Recenzja ksi捫ki: Cz這wiek o fasetkowych oczach

Recenzuje: Katarzyna Kurowska

Cz這wiek o fasetkowych oczach to powiew literackiej egzotyki, po陰czonej z klasyk, a do tego ekologiczny postulat w ba郾iowej oprawie.

Za egzotyk stoi kilka czynników. Po pierwsze: Wu Ming-yi, czyli pochodz帷y z Tajwanu autor. Nie tylko jest to pierwsza jego powie嗆, która ukazuje si po polsku, generalnie tajwa雟ka literatura nie jest w Polsce zbyt znana. Po drugie, co jest 軼i郵e zwi您ane z poprzednim punktem: cz窷 akcji rozgrywa si na tajwa雟kiej wyspie, poznajemy wi璚 wyspiarsk kultur chi雟k (niepomiernie dziwi mnie fakt, 瞠 przez wi瘯szo嗆 鈍iata nadal autonomia pa雟twowa Tajwanu nie jest uznawana, nale篡 do Republiki Chi雟kiej). Obca jest nam nie tylko kultura tego kraju, ale przede wszystkim problemy mieszka鎍ów wyspy: trz瘰ienia ziemi, sztormy, wyp造w morza, które ka盥ego roku zabiera fragment terenu wielko軼i d這ni. Poznajemy je, 郵edz帷 losy Alice, wyk豉dowczyni, która pewnego dnia postanawia pope軟i samobójstwo, gdy dalsze 篡cie bez zaginionego m篹a i syna traci warto嗆. Plany pokrzy簑je jej tajfun, którego prze篡cie bohaterka uznaje za znak, 瞠 powinna 篡 dalej. Bohaterka od tego momentu, wbrew wszelkim g這som rozs康ku z zewn徠rz, postanawia pozosta w domu wybudowanym przez jej m篹a, bez wzgl璠u na okoliczno軼i.

Równolegle akcja rozgrywa si na tajemniczej wyspie Wayo Wayo, zamieszkiwanej przez Wayo鎍zyków, plemi, do którego nie dotar豉 cywilizacja i 篡j帷e w przekonaniu, 瞠 鈍iat jest wysp, a poza ni tylko morze. Morze, które jest ich wrogiem, ale te i sprzymierze鎍em. Przywi您anie wyspiarzy do tej bezkresnej wody, która ich otacza przejawia si w j瞛yku, gdzie podstawowym wyra瞠niem jest: Morze jest dzisiaj spokojne. Jest ono jakby wayo雟kim odpowiednikiem How do you do? Jednym z wierze Wayo鎍zyków jest to, 瞠 ka盥y drugi syn w wieku pi皻nastu lat musi odej嗆 jako ofiara dla morskiego boga. Taki los ma spotka Atrego, który, cho jest pogodzony z przeznaczeniem, podejmuje prób przeciwstawienia mu i jako najlepszy p造wak stara si przetrwa walk z morzem.

I tu przechodzimy do motywu klasycznego, kolejnego po skonstruowaniu fikcyjnej przestrzeni opartej na mitologiach – samotnego rozbitka l康uj帷ego na obcej wyspie. Tym razem jednak wayo雟ki Robinson Cruzoe nie musi stawi czo豉 samotno軼i, lecz nauczy si porozumiewa z Alice, która mo瞠 by odpowiednikiem Pi皻aszka. Nie jest dla niego wyzwaniem zagospodarowa si na wyspie, gdy z takiego miejsca przyby, za to styka si z dobrami cywilizacyjnymi, których dzia豉nie jest mu obce, a i samo poznanie trudne, kiedy w jego j瞛yku nie wynaleziono sów pozwalaj帷ych te nowe przedmioty nazwa.

Zetkni璚ie 鈍iata cywilizacji z kultur pierwotn, które dokonuje si wskutek wiru 鄉ierci docieraj帷ego na tajwa雟k wysp, odbywa si nie tylko na poziomie kulturowym, czego przyk豉dem jest spotkanie Alice i Atrego, ale te w kontek軼ie spo貫czno-ekologicznym. Gdyby kto jeszcze mia pozytywne z逝dzenia, rozwiej je informacj, 瞠 taki wir istnieje naprawd. Nazywany jest Wielk Pacyficzn Plam 妃ieci, która obecnie zajmuje wi瘯szy obszar ni Polska. Skupiska 鄉ieci i plastikowych odpadów dryfuj mi璠zy Kaliforni i Hawajami oraz mi璠zy Hawajami a Japoni. Szacuje si, 瞠 na ka盥e z nich sk豉da si 100 mln. ton odpadów, a cz窷 z nich l康uje w organizmach zwierz徠, cz瘰to powoduj帷 鄉ier. Kiedy obrazy zwierz徠, których wn皻rzno軼i wype軟iaj worki foliowe, zdaj si nie dzia豉 skutecznie na zachowania ludzko軼i, Wu Ming-yi posun掖 si dalej i naszkicowa kolejny mo磧iwy etap drogi tego wiru: atak na zamieszkany l康, który wygl康a tak, jakby zamiast kropli deszczu z nieba spada造 niebiodegradowalne przedmioty. Po tym wydarzeniu gównym zaj璚iem wyspiarzy jest sprz徠anie, podczas którego cz窷 osób zastanawia si, do kogo nale瘸造 te rzeczy i czy w鈔ód nich znajd te, które sami przed laty lekkomy郵nie wyrzucili do wody?

W 鈍ietle problemu ekologicznego, z którym zmagaj si bohaterowie wspó販ze郾i Alice, pojawienie si Atrego oraz pó幡iej mu dana wyj徠kowa mo磧iwo嗆 powrotu do swojego 鈍iata mo積a odczyta jako sytuacj, w którym ludzko嗆 dostaje ostrze瞠nie, niejako pochodz帷e z przysz這軼i. Atre, widz帷y, z jakimi problemami zmagaj si cywilizacje, mo瞠 by postaci przeznaczon do tego, by swoj 鈍iadomo軼i uchroni w豉sne plemi i jego potomków przed podobnym losem. Wu Ming-yi jednak nie czyni tego, by da nam nadziej, pokaza szans na odwrócenie ekologicznego kataklizmu, lecz by pokaza, 瞠 nasza rzeczywisto嗆 powsta豉 wskutek zignorowania ostrze瞠, które w postaci naukowych wyroków pojawia造 si w ci庵u ostatnich dziesi璚ioleci.

Nie豉twa, ale bardzo prawdziwa – mimo licznych fantastycznych motywów – i naprawd wa積a powie嗆.

Tagi: literatura pi瘯na katastrofa B鏬 tajwan utopia podroz smierc

Kup ksi捫k Cz這wiek o fasetkowych oczach

Sprawdzam ceny dla ciebie ...

Zobacz tak瞠

Zobacz opinie o ksi捫ce Cz這wiek o fasetkowych oczach
Ksi捫ka
Recenzje miesi帷a
Sekret Heleny
Lucinda Riley;
Sekret Heleny
Czas pomsty
Maciej Liziniewicz
Czas pomsty
Budz帷 lwy
Ayelet Gundar-Goshen
Budz帷 lwy
Dzisiaj umrzesz Ty
Sue Wallman
Dzisiaj umrzesz Ty
Czas pokuty
Grzegorz Kopiec
Czas pokuty
Nie wiem, gdzie jestem
Gayle Forman;
Nie wiem, gdzie jestem
Wielka ksi璕a Klary
Marcin Wicha;
Wielka ksi璕a Klary
Wisznia ze s這wia雟kiej g逝szy
Aleksandra Katarzyna Maludy
Wisznia ze s這wia雟kiej g逝szy
Poka wszystkie recenzje