Odkupienie Morgan Bright

,,Odkupienie Morgan Bright" Chris Panatier

Już sam fakt, że akcja toczy się w szpitalu psychiatrycznym, i to dla kobiet, sprawił, że byłam kupiona. Zawsze działa na mnie klaustrofobiczny klimat tej ,,instytucji". Fabuła jest zbudowana wokół tajemnicy i to mi się podobało: co naprawdę wydarzyło się z jedną z pacjentek, co kryją mury szpitala, jakie są granice tego, co realne, a co nie. Ten motyw napędza akcję i trzyma w napięciu.

Szpital Hollyhock. Nebraska. Mimo tego, że autor nie podał konkretnego roku to atmosfera przypomina lata 50. XX w. (zresztą potwierdził to w podziękowaniach), kiedy to mąż mógł bez większego problemu ,,zamknąć" żonę na kurację w ,,psychiatryku". Było w tym coś przerażającego.

Podobało mi się, że Hollyhock nie był tylko tłem, a realną pułapką, systemem opresji i narzędziem dehumanizacji. Niby eleganckie wnętrza w ogóle nie przypominające szpitala psychiatrycznego, niby normalne terapie i miłe pielęgniarki, a jednak coś tam ,,gniło". Po czasie dopiero okazało się, że personel... to jakby wyznawcy jakiegoś nieznanego kultu a nie zespół terapeutów.

Zastanawiające od samego początku jest to kto jest tu główną bohaterką. Charlotte Turner czy Morgan Bright? To było właśnie dla mnie największym zaskoczeniem, a szczególnie sposób w jaki autor pokazał rozszczep osobowości. Z początku Charlotte była tylko maską, rolą aktorską do odegrania. A potem zaczęła oddychać własnym życiem. W pewnym momencie łapałam się na tym, że sama nie wiedziałam, z którą z nich akurat ,,przebywam". Ciekawiło mnie to, co widziała Morgan, ale nie miałam pewności, czy to w ogóle się wydarzyło. W tym sensie książka przypominała labirynt, a ja zaczęłam wątpić we własny sposób postrzegania.

Atmosfera zagęszczała się z każdą stroną. Najpierw subtelnie, psychologicznie, aż nagle zaczęły wypływać rzeczy... nierzeczywiste. Bo o ile początkowo miałam wrażenie, że to ,,tylko" opowieść o manipulacji, poczuciu winy i obłędzie, tak w drugiej połowie książki autor wrzucił mnie w trochę odrealnione rejony, podszyte fantastyką, a tego się nie spodziewałam. Motyw eksperymentów na kobietach, wykorzystywania ich do czegoś, co trudno nawet nazwać, jakichś niepokojących, nieludzkich celów reprodukcyjnych był bardzo ciekawy. Dodawał tej historii nieco szaleństwa.

Całość może nie była aż tak szokująca, jak się zapowiadało, ale na pewno emocjonująca, dziwna i nieźle poplątana. I czy to najlepszy horror 2024 jak brzmi zapowiedź na okladce? Nie wiem, bo niewiele horrorów przeczytałam 2024 r. i nie mam porównania. Ale mnie wciągnęło i o to przecież chodzi.

Jeśli lubicie książki z pogranicza horroru i thrillera psychologicznego, to myślę, że spokojnie możecie po nią sięgnąć. Nie jest męcząca, fabuła trzyma poziom, a do tego jest trochę tej ,,inności". Dla mnie było ok. 

Nie jestem znawcą horroru. Nie poruszam się po tym gatunku z mapą i kompasem, nie mam skali porównań ani listy ,,najstraszniejszych". Ale Odkupienie Morgan Bright wciągnęło mnie bez reszty - i właśnie dlatego bez wahania daję tej książce najwyższą notę. To jedna z tych historii, które nie pytają, czy jesteś gotowa. Po prostu zamykają za tobą drzwi.

Punktem wyjścia jest zacytowany przepis stanowy Nebraski, który wskazuje, że kobietę na wniosek męża można poddać przymusowemu leczeniu psychiatrycznemu. Ten chłodny, formalny detal staje się idealnym zapalnikiem całej opowieści. Tym bardziej że wchodziłam w tę historię całkowicie ,,na czysto" - bez czytania opisu wydawcy. Dzięki temu narracja układała mi się w głowie w zupełnie autonomiczną, zaskakującą całość, a kolejne elementy wskakiwały na swoje miejsce z niepokojącą precyzją.

Ogromnym atutem powieści jest forma. Klasyczne rozdziały przeplatają się tu z transkrypcjami przesłuchań, fragmentami korespondencji, dokumentami i materiałami dotyczącymi ośrodka Hollyhock. Ten zabieg nie tylko uwiarygadnia historię, ale też potęguje uczucie dezorientacji - czytelnik, podobnie jak bohaterka, nigdy nie ma pewności, gdzie kończy się fakt, a zaczyna projekcja.

