Na plebanii w Haworth

Wydawnictwo: Świat Książki
Data wydania: 1998 (data przybliżona)
Kategoria: Biografie, wspomnienia, listy
ISBN: 978-83-247-1871-9
Liczba stron: 512

Ocena: 5 (6 głosów)
Inne wydania:

Znana tłumaczka literatury angielskiej zajęła się mało znanymi w Polsce losami niezwykłej pisarskiej rodziny Brontë żyjącej przed blisko dwustu laty na odludnej plebanii w dalekim Yorkshire. Prosty, georgiański budynek na wrzosowiskach Yorkshire, otoczony z dwóch stron cmentarzem, to teren życia, twórczości i śmierci rodzeństwa Brontë - trzech utalentowanych sióstr i brata, autorów niezwykłych powieści takich jak „Wichrowe wzgórza”, „Dziwne losy Jane Eyre”, „Villette”.

Kup książkę Na plebanii w Haworth

Sprawdzam ceny dla ciebie ...
REKLAMA

Zobacz także

Opinie o książce - Na plebanii w Haworth

„Nietknięte ludzką ręką pozostały tylko wrzosowiska. Jak dawniej tak i dziś słychać na nich chrapliwe krzyki szkockich kuropatw, przywodzące na myśl wołania Makbetowskich czarownic. Strumień jak niegdyś wzbiera po roztopach, a wczesną jesienią falujące wzgórza okrywają się gęstą warstwą liliowych wrzosów i rudych, wysokich traw. Tam właśnie – i już tylko tam można dziś szukać wzrokiem coraz bardziej niknących cieni Katarzyny Earnshaw, Jane Eyre i małej, smutnej Agnes Grey” [1].

Anna Przedpełska – Trzeciakowska, znana tłumaczka literatury angielskiej, przemierza w Haworth ścieżki, którymi chodziły siostry Brontë i próbuje dociec, jak żyły i skąd czerpały inspirację. Stara plebania, przykościelny cmentarz i rozległe połacie wrzosowisk, smaganych zimnym wiatrem w długie, jesienno–zimowe miesiące. Charlotte, Emily i Anne – trzy dziewczyny mieszkające w tej ponurej atmosferze, w nader skromnych warunkach, w cieniu żałoby po zmarłych.

„Na plebanii w Haworth” to obraz życia trzech pisarek i ich brata Branwella. Przekrój ich historii – od dzieciństwa naznaczonego piętnem śmierci (matki chorującej na raka i dwóch sióstr zmarłych na suchoty) – przez wczesną młodość spędzoną wpół na jawie, wpół w sekretnym świecie, aż po dorosłość, która przyniosła znane w literaturze powieści. Nie dziwi, że dzieci wychowywane w surowym środowisku i przeżywające żałobę uciekały w fantazyjne opowieści, w czym pomagała bujna wyobraźnia. Zabawy i historyjki szybko przyoblekły formę pisaną. „Przedziwną mieszaniną była ta twórczość, w które z nieokiełznaną fantazją łączyły się okruchy codziennego życia. Dzieci posiadały rzadką umiejętność wyłuskania z szarej na pozór rzeczywistości tego, co je zachwycało, co wydawało im się zdumiewające i niepowtarzalne, a więc warte utrwalenia”[2].

