Tom esejów Adama Zagajewskiego poświęconych poezji, cieniom mistrzów (Herbertowi, Czapskiemu), filozofom, artystom oraz osobistym wspomnieniom. Obronie żarliwości, tytułowym szkicu zbioru, autor zastanawia się nad sensem pisania poezji, szukając odpowiedzi w lekturach ulubionych pisarzy i odwołując się do własnych doświadczeń. "Potrzebujemy poezji, tak samo jak potrzebujemy piękna", stwierdza Poeta, a sztuka oferuje nam wędrówkę, która szybko się nie skończy. Duchowa pielgrzymka przebiega między biegunami nieba i ziemi. Twórczy umysł potrzebuje obecności obu bezgranicznych przestrzeni; poznawanie ich prowadzi do odpowiedzi na pytanie o sens życia i twórczości. Próbując zdefiniować poezję Autor wkracza w subtelne rejony wiersza. Jego zdaniem twórczość to żarliwość; płomienny śpiew świata, na który odpowiadamy własnym, niedoskonałym śpiewem.
Obrona żarliwości to nie przełom, ale konsekwentna ewolucja i pogłębienie metafizycznego nurtu twórczości Zagajewskiego. Można tu znaleźć dalszy ciąg wątków znanych z wierszy i wcześniejszych esejów, zwłaszcza z tomu W cudzym pięknie. To właśnie on był w całości manifestem „życia wewnętrznego”, które, choć niewidzialne, jest nieskończenie bogatsze niż to zaznaczające się hałaśliwie w codzienności. [...]
Obronę żarliwościcechuje ta sama kondensacja znaczeń, którą spotyka się w poezji. Przejrzysty język pozwala mówić jasno i precyzyjnie o skomplikowanych kwestiach, a metafory umożliwiają osiągnięcie bogactwa znaczeń. [...]
W Obronie żarliwości znalazły się wycieniowane portrety ludzi i wizerunki miast, podobne do tych, jakie znamy z poezji. W twórczości Zagajewskiego da się odnaleźć symetrię wierszy i esejów, wzajemne przenikanie poezji i prozy. Bywają wiersze jak małe traktaty, maksymalnie skondensowane eseje. Z kolei szkice są jak elegie o zmarłych mistrzach (w tomie Pragnienie Czapskiemu poświęcony był wiersz Król, był także utwór napisany po śmierci Herberta). Mistrzowie poety „nie są nieomylni”, jak pisał w wierszu Moi mistrzowie, bywają starzy, schorowani i słabi. Uczą znosić po ludzku to, co ludzkie. Czapski jest dla autora „mistrzem niewiedzy”. Herbert udziela lekcji przezwyciężania za sprawą poezji własnych niedoskonałości.
To, co może wydawać się skrajnym pięknoduchostwem, wiara w sztukę, która zbawia, przeszło próbę ognia w życiu Józefa Czapskiego. Wykłady o powieści Prousta, jakie miał w obozie w Griazowcu, czy przysłany mu z Polski tom Norwida, który ratował przed zwątpieniem i duchową śmiercią, wreszcie uparte malowanie w starości dowodzą, że moc sztuki nie jest złudzeniem. [...]
[...]W esejach Zagajewskiego, tak obficie, ale i dyskretnie czerpiących z biografii, znajduje potwierdzenie rola jednostkowego, osobistego doświadczenia. Obronę żarliwości można czytać jako program dotyczący poezji, ale i jako przypomnienie wagi każdego ludzkiego życia. Pojawia się tu więc nie tylko poznany w latach szkolnych wielki poeta, ale i pochodząca ze Lwowa pani K., która piekła doskonałe torty. Nie lekceważmy „pań ze Lwowa” z ich przedwojennymi kapeluszami i rękawiczkami, z ich uprzedzeniami czy egzaltacją. Ich powojenne losy w Gliwicach czy Wrocławiu dawno powinny stać się tematem wielkiej powieści. A jeśli dotychczas nie są, to także dlatego, że daliśmy się przekonać, iż odbudowanie świata po potopie z małych kawałków arki nie jest niczym ważnym.
Człowiek ma prawo do nadawania wagi przeżyciom intensywnego szczęścia i intensywnego cierpienia. Z poradników i kolorowych gazet dowiaduje się, że to, co czuje, nie jest wyjątkowe, ale powtarzalne i banalne, bo przydarza się wszystkim. Ale radość czy ból, którego doznaje, są wyjątkowe i jedyne, bo zdarzają się właśnie jemu w jego niepowtarzalnym życiu - i o tym pamięta poezja, solidarna z jego samotnością. [...]Anna Czabanowska-Wróbel Poszukiwanie blasku („Tygodnik Powszechny”, nr 44/2002)
Kiedy po raz ostatni słyszeliśmy równie żarliwą obronę sensu naszego życia? Już nie pamiętam. Elżbieta Sawicka Pasażer łodzi podwodnej („Rzeczpospolita”, nr 233/2002)
więcej
Obrona żarliwości to nie przełom, ale konsekwentna ewolucja i pogłębienie metafizycznego nurtu twórczości Zagajewskiego. Można tu znaleźć dalszy ciąg wątków znanych z wierszy i wcześniejszych esejów, zwłaszcza z tomu W cudzym pięknie. To właśnie on był w całości manifestem „życia wewnętrznego”, które, choć niewidzialne, jest nieskończenie bogatsze niż to zaznaczające się hałaśliwie w codzienności. [...]
