Dziewczyna o wyjątkowych dłoniach

#czytamnieoczywiste

Debiut Leszka Milewskiego to esencja małych miasteczek — ich melancholijnego klimatu, pozornej harmonii i specyficznego poczucia wspólnoty. Miejsc, gdzie wszyscy znają się od pokoleń, tajemnice nie istnieją naprawdę, a milczenie staje się formą przetrwania. Każdy nosi swoją łatkę — nieważne, czy to złodziej, diler czy ksiądz zdejmujący sutannę. Ważne, że jest „swój”. Z obcym porozumienia już nie ma.

Ta społeczność na pierwszy rzut oka wydaje się nijaka i mało interesująca. Wystarczy jednak przyjrzeć się jej bliżej, by dostrzec ukrytą wyjątkowość — w zwyczajach przekazywanych z pokolenia na pokolenie, w anegdotach narastających z każdym kolejnym opowiedzeniem, w lokalnych układach oraz rodzinnych i sąsiedzkich waśniach, które — podobnie jak plotki — nigdy nie milkną.

Ta wyjątkowość objawia się także niezwykłą czujnością mieszkańców — każdy żyje swoim życiem, a jednak widzi, słyszy i czuje więcej, niż powinien. Małomiasteczkowość jest tu hermetyczna, niechętna zmianom i obcym. Pojawienie się nowej osoby urasta do rangi wydarzenia. Nowo przybyły, który za wszelką cenę zabiega o uwagę, szybko stanie się obiektem kpin i lekceważenia. Za to cichy, zwyczajny — podobny do nich, a jednak obcy — zyska w ich oczach najwięcej. Stanie się obiektem westchnień, który niepostrzeżenie zaburzy codzienność, choć emocje — jak zawsze — pozostaną skrzętnie ukryte, udając tajemnicę, którą wszyscy znają.

Podczas lektury nasuwało mi się pytanie, czy pojawienie się dziewczyny o wyjątkowych dłoniach nie jest symbolem skrywanych marzeń i niespełnionych ambicji mieszkańców. Pragnień czegoś innego, co mogłoby zakłócić ich sielankową zwyczajność i wnieść dreszcz emocji oraz kolor do codzienności. Zwyczajność, która w obecnych czasach jest unikatowa i mało doceniana. Wspomnienia o niej napawają czytelnika nostalgią i tęsknotą za tym, co utracone. A może dziewczyna ta stała się punktem zapalnym, który uwolnił tłumione gniewy i rany? Być może jedno i drugie — dlatego jej obecność tak głęboko zapisała się w pamięci miasteczka.

Autor bez zbędnego koloryzowania oddał specyfikę małego miasteczka — zarówno jego wady, jak i zalety. Z dbałością nakreślił przestrzeń i mieszkańców, uchwytując charakterystyczny klimat: styl życia, zachowania i język, proste, momentami ubogie, lecz powtarzalne. Choć konsekwentne określenia bohaterów, stale powracające w fabule, rozumiem jako zabieg celowy, to jednak bywały dla mnie wyraźnie uciążliwe.

Jeśli więc pociąga Was to, co nieoczywiste, unikatowe i refleksyjne, „Dziewczyna o wyjątkowych dłoniach” Leszka Milewskiego może okazać się strzałem w dziesiątkę. To archaiczna, gawędziarska opowieść o małym miasteczku i jego osobliwym klimacie, która potrafi pobudzić wyobraźnię i skłonić do namysłu. Choć mnie nie porwała tak, jak się tego spodziewałam, nie sposób odmówić jej oryginalności i ukrytej głębi.

Książka z Klubu Recenzenta serwisu nakanapie.pl