotyczyć jedynie 10% obecnie studiujących w Polsce. A równocześnie – około 10% najzdolniejszych studentów mogłoby uzyskać możliwość zwolnienia z opłat i dalszego studiowania za darmo na dwóch kierunkach. Fakty są takie, że oszczędności wynikające z tytułu tak zwanej reformy byłyby minimalne, liczba miejsc na uczelniach nie zwiększyłaby się ani o jotę, natomiast ambitni studenci, usiłujący pogodzić naukę na dwóch kierunkach, natykaliby się co krok na kolejne kłody, rzucane im pod nogi. Gdzie sens, gdzie logika?


Tym bardziej, że o ile w Europie Zachodniej czy w USA studiowanie na dwóch kierunkach jest sprawą dość częstą, pragnienie poszerzania horyzontów intelektualnych, a zarazem perspektyw znalezienia pracy poprzez zgłębienie kilku dziedzin pozostaje oczywistością, o tyle w Polsce to nadal rzadkość. Najzdolniejsi studenci trafiają na studia międzywydziałowe, dźwięcznie nazwane MISH (Międzywydziałowe Indywidualne Studia Humanistyczne) lub MISMP (Międzywydziałowe Indywidualne Studia Matematyczno-Przyrod nicze). Liczba problemów, z jakimi stykają się na co dzień, jest ogromna. Formalności, kłopoty z dobrym ułożeniem planu, uzyskaniem zaliczeń, zaakceptowaniem programu studiów – to sprawy, którym muszą poświęcać niemal tyle samo uwagi, co nauce. Bywa, że w natłoku codziennych problemów jedno czy drugie zaliczenie, kolokwium czy egzamin napiszą nieco słabiej. Jednak w ogólnym rozrachunku spore ambicje przynoszą konkretne profity – absolwenci studiów międzywydziałowych prowadzonych w trybie indywidualnym to ludzie, którzy błyskawicznie robią znakomite, błyskotliwe kariery, to prawdziwe przyszłe elity. Jak projekt Kudryckiej wpłynąłby na ich życie i codzienność? Strach się bać…


Wiadomo, że system szkolnictwa wyższego w Polsce wymaga gruntownej reformy. Poloniści muszą się w końcu dowiedzieć, jak uczyć i poznać przynajmniej kilka nazwisk współczesnych felietonistów czy dziennikarzy, ekonomiści dowiedzieć, czym jest hossa, a politolodzy poznać… doktryny polityczne. Prawnicy powinni uzyskać łatwiejszy dostęp do możliwości praktycznego wykonywania zawodu, zaś studia – niezależnie od tego, na jakim kierunku człowiek się uczy – muszą przynajmniej w pewnym stopniu przygotowywać do przyszłej pracy, kształtować umiejętności praktyczne. Zmienić trzeba więc bardzo wiele. Tyle tylko, że aby przeprowadzić udaną reformę, wypada najpierw problem gruntownie zbadać i dobrze się do tego przygotować. Pani minister, zapraszamy… na studia!

Sławomir Krempa

komentarz dla portalu Wstecz.pl