Recenzja książki: Starsza siostra. Biografia Ireny Gombrowicz

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Starszą siostrę Gombrowicza przysłonił blask jej młodszego brata Witolda (powieściopisarz, nowelista, dramaturg, filozof). Treść książki Starsza siostra, rzucając nowe światło na osobę Ireny, przedstawia ją jako kluczową postać w kontekście życia oraz literackiej twórczości Witolda Gombrowicza.

Kreśląc w Biografii… portret Ireny, Aleksandra Gąsowska podaje informacje biograficzne, zagłębia się w relacje między rodzicami i rodzeństwem, omawia wpływ angażującej się w sprawy polityczne matki na wychowanie córki. Przytacza fakty dotyczące lat nauki i studiów na Wydziale Filozoficzno-Matematycznym Uniwersytetu Warszawskiego, form zatrudnienia, pełnionych funkcji, społecznej aktywności, zaangażowania w katolickie organizacje ziemiańskie, podróży, spotkań ze znajomymi i przyjaźni na całe życie, literackich pasji, artystycznych przeżyć, publicystycznej działalności, honorariów, nagród, wojennej zawieruchy oraz powojennej tułaczki – wszystkie fakty oparła Aleksandra Gąsowska o stanowiące zasoby archiwów materiały publikowane i niepublikowane: listy, artykuły, wiersze, sztuki teatralne, zbiory, zdjęcia, zaświadczenia, przedwojenne czasopisma, rachunki, notatki oraz zapiski w kalendarzach.

Biografia Ireny Gombrowicz jest szczegółowa. Nakreślony w niej portret kobiety, na której Witold wzorował swoje bohaterki, obfituje w detale, również te, które do tej pory były pomijane, niedopowiedziane, bądź wcześniej nieznane, a które – zebrane w całość – pokazują intelektualnie niezależną kobietę o silnej osobowości. Osadzając ją w kontekście epoki, autorka wspomina ważne dla niej postaci (zwłaszcza Paul Claudel, Jerzy Zawieyski, ksiądz Władysław Korniłowicz) i podkreśla moc nieustannie obecnego w jej życiu patriotyzmu. Tekst wzbogacają czarno-białe fotografie (spis na końcu książki). Mnóstwo wcięć czyni treść przejrzystą. Pomocą służą wyjaśniająco-bibliograficzne przypisy końcowe, wykaz skrótów, bibliografia (archiwalia, wydawnictwa ciągłe, wydawnictwa zwarte), a także zestawienie Spis tekstów publikowanych i niepublikowanych oraz wystąpień radiowych Ireny Gombrowicz (na podstawie programów radiowych zamieszczanych w prasie).

Publikacja Wydawnictwa Znak jest skarbnicą wiedzy o życiu i działalności Ireny Gombrowicz – aktywnej publicystki, pisarki, działaczki społecznej. Napisana w sposób interesujący, wzbogaca wiedzę czytelnika o nieznane dotychczas szczegóły.

Tagi: biografie