No i samo Hollyhock. Anomalia. Paskudztwo. Twór, który nie powinien istnieć. Odludzie, nieoznakowana droga, wysoki budynek z dwoma skrzydłami skierowanymi na północ i południe. Łuszcząca się farba, brak drzew, brak życia. Miejsce, które nie tyle straszy, co odpycha. W środku działa przytępiająco, wysysa czujność, osłabia opór. A przecież to tylko budynek... Czy na pewno? Morgan wkracza do niego z własnej woli. Na terapię. Z poczuciem winy w plecaku. I tu pojawia się pytanie, które długo nie daje spokoju: to akt odwagi czy desperacji?

To książka o traumie, o obsesyjnej potrzebie dotarcia do prawdy o sobie, o próbie odkupienia win, których nie da się cofnąć. Historia bywa brutalna - pojawiają się sceny samookaleczania, gwałtu, epizody choroby psychicznej - ale nie są one pustą prowokacją, a jedynie częścią psychicznego krajobrazu tej opowieści.

Konstrukcja powieści wciąga od pierwszych stron i nie puszcza. Czytałam ją nocą, podczas bezsennej godziny, siedząc samotnie w salonie, wciśnięta w fotel, z jedną lampką obok i czarną jak smoła nocą za oknem. Bałam się? Oczywiście. A przecież przy słowie pisanym nie da się przymrużyć oka, jak to możemy zrobić w kinie.

Odkupienie Morgan Bright nie straszy tanio. Ono wpełza pod skórę, osiada w myślach... To horror, który bardziej niepokoi, niż szokuje. Jeśli szukacie historii mrocznej, gęstej psychologicznie i formalnie przemyślanej, takiej, która testuje granice poczucia winy i tożsamości, to Hollyhock już na was czeka. Tylko pamiętajcie - nie każdy, kto tam wejdzie, wychodzi taki sam.

,,Tak naprawdę wystarczy jednak raz paść ofiarą kradzieży niezależności, by dostrzec, że wolność to tylko domek z papieru". 

Morgan Bright miała starszą siostrę. Rok temu Hadleig Keene zmarła w niewyjaśnionych okolicznościach bezpośrednio związanych z jej pobytem w Szpitalu Psychiatrycznym Hollyhock. Morgan nosi w sobie ogromne poczucie winy, że tak bardzo zawiodła swoją starszą siostrę.. bo przecież mogła ,,coś" zrobić, by zapobiec tej tragedii. Zdeterminowana kobieta, by poznać prawdę o  śmierci siostry postanawia sprawdzić,co tak naprawdę dzieje się w ośrodku dla obłąkanych w Stanie Nebraska. By tam trafić, tworzy fałszywą tożsamość. Z pomocą przyjaciela konstruuje osobowość, która nie istnieje - Charlotte Tuner. Gospodyni domowej z problemami psychicznymi. Morgan wchodzi więc w jej skórę i zaczyna żyć jej życiem. Zgłasza się do szpitala jako pełna entuzjazmu dla procesu terapeutycznego pacjentka wymagająca pomocy. Ciepła i gościnna atmosfera tego miejsca szybko jednak okazuje się powłoką okalającą mroczne zakamarki ludzkich umysłów. Im dalej ,,w las" tym bardziej się tu Charlotte podoba, ale Morgan już nie. Jednak to Charlootte czai się na skraju myśli Morgan i pociąga za sznurki w jej mroku splątanej psychiki..

,,Odkupienie Morgan Bright" to horror z bardzo rozbudowaną warstwą psychologiczną. Niezwykle klimatyczny, intrygujący i niepokojący. O potrzebie poznania prawdy, o siostrzanej miłości, poczuciu niespełnienia, o żałobie, lęku, niewoli, o wielkiej niesprawiedliwości. Na pograniczu rozumu i obłędu akcja pacha czytelnika nad przepaść totalnego chaosu i nie pozwala mu zamknąć oczu, tylko zmusza do spojrzenia w oczy szaleństwa. Autorka znakomicie też przywołuje tu  klimat Stanów Zjednoczonych z lat 50. i dobitnie pokazuje jak dzisiejsza rzeczywistość niepokojąco skręca z powrotem w tamtym kierunku. Bo czyż nie jest prawdą, że: ,,Prawa są najbardziej zagrożonewtedy, gdy zaczynamy je uznawać za dane raz na zawsze"?

Polecam.

