Łzy Sybiru

"Łzy Sybiru" to historia opowiedziana z perspektywy dziecka. Narratorem jest Eugeniusz Ziarno. Kiedy żołnierze przyszli do jego domu miał niespełna cztery lata. On, jego rodzeństwo i matka zostali zapakowani to wagonu pociągu i wywiezieni w nieznane. W długą, męczącą podróż, której wiele osób nie przeżyło. Warunki były nieludzkie. Zimno, głód, brak wody i jedno wiadro służące za toaletę. W takich realiach ludzie jechali tygodniami, nie wiedząc dokąd zmierzają i czy w ogóle przeżyją.
Kiedy dotarli na miejsce, wielu wciąż miało nadzieję, że to tylko chwilowe. Że kiedyś wrócą do domu. Do Polski.
"Czasami liczymy na cud życia, a cudem może być spokojna śmierć"

Syberia to słowo, które do dziś budzi bardzo konkretne skojarzenia. Zsyłki, łagry, ciężka praca i nieludzkie warunki. To miejsce, w którym próbowano złamać ludzi i odebrać im godność. Traktowano ich gorzej niż zwierzęta. Liczyła się tylko praca. Zima trwała tam dziewięć miesięcy w roku. Temperatura minus czterdzieści stopni była czymś zupełnie normalnym. W takich warunkach ludzie pracowali każdego dnia. To właśnie myśl o powrocie do Polski i nadzieja, że jeszcze kiedyś zobaczą swój dom, pomagała im przetrwać.
Rodzina Ziarnów przeżyła na Syberii sześć długich lat. Sześć lat ciężkiej pracy, głodu, strachu i poniżenia. Wspomnienia tego czasu zostały z nimi na zawsze.

"Nie było łatwo. Ale był sens. I nadzieja. A tam, gdzie nadzieja, jest życie"

Dorota Pietruszka napisała tę książkę po to, by oddać hołd tym, wszystkim tym, którzy przeżyli, ale też tym, którzy nigdy nie wrócili do domu. To opowieść o ludziach, których losów nie powinniśmy zapominać.

Podczas lektury miałam wrażenie, że jest to historia opowiedziana po latach. Wydarzenia poznajemy oczami kilkuletniego Eugeniusza, ale jednocześnie czuć w niej refleksję kogoś, kto wraca do tych wspomnień z dystansu czasu.
Jeśli jednak spojrzeć na tę książkę jako świadectwo historii, jej wartość jest ogromna. To trudna i bardzo bolesna część naszej przeszłości. O niemieckich obozach zagłady mówi się i pisze bardzo dużo. O łagrach i zsyłkach na Syberię zdecydowanie rzadziej, a przecież to również dramat tysięcy polskich rodzin.

"Łzy Sybiru" to przede wszystkim zapis pamięci. Opowieść o rodzinie, która przeszła przez piekło zesłania i przeżyła. Historia przypominająca, jak wiele musieli wycierpieć ludzie dlatego, że byli Polakami.
To książka, która nie jest łatwa w odbiorze, ale warto po nią sięgnąć choćby po to, by na chwilę zatrzymać się przy tej części historii i spróbować ją zrozumieć.
Bo pamięć o takich wydarzeniach jest naszym obowiązkiem.

,,Łzy Sybiru" to głęboko poruszająca powieść historyczna, która przenosi czytelnika w dramatyczny czas deportacji Polaków na Syberię podczas II wojny światowej. Autorka z niezwykłą wrażliwością i dbałością o szczegóły przedstawia losy bohaterów wyrwanych z rodzinnych domów i zmuszonych do życia w skrajnie trudnych, nieludzkich warunkach.

Na szczególną uwagę zasługuje realistyczne ukazanie codzienności zesłańców - wszechobecny głód, przenikliwy mróz, wyczerpująca praca oraz ciągły strach o życie swoje i bliskich. Opisy syberyjskiej rzeczywistości są sugestywne i przejmujące, dzięki czemu czytelnik może lepiej zrozumieć ogrom cierpienia, jakiego doświadczyli deportowani. Autorka nie koncentruje się jednak wyłącznie na bólu i tragedii - ukazuje również niezwykłą siłę ludzkiego ducha, solidarność oraz wiarę, które pomagają przetrwać nawet najcięższe chwile.