Przedpełska – Trzeciakowska kreśli biograficzne portrety trzech sióstr – najmłodszej, melancholijnej, posłusznej i spokojnej Anne, środkowej względem wieku Emily, o niezłomnym, upartym i dumnym charakterze, oraz najstarszej Charlotte. Tej ostatniej, najbardziej znanej z rodzeństwa Brontë, poświęca siłą rzeczy najwięcej miejsca. To filigranowa Charlotte jako najdłużej żyjąca i najbardziej aktywna literacko z sióstr zdobyła największą sławę, chociaż nie była dla niej zrodzona. „Nie była szpetna. Była nieładna, miała kilka udanych szczegółów urody i co najgorsze – duszę brzyduli, cechę zabójczą dla nieśmiałej kobiety”[3]. Edukacja dziewcząt przebiegała niestandardowo – z uwagi na brak funduszy kształciły się głównie w domu. Po doświadczeniach najstarszych sióstr, zmarłych w dzieciństwie Marii i Elizabeth, kolejni z rodzeństwa Brontë uczyli się w szkołach z internatem już w o wiele bardziej okrojonym zakresie, wyjeżdżając na kilka – kilkanaście miesięcy. Stąd reakcje Charlotte na wyjazdy nie były entuzjastyczne. „Osobie, która tworzyła królestwo i zasiadała na wysadzanych klejnotami tronach, która zaznała upojenia lotosem i sypiała na pustyni pod palmami – takiej osobie bardzo trudno jest pogodzić się z faktem, że idzie do szkoły”[4].

Kolejne rozdziały to opisy wkraczania Charlotte, Emily i Anne w dorosłość i przeżyć związanych z edukacją na pensji dla panien w Belgii, gdzie wyjechały dwie najstarsze, oraz dziejów Branwella – jego niespełnionych ambicji i upadku w uzależnienia i długi. Przedpełska – Trzeciakowska ukazuje narodziny i rozwój talentu u przyszłych pisarek. I to w czasach, w których „literatura nie może być życiowym zadaniem kobiety i być nie powinna…”[5]. Dorosła Charlotte zastanawia się nawet w listach - „czy jest miejsce na prawniczki, lekarki, rytowniczki, na więcej malarek czy pisarek? Wiadomo, gdzie leży zło, ale któż może wskazać lekarstwo?”[6].

„Na plebanii w Haworth” to intrygująca opowieść o trzech spośród najbardziej zagadkowych angielskich pisarek i zarazem o jedynych siostrach, które stworzyły legendę. To pasjonujący obraz kobiet, które pisały o własnych doświadczeniach, o otoczeniu w którym się obracały – a było to środowisko klasy średniej i wiejskie bezdroża. Charlotte Brontë weszła na londyńskie salony w niemodnych, znoszonych sukniach i kryła się z boku, nie chcąc odgrywać roli sławnej pisarki. Emily Brontë odmawiała wyjazdu do Londynu i uparcie obstawała przy swoim pseudonimie literackim, zaś Anne Brontë z ufnością i pokorą przyjmowała wszystko, co przynosił jej los – od pracy guwernantki po śmierć w wyniku gruźlicy.

„W powieściopisarstwie Charlotty Brontë miłość jest przede wszystkim wyjściem z samotności i ten motyw przesuwa się przez wszystkie utwory”[7]. Przedpełska – Trzeciakowska tworzy spójną, interesującą biografię. Pisze zrozumiałym, niemal gawędziarskim językiem. Pokazuje kulisy powstawania tak różniących się od siebie powieści, napisanych przez siostry o zupełnie odmiennych charakterach, połączone jednak silną więzią. Powieści, które powstały z wędrówek wieczornych wokół stołu na plebanii – najpierw trzech dziewcząt, a po śmierci Emily i Anne, samotnych okrążeń Charlotte.

[Recenzja opublikowana na innych portalach czytelniczych]

[1] Anna Przedpełska - Trzeciakowska, „Na plebanii w Haworth”, wyd. MG, 2021, str. 603.
[2] Tamże, str. 92.
[3] Tamże, str. 103.
[4] Tamże, str. 95.
[5] Tamże, str. 175.
[6] Tamże, str. 442.
[7] Tamże, str. 335.

Link do opinii
Avatar użytkownika - jeke5
jeke5
Przeczytane:2021-04-30, Ocena: 5, Przeczytałam,

Haworth, zachodnia część północnej Anglii, hrabstwo Yorkshire. W niewielkiej osadzie wśród rozległych wrzosowisk i torfowisk mieszka rodzina Brontë: Charlotta, Branwell, Emilia, Anna i ich ojciec pastor Patryk Brontë. W skromnej rodzinie wychowują się bardzo utalentowane dzieci, a powieści trzech sióstr wejdą do kanonu literatury światowej. ,,Na plebanii w Haworth" to malownicza biografia rodziny Brontë pełna tajemniczych zdarzeń, niedomówień i pięknych opisów przyrody.

