Cwaniaki

Niedawno obchodziliśmy 100 lat istnienia wolnej i niepodległej Polski, która 11 listopada 1918 roku podniosła się z kolan i po 123 latach wróciła na mapę Europy.
Swoją wolność zawdzięczamy osobom, które gotowe były oddać życie, za rodaków i kraj.
Piotr Bojarski w swojej powieści Cwaniaki przedstawia losy kanoniera Józefa Jęczkowiaka, który uciekł z Niemieckiej armii i z narażeniem życia wracał do Polski przez pół Europy, by wstąpić w szeregi tajnej organizacji, pilota Franciszka Jacha, weterana i asa przestworzy, którego szalony do granic plan przyczynił się do powstania polskich sił powietrznych oraz Zbigniewa Kaczmarka, który w przyszłości miał objąć funkcję komisarza Polskiej Policji w wolnym Poznaniu.

AKCJA I FABUŁA

Akcja i fabuła książki Bojarskiego zachwyca tempem i rozwojem wątków. Co prawda autor prowadzi trzy wątki na raz, opisując wydarzenia w tym samym czasie, to jednak nie odstrasza to i nie utrudnia wyciągnięcia się w fabułę książki.

“Trzeba było pokolenia idealistów, by odzyskać upragnioną, niepodległą Polskę..”

STYL I JĘZYK

Książka napisana jest bardzo przyjemnym językiem, który oddaje napięcie i pozostałe emocje, jakie towarzyszą bohaterom. Zabrakło mi jedynie nieco bogatszych opisów.

POSTACIE

Główne postacie Cwaniaków moim zdaniem są przedstawione bardzo autentycznie. Wyróżniają się spośród pozostałych, są przedstawione w sposób dynamiczny i ciekawy.

Byłam bardzo ciekawa książki Piotra Bojarskiego, ponieważ uwielbiam książki z historią w tle i zawsze jestem też ciekawa czy autorzy będą umieć oddać klimat danego wydarzenia. Muszę przyznać, że Piotrowi Bojarskiemu udało się skraść moje serce już praktycznie od pierwszych stron jego książki. Nie tylko przywrócił do życia trzech dzielnych patriotów, ale także ciekawie opowiedział historię życia ich i jednego z najważniejszych wydarzeń z historii Polski. Cwaniaków przeczytałam praktycznie jednym tchem, a zaraz po tym książka od razu znalazła się pośród moich ulubionych i tych, na których kontynuację czekam z niecierpliwością.

,,Cwaniaki" Piotra Bojarskiego to książka, którą przeczytałam jeszcze przed świętami, jednak paradoksalnie recenzję udało mi się napisać dopiero dziś, w 107 rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego.
Powieść obejmuje okres od czerwca 1916 roku do marca 1919, tworząc swego rodzaju kalendarium wydarzeń, w którym fakty historyczne zostały umiejętnie zfabularyzowane. Główni bohaterowie Józef Gabriel Jęczkowiak oraz Franciszek Jach to postacie autentyczne, dziś niestety w dużej mierze zapomniane. Autor nie czyni z nich bohaterów, którzy samotnie zmieniają bieg historii, lecz ludzi z krwi i kości. Sprytnych, zdeterminowanych, świadomych ryzyka, których jednostkowe działania napędzają większą machinę wydarzeń. Ich losy są tak barwne i dramatyczne, że bez trudu mogłyby stać się kanwą filmu lub serialu historycznego. Trzecim z głównych bohaterów jest strzelec Zbigniew Kaczmarek. Postać fikcyjna, znana z innych książek autora. Jego obecność pozwala spojrzeć na wielkie wydarzenia oczami zwykłego żołnierza, wciągniętego w wir wielkiej historii. Na kartach powieści obok głównych bohaterów autor oddaje głos także wielu innym postaciom autentycznym, współtworzących tamte wydarzenia. Wśród nich znajdują się: Mieczysław Paluch, Bohdan Hulewicz, Wiktor Pniewski, Józef Dowbor-Muśnicki, Wincenty Wierzejewski, Henryk Śniegocki, Walerian Chrzanowski, Stanisław Taczaka, Wojciech Korfanty, Ignacy Paderewski, Józef Piłsudski i wielu innych. Bojarski przypomina ich zasługi pozwalając, by przemawiały przez ich działania i dialogi. Nie ocenia, nie dodaje im patosu i pomnikowości, czyni z nich po prostu postaciami swojej książki. Nie idealizuje też samego Powstania Wielkopolskiego. Ukazuje je jako zryw poprzedzony wieloma działaniami konspiracyjnymi, improwizowany, prowadzony w warunkach dramatycznych braków uzbrojenia, wyszkolenia oraz kadry dowódczej. Rozprawiając się z utrwalonymi przez dekady mitami, przedstawia je także jako element większej układanki politycznej i militarnej, w której Warszawa, Poznań i Paryż pozostawały w stałym kontakcie. Działalność Jęczkowiaka w Warszawie w dniach 10-11 listopada 1918 roku uświadamia również, że odzyskanie stolicy nie było wyłącznie spontanicznym zrywem, lecz także efektem działań ludzi z Wielkopolski. Dodatkowego smaczku powieści dodaje dbałość o detale obyczajowe i topograficzne. Odtworzone poznańskie lokale, autentyczne nazwy ulic, wplecione w dialogi niemieckie zwroty oraz gwara wielkopolska czy fragment publikacji udowadniającej potęgę Niemiec oraz ważności prowincji poznańskiej dla niemieckiej gospodarki, kultury i obyczajów, budują atmosferę epoki i sprawiają, że czytelnik niemal fizycznie przenosi się w świat lat 1918-1919. ,,Cwaniaki" to nie tylko zfabularyzowana kronika Powstania Wielkopolskiego, ale przede wszystkim opowieść o sile wspólnoty, odpowiedzialności i umiejętności podejmowania trafnych decyzji w trudnych momentach. Książka pokazuje, że mimo różnych środowisk, regionów i odmiennych poglądów Polacy potrafili postawić dobro państwa na pierwszym miejscu i działać razem w imię niepodległości całego kraju. To lektura bardziej męska, ale i mnie zaangażowała. Z pewnością jest to lektura zaskakująco aktualna. Przypomina, że odzyskanie wolności było efektem współpracy, a nie rywalizacji, co jest lekcją szczególnie ważną dziś, w czasach narastającej polaryzacji i niepewnej sytuacji geopolitycznej. Inspiruje do refleksji nad tym, czym dziś jest patriotyzm, i czy nadal siłą Polaków jest zdolność do zawieszenia sporów w momentach próby, rozsądek i myślenie o przyszłości?.