Recenzja książki: Czarnoskóry fordanser w Warszawie. Opowieść o Auguście Agbooli Brownie

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Z żywiołowo-tanecznym jazzem związany był pochodzący z Nigerii perkusista August Agboola Browne, którego biografię przedstawia – mimo niedostatku archiwalnych materiałów – książka Czarnoskóry fordanser w Warszawie. Opowieść o Auguście Agbooli Brownie.

Sięgając lat 20-tych ubiegłego wieku, Krzysztof Karpiński przedstawia atmosferę warszawskich lokali, gdzie wśród stołecznej elity gościli najwybitniejsi artyści ówczesnych scen. W Złotej Sali kawiarni Gastronomja August Browne grał, a w Winiarni Ziemiańskiej tańczył jako fordanser z żonami mężów obficie degustujących rozmaite trunki. Informacje dotyczące jego życia i artystycznej twórczości – ojczyste Lagos, liczna rodzina, nauka, współpraca z wędrowną trupą teatralną, występy w Berlinie i Gdańsku, atrakcyjna muzycznie Warszawa, małżeństwa i dzieci, towarzyskie kontakty, epizodyczne role filmowe, wypełniona współpracą z podziemiem wojenna rzeczywistość, losy popowstaniowe oraz powojenne, wyjazd do Londynu, śmierć – przedstawione zostały w kontekście realiów epoki (życie społeczne, kulturalne i religijne Polaków, Nigeria dawniej i dziś). Przytoczone w postaci wcięć w tekście wypowiedzi świadków tamtych czasów nie tylko wskazują na autentyczność wydarzeń, ale również oddają emocje towarzyszące opisywanym sytuacjom.

Interesująca publikacja Wydawnictwa Literackiego ukazuje artystyczny wizerunek czarnoskórego fordansera oraz perkusisty, dla którego Polska stała się ojczyzną z wyboru. Przedstawione przez Karpińskiego fakty i ciekawostki, choć opierają się na skąpych wiadomościach, hipotezach oraz spekulacjach, odtwarzają losy Augusta Agbooli Browne’a, wykazując przy okazji wcześniej popełniane błędy, dotyczące jego nazwiska, kraju pochodzenia, miejsc pracy, daty wyjazdu z Polski oraz daty śmierci. Tekst zasadniczy wzbogacają zamieszczone na początku rozdziałów skrótowe informacje o czarnoskórych artystach występujących wówczas w Polsce oraz czarno-białe zdjęcia (informacje o autorach i źródłach fotografii oraz dokumentów podano na końcu książki). W niektórych z przytaczanych w oryginalnej pisowni cytatach dokonano drobnych zmian. Pomocą służą przyporządkowane poszczególnym rozdziałom przypisy końcowe, bibliografia (książki i czasopisma, dokumenty) oraz alfabetyczny indeks nazwisk, a także informacje o Auguście Agbooli Brownie zebrane w rozdziale Zwykła pamięć czy legenda?

Treść książki Czarnoskóry fordanser w Warszawie odtwarza barwne losy zarówno słynącej z elegancji tytułowej postaci, jak i przedwojennej Polski (nie tylko jej muzycznego oblicza).

Tagi: Biografie artystów i ludzi show biznesu