Obronę żarliwościcechuje ta sama kondensacja znaczeń, którą spotyka się w poezji. Przejrzysty język pozwala mówić jasno i precyzyjnie o skomplikowanych kwestiach, a metafory umożliwiają osiągnięcie bogactwa znaczeń. [...]
W Obronie żarliwości znalazły się wycieniowane portrety ludzi i wizerunki miast, podobne do tych, jakie znamy z poezji. W twórczości Zagajewskiego da się odnaleźć symetrię wierszy i esejów, wzajemne przenikanie poezji i prozy. Bywają wiersze jak małe traktaty, maksymalnie skondensowane eseje. Z kolei szkice są jak elegie o zmarłych mistrzach (w tomie Pragnienie Czapskiemu poświęcony był wiersz Król, był także utwór napisany po śmierci Herberta). Mistrzowie poety „nie są nieomylni”, jak pisał w wierszu Moi mistrzowie, bywają starzy, schorowani i słabi. Uczą znosić po ludzku to, co ludzkie. Czapski jest dla autora „mistrzem niewiedzy”. Herbert udziela lekcji przezwyciężania za sprawą poezji własnych niedoskonałości.
To, co może wydawać się skrajnym pięknoduchostwem, wiara w sztukę, która zbawia, przeszło próbę ognia w życiu Józefa Czapskiego. Wykłady o powieści Prousta, jakie miał w obozie w Griazowcu, czy przysłany mu z Polski tom Norwida, który ratował przed zwątpieniem i duchową śmiercią, wreszcie uparte malowanie w starości dowodzą, że moc sztuki nie jest złudzeniem. [...]
[...]W esejach Zagajewskiego, tak obficie, ale i dyskretnie czerpiących z biografii, znajduje potwierdzenie rola jednostkowego, osobistego doświadczenia. Obronę żarliwości można czytać jako program dotyczący poezji, ale i jako przypomnienie wagi każdego ludzkiego życia. Pojawia się tu więc nie tylko poznany w latach szkolnych wielki poeta, ale i pochodząca ze Lwowa pani K., która piekła doskonałe torty. Nie lekceważmy „pań ze Lwowa” z ich przedwojennymi kapeluszami i rękawiczkami, z ich uprzedzeniami czy egzaltacją. Ich powojenne losy w Gliwicach czy Wrocławiu dawno powinny stać się tematem wielkiej powieści. A jeśli dotychczas nie są, to także dlatego, że daliśmy się przekonać, iż odbudowanie świata po potopie z małych kawałków arki nie jest niczym ważnym.
Człowiek ma prawo do nadawania wagi przeżyciom intensywnego szczęścia i intensywnego cierpienia. Z poradników i kolorowych gazet dowiaduje się, że to, co czuje, nie jest wyjątkowe, ale powtarzalne i banalne, bo przydarza się wszystkim. Ale radość czy ból, którego doznaje, są wyjątkowe i jedyne, bo zdarzają się właśnie jemu w jego niepowtarzalnym życiu - i o tym pamięta poezja, solidarna z jego samotnością. [...]Anna Czabanowska-Wróbel Poszukiwanie blasku („Tygodnik Powszechny”, nr 44/2002)
Kiedy po raz ostatni słyszeliśmy równie żarliwą obronę sensu naszego życia? Już nie pamiętam. Elżbieta Sawicka Pasażer łodzi podwodnej („Rzeczpospolita”, nr 233/2002)
Informacje dodatkowe o Obrona żarliwości:
Wydawnictwo: a5
Data wydania: 2002-08-02
Kategoria: Literatura piękna
ISBN:
Liczba stron: 185
Kup książkę Obrona żarliwości
Sprawdzam ceny dla ciebie ...
Cytaty z książki
REKLAMA
Zobacz także
Obrona żarliwości - opinie o książce
Inne książki autora
Poeta rozmawia z filozofem
0
Tom szkiców Adama Zagajewskiego o naturze pisania, o związkach literatury z filozofią i historią, o sobie i innych, o Miłoszu i Herbercie, Gombrowiczu...
Lotnisko w Amsterdamie. Airport in Amsterdam
Zobacz wszystkie książki tego autora
0
Prezentujemy nowy, polsko-angielski wybór wierszy Adama Zagajewskiego. Autorką tłumaczeń na angielski jest Clare Cavanagh, wyboru 30 wierszy dokonał Autor...
Chcę przeczytać,