Bat-Man. Pierwszy rycerz

POPKULTUROWY KOCIOŁEK: Album Bat-Man: Pierwszy rycerz od początku stawia na klimat i to widać właściwie na każdym poziomie narracji. Gotham roku 1939 nie jest tu tylko tłem, ale pełnoprawnym organizmem, który oddycha strachem, polityką i społecznym napięciem. Dan Jurgens nie próbuje pisać klasycznej superbohaterskiej historii, tylko raczej opowieść noir, która przypadkiem ma w sobie Bat-Mana. I w tym miejscu zaczynają się zarówno najmocniejsze strony tego albumu, jak i jego problemy.

Scenariusz Dan Jurgensa to próba powrotu do korzeni pulpowej literatury, gdzie Batman był bardziej detektywem z dreszczowca niż członkiem Ligi Sprawiedliwości. Świetnie prezentuje się tu decyzja o osadzeniu akcji w konkretnym momencie historycznym, gdzie w tle majaczy widmo Hitlera i nazizmu, co nadaje opowieści ciężaru gatunkowego, którego często brakuje we współczesnych realiach.

Widzimy tu Bruce’a Wayne’a, który jest boleśnie ludzki. Popełnia błędy, obrywa od silniejszych od siebie i kwestionuje sens swojej misji. Jego rozmowy z rabinem Jakobem Cohenem to jedne z najmocniejszych punktów tego albumu, wprowadzające rzadko spotykany w tym medium dyskurs etyczny i religijny.

To co jednak najbardziej uderza w tej pozycji, to odwaga w pokazywaniu bezbronności bohatera. Samotność Bruce’a jest tu wręcz namacalna, a jego zmagania z brutalną rzeczywistością Gotham lat 30. są niezwykle angażujące. Komiks porusza tematy trudne, jak antysemityzm, korupcja systemowa czy trauma wojenna, nie robiąc tego jednak w sposób łopatologiczny, lecz wplatając je w tkankę miejskiego koszmaru.

Oczywiście, nie jest to komiks pozbawiony pewnych potknięć. Wprowadzenie wątku niemal nadnaturalnych, „wskrzeszonych” morderców uderza nieco w ten gęsty, realistyczny klimat noir, który budowany jest tak pieczołowicie przez pierwsze strony. Momentami miałem wrażenie, że Jurgens nie mógł się zdecydować, czy chce pisać poważny dramat historyczny o rodzącym się faszyzmie w Ameryce, czy klasyczny horror klasy B o zombie. Ta dwoistość sprawia, że pewne przejścia fabularne wydają się nieco skokowe, jakby brakowało kilku stron. Pewne zastrzeżenia można mieć tu również do niektórych dialogów. Prowadzone rozmowy zazwyczaj są dobrze rozpisane, bywają jednak momenty zbyt ekspozycyjne, tłumaczące czytelnikowi rzeczy, które rysunki Perkinsa już dawno opowiedziały samym nastrojem....