Wielki Garc, wieś na Pomorzu. Niedzielna msza przed wyborami do parlamentu. Proboszcz Wojciech ogłasza tryumfalnie z ambony: ,,Mamy to! 441 tysięcy złotych z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Dzięki posłowi Kazimierzowi Smolińskiemu. Jeśli PiS wygra, będą kolejne dotacje - na dach".
Tak wygląda sojusz tronu z ołtarzem w praktyce. A to tylko jeden z licznych przykładów.
Dziennikarze Paweł Czernich i Dawid Serafin brawurowo udowadniają, że uchwalenie konstytucji, która teoretycznie oddzieliła instytucje państwa i Kościoła, nie przełożyło się na rzeczywistość. Nie tylko na wsiach, ale także w dużych miastach, takich jak Kraków, których władze sprzedają Kościołowi katolickiemu nieruchomości po zaniżonych, a często symbolicznych cenach.
Autorzy przytaczają wypowiedzi księży o ,,potrzebie świadectwa", jakim jest według nich głosowanie na polityków konkretnych partii: od prawicy przez centrum po lewicę.
W tej książce nic nie jest abstrakcyjną debatą o rozdziale Kościoła od państwa - to historia transakcji, konkretnych przysług i dużych pieniędzy. Dziennikarze śledzą, jakimi ścieżkami płynęły dotacje z ministerstw na plebanie. Wyciągają na światło dzienne zamiatane pod dywan afery. Zadają politykom i duchownym niewygodne pytania. Docierają do zakulisowych informacji. Pokazują Polskę, w której wójt wie, że bez poparcia księdza nie ma szans na drugą kadencję, a biskup decyduje o lokalnych inwestycjach.
,,Co łaska" obnaża mechanizmy, które od lat łączą politykę i religię w jeden system zależności. To pierwsza książka, która opisuje sojusz polskiej władzy z Kościołem. Szokuje i zostaje z czytelnikiem na długo.
To opowieść o kraju, w którym wiara miesza się z interesem, a ludzie - zamiast pytać o Boga - coraz częściej pytają ,,ile to kosztuje?". I co konkretnie znaczy ,,co łaska".
Paweł Czernich - dziennikarz śledczy związany z Onetem od 2018 r. Przez kilka lat razem z Dawidem Serafinem opisywał nieprawidłowości w Lasach Państwowych, czego skutkiem była m.in. dymisja Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. W 2024 r. ujawnił mobbing w redakcji radia RMF FM i opisał skandaliczne traktowanie dziennikarzy przez przełożonych.
Dawid Serafin - dziennikarz śledczy związany z redakcją Interii. Wcześniej pracował m.in. w Onecie i ,,Gazecie Krakowskiej". Jeden z twórców popularnego na YouTube kanału ,,Polskie Archiwum X". Wielokrotnie nagradzany za pracę dziennikarską: jest m.in. laureatem nagrody Mediator w kategorii ,,Torpeda", czterokrotnym laureatem Nagrody Dziennikarzy Małopolski oraz zdobywcą wyróżnienia w konkursie o Polsko-Niemiecką Nagrodzę Dziennikarską im. Tadeusza Mazowieckiego za reportaż multimedialny ,,Wysychamy". Był również nominowany do nagrody Grand Press (dwukrotnie) i do Polsko-Niemieckiej Nagrody Dziennikarskiej za reportaż ,,Bałtyk".
Wydawnictwo: Otwarte
Data wydania: 2026-02-11
Kategoria: Biografie, wspomnienia, listy
ISBN:
Liczba stron: 312
Przeczytane:2026-03-02, Ocena: 5, Przeczytałem,
Autorzy powyższej książki biorą na tapet ciągle wywołujące dyskusje tematy: politykę, Kościół i łączące je finanse. Co łaska. Czyli ile? Jakie są powiązania między politykami oraz duchownymi z wielkich miast i małych wsi? Na te pytania próbują odpowiedzieć autorzy książki. Posługują się oni konkretnymi liczbami, suchymi faktami i nie próbują przekonać nikogo do swoich opinii. Nie wchodzą na tematy wiary, a operują przykładami tych, którzy zobowiązali się szerzyć Słowo Boże. Otwarcie mówią o pomijanych aferach oraz obnażają brutalną prawdę o przywódcach Kościoła.
Najlepszą cechą tej książki jest jej bezstronność. Autorzy nie próbują nas do niczego przekonać i podkreślają, że ich zadaniem jest zachęcenie do szerszej dyskusji. Każdy rozdział opowiada o konkretnym księdzu, który zasłynął w przestrzeni publicznej z afer lub współpracy z państwowymi władzami. Wielu z nas kojarzy kontrowersyjne wypowiedzi księdza Natanka, ale o księżach z małych miejscowości nie słyszy się na co dzień. Mnie najbardziej zaszokował rozdział o duchownym, który jest myśliwym, bo taka postawa wydaje się być skrajnie kontrastowa do funkcji jaką sprawuje.
Nie jest to szeroka książka, a na pewno otworzyłaby oczy wielu, którzy ślepo ufają wygłaszanym z ambony kazaniom, które niekiedy niewiele mają wspólnego z nauczaniem chrześcijaństwa. Nie kwestionuje religii, nie obraża niczyich uczuć religijnych, po prostu przedstawia fakty o tych, którzy powinni być pełni miłosierdzia oraz bezinteresownie pomagać ludziom, a często pną się na szczeblach kościelnej kariery jakby pracowali w korporacji. Książka jest pełna rozmów z politykami, księżmi i zwykłymi ludźmi, którzy mają coś do powiedzenia w omawianym temacie.
Niezłym wyzwaniem było dla mnie czytanie o dawno minionych czasach, bo nie znam dobrze politycznych kontekstów np. z pasów PRL-u. Nie rozumiałam wielu tematów, ale to i tak nie przeszkodziło mi w odbiorze książki jako całości.
Pochwalić trzeba okładkę, ale mam problem z tym, że w środku poza podziałem na rozdziały, dostajemy ścianę tekstu. Dość szybko czyta się całość, bo ma przyjemny dla oka font i rozmiar tekstu, ale poza tym brakuje mi jakiegoś urozmaicenia.
Dziękuję wydawnictwu za wpasowanie się w moje chęci czytelnicze i przesłanie egzemplarza do recenzji.
[współpraca barterowa]