Anna Przedpełska-Trzeciakowska, polska tłumaczka literatury amerykańskiej i angielskiej, która znana jest głównie z przekładów powieści Jane Austen w 1973 roku otrzymała Nagrodę Polskiego PEN Clubu za przekłady literatury obcej, a w 2018 roku została wyróżniona tytułem honorowego obywatela m. st. Warszawy. W 2021 roku za całokształt twórczości translatorskiej otrzymała Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska za Twórczość Translatorską im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Tłumaczyła m. in. takie powieści jak: ,,Biała kieł" Jacka Londona, ,,Koniokrady" Williama Faulknera, ,,Magazyn osobliwości" Charlesa Dickensa czy ,,Przed zstąpieniem do piekieł" Doris Lessing. Anna Przedpełska-Trzeciakowska jest również autorką dwóch książek: ,,Na plebanii w Haworth" i ,,Jane Austen i jej racjonalne romanse".

Autorka chronologicznie i dokładnie kreśli portrety wszystkich członków rodziny Brontë. Branwella, utalentowanego malarza i pisarza, który rozpoczął studia na londyńskiej Królewskiej Akademii Sztuki. Niestety przehulał pieniądze na studia i przez całe dorosłe życie zmagał się z problemem alkoholowym. Pracował jako korepetytor, urzędnik kolejowy, a jednocześnie kontynuował prace malarskie i literackie. Charlotte, która opublikowała legendarną już dzisiaj powieść ,,Jane Eyre" i stała się najsłynniesza z rodzeństwa. Pełna twórczych możliwości i chorobliwego rozgorączkowania w czasie tworzenia. Emily, autorkę ,,Wichrowych Wzgórz" wywołującą konsternację wśród dziewiętnastowiecznych czytelników. Anne, która napisała zapomnianą dziś powieść ,,Agnes Gray".

Historia rodziny Brontë ukazana jest na rozbudowanym tle społecznym oraz historycznym i oparta jest na dostępnych materiałach źródłowych. Dzięki poznaniu dziejów rodziny lepiej można zrozumieć powieści sióstr Brontë, gdyż inspiracji do pisania poszukiwały w swoim otoczeniu. Trzeba przyznać, że życie tej słynnej rodziny nie było proste i usłane różami. Narosło wokół niej wiele legend i niedomówień, ale Anna Przedpełska-Trzeciakowska na ile to możliwe, oddziela prawdę od fikcji. Bardzo dobrze czytało mi się tę biografię i polecam ją wszystkim miłośnikom sióstr Brontë.

Link do opinii
Avatar użytkownika - MagdaMc
MagdaMc
Przeczytane:2019-02-18, Ocena: 4, Przeczytałem,
Avatar użytkownika - bitter
bitter
Przeczytane:2013-11-05, Ocena: 6, Przeczytałam, Mam,

Kup książkę Na plebanii w Haworth

Sprawdzam ceny dla ciebie ...
REKLAMA

Zobacz także

Inne książki autora
Jane Austen i jej racjonalne romanse
Anna Przedpełska-Trzeciakowska0
Okładka ksiązki - Jane Austen i jej racjonalne romanse

Biografia jednej z najsłynniejszych angielskich pisarek, autorki m.in. Rozważnej i romantycznej. Opowieść o życiu Jane Austen, jednej z najpopularniejszych...

Zobacz wszystkie książki tego autora
Recenzje miesiąca
Skręcona historia
Jakub Ostromęcki
Skręcona historia
Zaginiona apteka
Sarah Penner
Zaginiona apteka
Strażnik Klejnotu
Katarzyna Rygiel
Strażnik Klejnotu
Król Myszy
Zuzanna Orlińska
Król Myszy
Cienie Paryża
Paulina Kuzawińska
Cienie Paryża
Pokaż wszystkie recenzje