Witam Was bardzo serdecznie moi drodzy książkomaniacy. Dziś przychodzę do Was z książką z pogranicza jawy i snu, siostrzanej miłości i obawy o nią, książki która zostawia po sobie mrok i poczucie odrealnienia.

Mroczna, duszna, niesamowita w swojej treści, historia pacjentów szpitala psychiatrycznego, którym zarządza oderwana od rzeczywistości kobieta, która poświęci wszystko tylko po to żeby urzeczywistnić swoje chore fantazje.

 Połączenie manipulacji z elementami sił nadprzyrodzonych stworzyło iście perfekcyjny horror psychologiczny, który udowadnia nam, że nie wszystko to co przyjmujemy za pewnik niekoniecznie tym jest. Świetna książka przez którą się płynie na falach podświadomości zanurzając się momentami w odmęty paranoi bohaterów.

Czy można uciec przed winą, jeśli nosi się ją w sobie jak drugą skórę? Czy da się odkupić czyjąś śmierć, kiedy największym wrogiem nie są duchy, lecz... własny umysł? 

Sięgając po ,,Odkupienie Morgan Bright" byłam przekonana, że czeka mnie klasyczny horror z nawiedzonym szpitalem psychiatrycznym w tle. A dostałam historię, która rozpruwa emocje, igra z percepcją i nie pozwala zapomnieć o jednym pytaniu: Co, jeśli to, czego się boisz... to Ty sam?

Hadleigh Keene nie żyje. Wracała ze Szpitala Psychiatrycznego Hollyhock i zmarła w okolicznościach, które bardziej przypominają koszmar niż wypadek. Jej siostra Morgan nie potrafi żyć z tym, co się stało - a raczej z tym, czego nie zrobiła. Poczucie winy rośnie, aż zaczyna rządzić jej życiem. W końcu Morgan tworzy nową tożsamość - Charlotte Turner - i dobrowolnie trafia tam, gdzie Hadleigh spędziła ostatnie miesiące życia.

To, co dzieje się w Hollyhock, mogłoby być snem. Albo chorobą. Albo... prawdą. Pielęgniarki uśmiechają się za długo, lekarze mówią półsłówkami, a nocą budzą Morgan wizje, których logika nie ma prawa tłumaczyć. Charlotte - ta stworzona tożsamość - zaczyna rosnąć, jakby nie była tylko kłamstwem, ale pełnoprawną osobą, która chce przejąć władzę nad ciałem i umysłem Morgan.

Tutaj zaczyna się najlepsze: nie wiesz, komu możesz ufać. Ani postaciom, ani dokumentom wplatanym między rozdziały, ani własnym oczom. Autor nie prowadzi czytelnika za rękę - przeciwnie, stale podsuwa tropy, które zamiast wyjaśniać, jeszcze mocniej wypaczają w paranoje. Każdy raport, każdy szept pacjentki, każdy cień na korytarzu może być albo sygnałem z zaświatów, albo objawem załamania psychicznego. A to sprawia, że czyta się tę książkę jak spowiedź osoby, która sama nie wie, czy kłamie, czy może mówi prawdę.

Co szczególnie mnie uderzyło?

?Groza wynika tu z psychologicznego rozpadu.

?Motyw siostrzanej więzi jest tak intensywny, że boli fizycznie.

?Atmosfera Hollyhock przypomina gotycki zamek przeniesiony do XXI wieku - piękny na zewnątrz, zepsuty do szpiku kości w środku.

Najmocniejszy element powieści to momenty, kiedy sama zaczynałam mieć wątpliwości: czy historia Hadleigh to tylko zagadka? A może Morgan jest bliżej tej tragedii, niż chce dopuścić do świadomości? Zakończenie to prawdziwy cios - taki, po którym siedzisz w ciszy i przewracasz fabułę w głowie jeszcze raz, szukając momentu, kiedy mogłaś to zauważyć wcześniej.

To horror psychologiczny, który pokazuje, że najstraszniejsze opowieści to te, które przeglądają się w naszych własnych lękach. O utracie kontroli. O żałobie, której nie potrafimy przeżyć. O tym, że sama świadomość może stać się pułapką bez wyjścia.

Jeśli lubisz książki, przy których myślisz: ,,to już szaleństwo... czy jeszcze rzeczywistość?", to czytaj. Ale uprzedzam - Hollyhock zostanie z Tobą na długo. Nawet kiedy zamkniesz książkę, to odbicia, wizje i szept Charlotte jeszcze chwilę będą chodzić za Tobą. Może nawet dłużej niż chwilę. Bo to jedna z tych historii, które zranią cię bardziej niż przestraszą. I w tym tkwi jej siła.

Ocena: 9/10 - bo to zdecydowanie jedna z najbardziej niepokojących powieści roku.