Recenzja książki: Wodospad czasów. Baśń z Krainy Wygasłych Wulkanów

Recenzuje: auraliteracka

Lektura tej powieści to doświadczenie niezwykle specyficzne, wymagające od czytelnika pełnego skupienia i wejścia w unikalny, niemal oniryczny rytm, jaki narzuca autorka. Muszę przyznać, że rzadko spotykam dzieła, które w tak radykalny sposób zacierają granice między epicką tradycją, teatrem a literackim eksperymentem. Autorka z ogromną odwagą żongluje formami, tworząc wielowarstwową strukturę, w której realizm nieustannie miesza się z symbolicznym misterium. To książka, która nie próbuje przypodobać się masowemu odbiorcy, lecz konsekwentnie buduje własny, hermetyczny świat, oparty na głębokich fundamentach historycznych, rodowych i metafizycznych.

Największą siłą tej publikacji jest bez wątpienia jej niezwykły, gęsty klimat oraz ambicja intelektualna. Autorka rewelacyjnie radzi sobie z kreowaniem nastroju niesamowitości - opisywane przestrzenie, zamkowe dziedzińce, rodowe cmentarze czy zakamarki ludzkiej psychiki pulsują podskórnym napięciem. Fascynujące jest to, jak zatarcie granic między obrzędem, sztuką a rzeczywistością oraz odwoływanie się do struktur dramatycznych staje się narzędziem do przepracowania realnych, życiowych traum bohaterów. Płynne przechodzenie od klasycznej, intymnej prozy do partii pisanych z myślą o scenicznej ekspresji, a nawet do wtrętów lirycznych i poetyckich, nadaje całości unikalny, polifoniczny charakter. To sprawia, że tekst rezonuje w czytelniku długo po przewróceniu ostatniej strony, zmuszając do refleksji nad fatum, winą, przebaczeniem i ciągłością pokoleniową. Na pochwałę zasługuje również niezwykle staranna redakcja i dbałość o to, by każda z tych skomplikowanych warstw ostatecznie znalazła swoje logiczne i emocjonalne domknięcie w epilogu.

Z perspektywy warsztatowej i kompozycyjnej można jednak dostrzec pewne słabości, które dla części odbiorców mogą stanowić barierę nie do przebycia. Tak radykalne mieszanie porządków stylistycznych - odniosłam wrażenie, że momentami patos i wzniosłość języka dramatu zderzają się z prozą w sposób niemal szokujący - prowadzi do zachwiania płynności lektury. W niektórych partiach tekstu, zwłaszcza tam, gdzie dialogi przybierają formę manifestów lub głębokich monologów egzystencjalnych, stylizacja bywa tak ciężka, że odciąga uwagę od samej esencji przeżyć bohaterów. Ta formalna nieliniowość i skłonność do wielkich, teatralnych gestów sprawiają, że książka momentami traci impet, a czytelnik zamiast przeżywać dramaturgię wydarzeń, zaczyna dystansować się wobec wszechobecnego symbolizmu.

Moja subiektywna opinia balansuje między podziwem dla literackiej odwagi a poczuciem pewnego przesytu formą. To monumentalne literackie wyzwanie, które zachwyca językową plastycznością, ale też potrafi zmęczyć swoją bezkompromisowością. Urzekło mnie, jak głęboko i z jaką czułością autorka podchodzi do motywu pamięci o przodkach oraz do samej sztuki jako narzędzia oczyszczenia. Stylistyka utworu - bogata, pełna metafor, nasycona kulturowymi odniesieniami - z pewnością trafi do koneserów literatury pięknej, poszukujących w książkach czegoś więcej niż tylko prostej rozrywki. Choć momentami ta artystyczna ekspresja wydaje się zbyt przerysowana, to ostateczny bilans wypada wybitnie intrygująco.

Tagi: Proza literacka Romans fantasy