Okładka książki - Myśli o dawnej Polsce

Myśli o dawnej Polsce

Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Data wydania: 2009-10-15
Kategoria: Historyczne
ISBN: 978-83-7648-255-2
Liczba stron: 288
Dodał/a książkę: czytam

Ocena: 5 (1 głosów)

Próba odczytania charakteru i polityki państwa polskiego w pierwszych stuleciach istnienia.

„Myśli o dawnej Polsce” (1960), które sam autor określił jako „posłowie do ‘Polski Piastów’, a jednocześnie przedsłowie do ‘Polski Jagiellonów’, są niejako dopełnieniem jego eseistycznej syntezy polskiej historii, próbą odczytania charakteru i polityki państwa polskiego w pierwszych stuleciach istnienia. „Autor drąży coraz głębiej w gąszcz faktów – pisał Antoni Gołubiew w „Tygodniku Powszechnym” 1961 – stara się je odczytać i zinterpretować, by dotrzeć do rzeczywistego obrazu, do tego, co było i jak było”.

Część pierwsza nosząca tytuł „Podglebie” to wnikliwe rozważania na temat genezy i rozwoju narodowości i narodu, granic i kierunków działania politycznego Polski piastowskiej, zarysowanie procesu, który doprowadził do utworzenia się nad Odrą, Wisłą i Wartą jednolitego, choć zróżnicowanego wewnętrznie państwa.

Część druga – „Zmiana kursu” – to prowadzony z pasją dyskurs „na temat tzw. idei jagiellońskiej, która wywróciła środkowoeuropejski bieg rzeczy polskich i nadała im inny kierunek” (Aleksander Gieysztor, „Nowe Książki” 1961). „Niefortunna zmiana kursu polityki polskiej – pisze Jasienica – nie polegała na podjęciu wielkiej ekspansji wschodniej... Istota zła polegała na rozbracie z dawna wyrobionymi tradycjami polityki piastowskiej... Po wielu wahaniach... powołano do życia strukturę wyższego, wielonarodowego typu. Powstało państwo wprawdzie jednolite, mające wspólnego króla, sejm i politykę, ale dwa języki urzędowe i dwie odrębne administracje... Do unii Polska była zwykłym, normalnym państwem europejskim. Po unii stanęła wobec zagadnień, o których nikomu się nie śniło. Twierdzenie, że już dzisiaj cały glob nauczył się podobne do naszych, pounijnych, problemy łatwo rozwiązywać, grzeszyłoby pewnie nadmiarem optymizmu”.

Kup książkę Myśli o dawnej Polsce

Musisz być zalogowany, aby komentować. Zaloguj się lub załóż konto, jeżeli jeszcze go nie posiadasz.

Polecana recenzja

Avatar użytkownika - ankhxxl
ankhxxl
Przeczytane:,
O tym, że dla Wydawnictwa Prószyński i S-ka za wznowienie dzieł Pawła Jasienicy należą się ukłony i słowa wdzięczności, wspominać nie trzeba (notabene uczyniłam to już nieraz przy okazji innych recenzji książek tego autora). Nie jest to bowiem uaktualnienie książki w pospolitym słowa tego znaczeniu. W przypadku Jasienicy, jego biografii i historii publikacji jego książek, to swoisty hołd, nobilitacja po długoletnim, niesłusznym i niesprawiedliwym zupełnie skreśleniu z list pozycji odwiedzających zakamarki księgarń. W „Myślach o dawnej Polsce” kolejny raz mamy okazję obcować z tak cenionym przez wszystkich koneserów dziejopisarstwa stylem. Jasienica ani na moment nie popada w rytmikę podręcznikową, gdyż całej jego twórczości przyświecał pełen polotu i błyskotliwych myśli, tok opowieściowy, gawędziarski. Odbiorca wie, że ma kontakt z faktem historycznym, a jednak doznaje tego przemożnego uczucia, że rozczytuje się w powieści, nakręcanej osią akcji, z lekkim akcentem jej odmiany awanturniczej i obyczajowej. W prezentowanej tu książce, autor „Pamiętnika” sięga do pierwocin istnienia państwa polskiego. Jako jeden z redaktorów „Tygodnika Powszechnego” za namową tynieckiego benedyktyna wyruszył do Gniezna, by opracować reportaż na temat tamtejszych wykopalisk archeologicznych. Podróż ta oraz obecność pracujących na gnieźnieńskiej Górze Lecha, znajdującej ...
(czytaj dalej)

Opinie o książce - Myśli o dawnej Polsce

Avatar użytkownika - danutka
danutka
Przeczytane:2014-04-12, Ocena: 5, Przeczytałam, z_52 książki - 2014,
Świetne uzupełnienie dwóch wcześniejszych dzieł Jasienicy: Polski Piastów i Polski Jagiellonów. W esejach skupił się Autor głównie na czasach Piastów, zwłaszcza początkach dynastii, i zmianach, jakie wymusiło bezpotomne zejście Kazimierza Wielkiego i konieczność zawarcia unii z Litwą. Pozostałe okresy omówione są nieco bardziej pobieżnie. Jasienica podkreśla dziedzictwo kulturowe kraju zamieszkiwanego przez plemiona słowiańskie, jakie zjednoczyli Piastowie pod chorągwią chrześcijańską, nie pozwala zapominać, że przed datą przyjęcia chrztu mieliśmy już dostatecznie rozbudowany aparat państwowy, by nie zaczynać jego tworzenia od zera - Mieszko oparł się na istniejących prawach i obyczajach, o czym zdają się zapominać kronikarze i historycy, którzy wolą całą zasługę przypisać nowej religii. Bardzo ciekawie opisane zostały zależności polityczne i kulturowe Polski z sąsiadami, racje polityczne, które zmuszały władców do takich, a nie innych posunięć, powody niepowodzeń w rokowaniach i klęsk w bitwach, korzyści wynikające z zawieranych sojuszy, zwłaszcza zyski i straty, jakie poniosły Litwa i Polska w wyniku unii w Krewie w 1385 r. Warto zapoznać się z Myślami Jasienicy, nawet jeśli z niektórymi nie sposób się zgodzić. (Ocena: 5/6)
Link do opinii
Inne książki autora
Archeologia na wyrywki
Paweł Jasienica0
Okładka ksiązki - Archeologia na wyrywki

Pisana w latach 1953-1956 ,,Archeologia na wyrywki", należąca do cyklu reportaży archeologicznych Jasienicy, stanowi w pewnym sensie kontynuację ,,Świtu...

Polska anarchia
Paweł Jasienica0
Okładka ksiązki - Polska anarchia

Czy Rzeczpospolita upadła przez polskie warcholstwo? Paweł Jasienica o przyczynach rozbiorów i polskim charakterze narodowym. Czy warcholstwo i skłonność...

Reklamy