Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpoczęło prace nad projektem Ustawy o ochronie rynku książki. Obejmuje on zamrożenie cen książek na okres 12 miesięcy od ich premiery. Na początku grudnia rozpoczną się wewnętrzne konsultacje projektu.
- Ruszyły prace nad ustawą, która w założeniu ma wspierać małe księgarnie i niezależnych dystrybutorów.
- Projekt zakłada stałą cenę książki obowiązującą przez 12 miesięcy od premiery. Przez taki okres nie będzie można stosować rabatów ani promocji na książki.
- Wprowadzone zostanie ograniczenie rabatu dla hurtowników do 45%.
- Wydawcy i sprzedawcy będą musieli przekazywać dane sprzedażowe do GUS.
- Założenia ustawy opracowano na podstawie analiz i konsultacji ze środowiskiem literackim.
Rozpoczyna się proces legislacyjny nad projektem, który powstał w oparciu o dane z raportu Jeszcze książka nie zginęła? Polskiej Sieci Ekonomii, ustalenia z Okrągłego Stołu Rynku Książki oraz liczne konsultacje z przedstawicielami branży. Kluczowe punkty projektu wsparto analizą prawną przygotowaną przez ekspertów MKiDN.
Ustawa o ochronie rynku książki - założenia:
Stała cena książki przez rok
Cena egzemplarza książki będzie jednakowa od momentu jego wprowadzenia na rynek. W przypadku zmiany stawki VAT będzie można dostosować cenę, uwzględniając tę korektę. Jak podkreślają twórcy ustawy, dzięki temu książki przestaną być jedynym produktem, który już od pierwszego dnia sprzedaży można przecenić. Jak pokazują jednak dane chociażby z rynku elektroniki, wiele produktów zarówno w przedsprzedaży, jak i w pierwszych dniach po premierze sprzedawanych jest w cenach promocyjnych, obniżonych i nie jest to zjawisko wyjątkowe, charakterystyczne jedynie dla rynku wydawniczego.
Celem rozwiązania ma być zrównanie szans na rynku – aby mniejsze księgarnie i dystrybutorzy mogli konkurować z dużymi sieciami.
Limit rabatu hurtowego
Zniżka przy sprzedaży hurtowej nie przekroczy 45%. Wprowadzone zostanie również zakazanie pobierania dodatkowych opłat dystrybucyjnych. Ma to pozwolić uniknąć przerzucania przez dystrybutorów kosztów na wydawców i autorów, a zasady współpracy w branży stać się mają – według pomysłodawców ustawy – bardziej uczciwe.
Obowiązek raportowania sprzedaży
Wydawcy, importerzy, dystrybutorzy i sprzedawcy końcowi będą musieli co kwartał przekazywać dane sprzedażowe do Głównego Urzędu Statystycznego. Informacje te trafią później do uprawnionych podmiotów – w tym do wydawnictw, autorów i współautorów. Co roku GUS opublikuje raport z wynikami sprzedaży, dostarczając rzetelnych danych o kondycji rynku książki.
Konsultacje społeczne i środowiskowe
Wstępne założenia projektu omawiano z twórcami i przedstawicielami branży podczas Okrągłego Stołu Rynku Książki, debat w ramach Poznańskich i Gdańskich Targów Książki oraz konferencji Czytanie ma tylko dobre strony. We wrześniu projekt uzyskał wstępną akceptację Ministerstwa Finansów. Równocześnie ustawa od lat budzi ogromne kontrowersje wśród czytelników. Miłośnicy literatury podkreślają, że książki – nawet w promocyjnych cenach – są bardzo drogie, a takie rozwiązanie ograniczy dostęp do nowości wydawniczych i może doprowadzić do zjawiska wykluczenia czytelniczego.
O projekcie ustawy o ochronie rynku książki dyskutowaliśmy w jednym z odcinków podcastu Co tam? Czytam!:
