Czarnoskóry fordanser w Warszawie. Opowieść o Auguście Agbooli Brownie

O Auguście Agbooli Brownie pierwszy raz usłyszałam chyba kilkanaście lat temu, gdy czytałam jakiś artykuł o udziale obcokrajowców w Powstaniu Warszawskim. Postać czarnoskórego powstańca zapisała się też w mej pamięci dzięki zabawnej powieści Stefana Wiecheckiego ,,Cafe pod Minogą". Nie wiedziałam jeszcze wówczas, jak tak naprawdę nazywał się ten bohater, ale pomyślałam, że na pewno ciekawa byłaby książka będąca jego biografią. I oto jest! Po latach, ale się pojawiła dzięki Wydawnictwu Literackiemu! ,,Czarnoskóry fordanser w Warszawie" Krzysztofa Karpińskiego to nie tylko interesująca historia życia tytułowego bohatera, ale i pełen różnych smaczków obraz przedwojennej i powojennej Warszawy, a przede wszystkim jej muzycznego oblicza. Kim był pan Browne, którego nazwisko nieraz przeinaczano i który otoczony jest legendą? Urodził się w 1895 roku w Nigerii w biednej rodzinie. Wyemigrował do Anglii w poszukiwaniu lepszego życia, a potem trafił do Polski. Najpierw występował w Krakowie i tam nawet się ożenił z mieszkanką dawnej stolicy Polski, co w dwudziestoleciu międzywojennym wywołało wielką sensację. Niestety, związek nie przetrwał próby czasu i rozłąki, gdy Browne zaczął występować w Warszawie. Na tym miejscu przede wszystkim skupia się autor książki i nic dziwnego, bo właśnie z nim związana jest większość pobytu Augusta w Polsce. W różnych lokalach stolicy Browne pracował jako fordanser i muzyk - był perkusistą w kilku zespołach. W międzywojniu furorę robił jazz. Posłuchać można było w najlepszych hotelach, kawiarniach i restauracjach, w których tańczono i bawiono się do białego rana. Do zatracenia szalano także przy dźwiękach fokstrota, charlestona, ale nie gardzono i tangiem. Modę na nowoczesne rytmy kreowała czarnoskóra tancerka Josephine Baker, która także odwiedziła Warszawę podczas jednej ze swoich licznych tras. W niezwykle klimatyczny i ciekawy sposób Karpiński opisuje to muzyczne życie stolicy oraz udział w nim Browne'a, do którego sławy przyczynił się też przypadkowy incydent - gdy tancerz stał się świadkiem strzelaniny w Winiarni Ziemiańskiej i jego nazwisko trafiło na pierwsze strony gazet. Lektura fragmentów artykułów to czytelnicza gratka! Przy okazji poznajemy mnóstwo ciekawostek dotyczących życia społecznego i kulturalnego stolicy, obyczajowości i przygód jej najbardziej znanych mieszkańców, wśród których przewijają się nazwiska muzyków, literatów, aktorów, malarzy... Intrygujący jest też stosunek ówczesnych Warszawiaków do czarnoskórego artysty - traktowany był nieraz jak egzotyczna atrakcja, ale nie spotykał się z rasistowskimi zachowaniami. Co jeszcze ciekawsze - nawet podczas niemieckiej okupacji mógł występować, a Niemcy zaproponowali mu występy w lokalu spod znaku Nur für Deutsche (z zaproszenia nie skorzystał). Okres drugiej wojny światowej, zwłaszcza udział w Powstaniu Warszawskim, to oddzielny, dramatyczny etap w życiu Browne'a. Krzysztof Karpiński wykonał tytaniczną pracę, próbując ustalić prawdę na ten temat i obalając różne mity narosłe przez dziesięciolecia. Przy okazji autor upamiętnił także innych powstańców nie będących Polakami, a walczących w powstaniu. Nie mniej frapujące są późniejsze losy Augusta, który w latach 50. przeprowadził się do Anglii, zamykając w ten sposób symbolicznie swoją europejską emigrację, ale nadal działając aktywnie na muzycznym rynku i próbując układać sobie na nowo prywatne życie. ,,Fordanser w Warszawie" to bardzo rzetelnie napisana biografia, w której autor pokazał swojego bohatera jako człowieka z krwi i kości, mającego zalety, ale i wady, raz budzącego podziw, innym razem wątpliwości natury moralnej. I ten obiektywizm zrobił na mnie duże wrażenie. Niewątpliwym plusem jest też bogaty materiał faktograficzny, jaki Karpiński przywołuje w swojej książce. Wystarczy przejrzeć bibliografię, by to docenić, ale w pełni zdajemy sobie z tego sprawę dopiero podczas lektury, gdy cytowane są różne źródła i zręcznie, płynnie przeplatają się one z autorską opowieścią biografa, który w wielu kwestiach musiał wcielić się w detektywa. Przeczytałam tę książkę z wypiekami na twarzy i dużymi emocjami. To wielka gratka dla wszystkich, którzy lubią i cenią literaturę faktu, a także interesują się muzyką, kulturą i historią. Całość napisana jest lekko, ale z literackim i reporterskim zacięciem oraz dbałością o polszczyznę. POLECAM SZCZERZE   

(Kliknij aby rozwinąć opinię)