Bohaterowie są wiarygodni i autentyczni. Ich emocje - rozpacz, tęsknota za ojczyzną, ale także nadzieja i miłość - zostały przedstawione w sposób naturalny, co sprawia, że łatwo się z nimi utożsamić. Relacje rodzinne i przyjacielskie odgrywają w powieści kluczową rolę, podkreślając, jak wielkie znaczenie ma wsparcie drugiego człowieka w obliczu tragedii.

,,Łzy Sybiru" to książka, która nie tylko przybliża ważny fragment historii, ale także skłania do refleksji nad wartością wolności, godności i pamięci o przeszłości. To lektura wzruszająca, pouczająca i pozostawiająca trwały ślad w sercu czytelnika.

Recenzja przedpremierowego audiobooka

,,Łzy Sybiru" Doroty Pietruszki to książka, która przemawia głosami swoich bohaterów - dzieci wyrwanych z domów i zesłanych na Sybir. 

Napisana prosto, bez literackiej przesady czy dopowiadania emocji, bo te są wystarczająco żywe, prawdziwe i bolesne, gdyż wynikają z pamięci ludzi, którzy przeżyli piekło. Trzon opowieści stanowi historia Eugeniusza Ziarna, małego chłopca, który musiał nauczyć się przetrwać w miejscu surowym, pełnym ogromnego cierpienia, śmierci, chorób, strachu, głodu, pracy ponad siły, tęsknoty za bliskimi i ojczyzną. W jego historię autorka wplata wspomnienia Alicji Rataj-Szofer, Aleksandry Potoczek, Danuty Rybickiej i Stanisława Falińskiego, Kazimierza Korczyńskiego, których historie i wspomnienia różnią się, ale łączy je cierpienie, wola przetrwania i powrotu do domu - do Polski. Książka wstrząsa swoim realizmem i emocjonalną siłą, pozwalając docenić to, co posiadamy, zwłaszcza gdy pomyśli się o tym, co naprawdę spotkało te dzieci. 

,,Łzy Sybiru" nie są tylko książką o tragedii. To także opowieść o nadziei, patriotyźmie i o tym, że nawet w miejscu, gdzie człowiek staje się dla kogoś nikim, można zachować godność. 

"... bo tam, gdzie system chciał złamać człowieka, człowieczeństwo stawało się formą oporu."

Stają się nie tylko świadectwem, ale i przestrogą. Przypominają, jak łatwo można odebrać człowiekowi człowieczeństwo, na szczęście każde cierpienie ma swój kres.

Na końcu książki autorka opisuje historię zesłań i dodaje biogramy bohaterów, dzięki czemu można zrozumieć, jak wielka była skala tej tragedii i dowiedzieć się, kim były te dzieci, które po latach stały się dorosłymi, ale nigdy nie zapomniały o przeżyciach z zesłania, ani o tych, którzy na Sybirze pozostali. My też nie możemy zapomnieć. 

Żałuję tylko, że sięgnęłam po audiobook, bo ten niestety, nie oddaje tego wszystkiego. Głos lektora Wojciecha Domagalskiego brzmi dobrze, ale zbyt mechanicznie. Brakuje mu pauzy, zawahania, emocji, które aż kipią w słowach Eugeniusza. Najboleśniejsze sceny w odsłuchu po prostu giną, gubią wydźwięk i emocjonalny ciężar. Obawiam się, że niewiele z nich zapamiętam. Zapamiętałam właściwie tylko jedną, opisującą desperacką walkę z głodem, kiedy dzieci zjadały szyszki. Wersja audio trwa trzy godziny, trzydzieści dwie minuty, lecz mimo to, słuchanie jej szybko staje się wysiłkiem, a nie przeżyciem, dlatego "Łzy Sybiru" polecam Wam czytać, ale nie słuchać. Jestem przekonana, że sięgając po papier lub e-book wiele fragmentów zostawi w Was trwały ślad.