Recenzja książki: Zaginione klejnoty

Recenzuje: Zosia Czyńska

Jest rok 1823. W uroczym polskim dworku, jednym z wielu stanowiących namiastkę małej ojczyzny podczas nocy zaborów, młoda panna, Izabela Wieczorek, pragnie się uwolnić spod męczącej kurateli wuja wicehrabiego Giełczyńskiego i rozpocząć własne, udane życie. Izabela nie jest typowym dziewczęciem na wydaniu. To raczej awanturnica, osoba sprawiająca kłopoty, nadmiernie wyemancypowana i niestroniąca od skandali. Choć pomysł wydania Izabeli za mąż wydaje się rozsądny, jego realizacja napotyka na wiele trudności. Po pierwsze: niełatwo jest znaleźć męża tak niesfornej pannie, która zawsze mówi, co myśli, a po drugie jak sprawić, aby zaaranżowane małżeństwo miało choć minimalne szanse na przetrwanie? Kto poślubi szaloną Izabelę i zaryzykuje życie z kobietą nijak niepasującą do swoich czasów?

Jednak uroda i temperament panny Izabeli nie są największymi przeszkodami w szczęśliwym zakończeniu zaplanowanego rozwiązania. Potencjalni kandydaci, frywolny Maurycy, stonowany Anthony i sarkastyczny Klemens usiłują zdobyć względy panny na wydaniu. Jednak poza rywalizacją o względy i rękę Izabeli gra toczy się o coś jeszcze. Nieoczekiwanie z dworku zaczynają znikać klejnoty. Kto odpowiada za kradzieże? Czy Izabela jest w nie zaangażowana? Czy jej ognisty temperament przyczyni się do rozwikłania tajemnicy dworku? I – wreszcie – czy uda się wydać niesforną pannę za mąż i czy spełni się jej największe marzenie o uwolnieniu się spod opieki wicehrabiego Giełczyńskiego?

Zaginione klejnoty Urszuli Gajdowskiej to pierwszy tom cyklu Dworek nad Biebrzą. To powieść kryminalna osadzona w realiach historycznych. Jej zaletą są dobrze zarysowane postaci i błyskotliwe dialogi. Gatunkowo powieść można uznać za wariację na temat angielskiej literatury kobiecej z przełomu XVIII i XIX wieku, głównie w wydaniu Jane Austen, w której mocno zarysowane postaci kobiece stanowią oś fabuły. Wyprzedzająca swoją epokę bohaterka, bystra, niezwykle inteligentna i chętnie łamiąca obowiązujące konwencje usiłuje zaplanować sobie życie na własnych zasadach. Łączy się to, oczywiście, z kłopotami, w które bohaterka nieustannie wpada, jednak nie zniechęca ją to do prób realizacji marzeń.

Powieść Urszuli Gajdowskiej można odnieść także do znanej książki Tirzah Price Duma i podejrzenie, kryminalnej historii w podobnej konwencji. Tam autorka nie tylko wykorzystała ducha epoki, ale także zaryzykowała połączenie wątku romansowego z kryminalnym. Price, podobnie jak Gajdowska, zespoliła świat miłości z tajemnicą, która dodała całości niebywałej pikanterii. Do jej wyjaśnienia obie autorki zaangażowały nietuzinkowe bohaterki, które – choć uwięzione w swojej epoce – znacznie ją wyprzedziły.

Zaginione klejnoty rozpoczynają trzytomową serię przygód panny Izabeli Wieczorek. Na pewno nie zabraknie w nich tego, co czytelnicy kochają. Będą konne przejażdżki, tajemnice i mnóstwo miłości. Także tej najbardziej szalonej. Polecam.