Recenzja książki: Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat

Recenzuje: Monika Witczak

Synestezja to sposób postrzegania świata, który pozwala na kojarzenie ze sobą wrażeń odbieranych przez różne zmysły, np. dźwięków i kolorów. Zmysły synestetyka przenikają się ze sobą, tworząc jedną, nierozerwalną całość. Czy można zobaczyć kolory liter i liczb? Czy imiona mają swoją barwę, a daty - odpowiadające im dźwięki? Czy pojęciom i ideom mogą towarzyszyć doświadczenia percepcyjne? Przeciętny człowiek może spróbować wyobrazić sobie kolor alfabetu. Synestetyk po prostu go widzi, słyszy i czuje. Osoby obdarzone synestezją są bardziej utalentowane, bardziej wrażliwe, widzą i odczuwają więcej niż przeciętny człowiek. Przeważnie są obdarzone również słuchem absolutnym i uzdolnione muzycznie lub artystycznie. W przeszłości (choć obecnie również się to zdarza) uznawano synestetyków za osoby chore psychicznie, cierpiące na schizofrenię i często leczono ich psychiatrycznie. Współcześnie powstaje coraz więcej badań z tego zakresu, obrazujące synestezję jako wybitną cechę osobowości.

 

Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat to monografia poświęcona zjawisku synestezji w utworach Nabokova. Autor Lolity był na wskroś synestetykiem i określał synestezję mianem daru, dzięki któremu odbiera rzeczywistość na wielu przenikających się poziomach. Metafory synestezyjne, które można odnaleźć w jego powieściach, opowiadaniach i wierszach, to nie tylko zabiegi literackie - to próba przedstawienia świata w taki sposób, w jaki na co dzień widział go Nabokov. Świata pełnego dźwięków, kolorów, smaków i wrażeń. Polisensorycznych i międzysensorycznych doznań.

 

Dotąd w literaturze polskiej i zagranicznej nie było jeszcze tak szerokiego opracowania tego tematu. Anna Ginter, zainteresowana w szczególności literaturą rosyjską i twórczością Nabokova, w swojej książce próbuje odpowiedzieć na pytanie, czym jest synestezja i stworzyć spójną definicję tego zjawiska. Podpiera się najnowszymi badaniami nie tylko z zakresu literaturoznawstwa, ale również psychologii, medycyny i nauk neuronalnych. W pierwszym rozdziale monografii skupia się na pojęciu synestezji, przedstawia historię badań nad nią i w ciekawy sposób opisuje mało znane fakty na temat tego zjawiska.

 

W dalszej części książki autorka Nabokova i jego synestezyjnego świata tropi ślady synestezji w utworach Nabokova, posiłkując się tropami pozostawionymi przez samego autora w wywiadach, listach, wspomnieniach czy autobiograficznych tekstach. Na uwagę zasługuje przede wszystkim obszerna bibliografia, z jakiej korzystała Anna Ginter.  Autorka przytacza wiele cytatów, choć - niestety - nie wszystkie teksty są przetłumaczone na język polski, co może utrudniać lekturę (zwłaszcza teksty rosyjskojęzyczne). Niemal w każdym utworze Nabokova można znaleźć różne rodzaje synestezji - czy to związanej z widzeniem, słyszeniem, smakiem, zapachem, dotykiem, temperaturą, a nawet doznawaniem bólu. Anna Ginter pokazuje, z jak ogromną kopalnią synestezyjnych doznań można zetknąć się, czytając prozę mistrza.

 

Posiadając wiedzę o tym, jak Nabokov postrzega świat i jak odwzorowuje swoje wrażenia w powieściach, zyskujemy klucz do głębszego zrozumienia jego utworów. W prozie Nabokova bardzo ważną rolę odgrywają gry słowne i zabawy językiem. Autor zawsze podkreślał, że każdy wyraz w jego tekstach został dokładnie przemyślany i ma swoje znaczenie. Nabokov zostawia w swoich utworach wskazówki i równie często myli czytelników, wyprowadzając ich na manowce. W świetle nowych badań okazuje się, że do tych tropów dołączają jeszcze wrażenia zmysłowe, dzięki którym nowego znaczenia nabierają imiona, nazwy własne, a nawet cyfry i daty, które pojawiają się w utworach autora Lolity. Gdy rozszyfrowujemy je, okazuje się, że teksty Nabokova mają znacznie więcej znaczeń, niż mogłoby się wydawać.

 

Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat to książka nie tylko dla wielbicieli prozy autora Lolity i Ady. To świetna propozycja dla wszystkich, którzy kochają literaturę i chcą poszerzyć swoje horyzonty i zgłębić informacje o zjawisku synestezji. Anna Ginter ujęła temat całościowo i bardzo dokładnie. Usatysfakcjonowani będą również wielbiciele Nabokova, bo lektura opowieści o “jego synestezyjnym świecie” przybliża twórczość mistrza z zupełnie innej perspektywy.

Tagi: Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat, Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat recenzja, Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat książka, Anna Ginter Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat, Anna Ginter recenzja, Anna Ginter książka, Anna Ginter

Kup książkę Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat

Sprawdzam ceny dla ciebie ...

Zobacz także

Zobacz opinie o książce Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat
Inne książki autora
Przytul, pokochaj, zostań
Anna Ginter0
Okładka ksiązki - Przytul, pokochaj, zostań

„Przytul, pokochaj, zostań” to powieść, w której bohaterka nagle traci miłość swojego życia. Andrzej odchodzi niespodziewanie, zostawiając...

Zobacz wszystkie książki tego autora
Recenzje miesiąca
Na Jowisza! Uzupełniam Jeżycjadę
Małgorzata Musierowicz, Emilia Kiereś
Na Jowisza! Uzupełniam Jeżycjadę
Winne
Jarosław Czechowicz
Winne
Złoty dukat
Grażyna Bąkiewicz
Złoty dukat
Gruzowisko
Aleksandra Katarzyna Maludy;
Gruzowisko
Trzeci etap
Katarzyna Ryrych
Trzeci etap
Gruzińskie wino
Anna Pilip
Gruzińskie wino
Raróg
Anna Sokalska
Raróg
Po prostu Mama
Renata Piątkowska
Po prostu Mama
Banialuki do zabawy i nauki
Agnieszka Frączek
Banialuki do zabawy i nauki
Pokaż wszystkie recenzje