W ułamku sekundy

POPKULTUROWY KOCIOŁEK: W ułamku sekundy opowiada historię Eadwearda Muybridge’a. Angielskiego emigranta, który w drugiej połowie XIX wieku przybył do USA w poszukiwaniu lepszego życia. Opowieść śledzi jego losy od przybycia do Ameryki aż po współpracę z potężnym i bogatym magnatem kolejowym. Centralnym punktem fabuły jest tu słynny eksperyment mający dowieść, czy koń w galopie odrywa wszystkie cztery kopyta od ziemi, co prowadzi do wynalezienia chronofotografii. Równolegle komiks pokazuje burzliwe życie osobiste Muybridge’a w tym wypadek, załamanie psychiczne, zdradę i zabójstwo.

Guy Delisle udowodnił już wielokrotnie, że jest niezwykle wnikliwym obserwatorem rzeczywistości, który potrafi doskonale przełożyć ją na komiksowe realia. Dzięki temu jego „Kroniki jerozolimskie” czy „Pjongjang” stały się kanonem komiksu reportażowego. W albumie W ułamku sekundy Delisle wykonuje za to ciekawy zwrot. Zamiast opisywać własne podróże, sięga do korzeni swojej pierwszej profesji animacji i kieruje wzrok czytelnika ku postaci, która odmieniła oblicze teraźniejszości.

Tytuł ten mocno odróżnia się od klasycznego komiksu biograficznego. Guy Delisle nie próbują uczynić bohatera swojego dzieła łatwym do polubienia i rozumienia. Świadomie rezygnuje on z narracji heroicznej, wybierając portret człowieka skomplikowanego, często odpychającego, ale jednocześnie fascynującego. Eadweard Muybridge nie jest tu genialnym wizjonerem, lecz jednostką uwikłaną w obsesję, ambicję i własne ograniczenia psychiczne. To właśnie ta perspektywa sprawia, że komiks wyróżnia się na tle konkurencji i potrafi mocno przykuć uwagę.

Do dużych zalet albumu z pewnością trzeba zaliczyć świetną prezentację XIX wieku, jak i samego miejsca akcji. Kalifornia nie stanowi tu jedynie tła wydarzeń, lecz aktywnie wpływa na losy bohatera. Gorączka złota, dynamiczny rozwój kolei, narodziny kapitalizmu przemysłowego, wyścig technologiczny. Wszystko to tworzy obraz Ameryki jako placu budowy nowoczesnego świata. Środowiska, w którym obsesja Muybridge’a może się nieustannie rozwijać.

Delisle poświęca tu także wiele miejsca samemu procesowi wynalazczemu, nie upraszczając go do jednego olśnienia. Autor pokazuje, że wynalazki nie powstają w próżni, ale są efektem konkretnych warunków społecznych, ekonomicznych i kulturowych. Kolejne eksperymenty, modyfikacje sprzętu, techniczne ograniczenia epoki, wszystko to zostaje przedstawione w sposób zrozumiały nawet dla czytelnika niezaznajomionego z historią fotografii. Komiks nie popada jednak w nadmierny dydaktyzm. Wiedza przekazywana jest tu mimochodem, jako naturalna część narracji.

W ułamku sekundy obejmuje ważną i sporą część życia Muybridge’a. Oznacza to dużo treści, którą trzeba jakoś upchnąć na ograniczonej liczbie stron. W większości przypadków autorowi się to udaje, ale jest tu kilka wątków ewidentnie spłyconych tylko do stosownej wzmianki. Delisle w pewnych scenach ma tu wybór skupić się na emocjach i życiu osobistym bohatera czy poświęcić miejsce na przykład jego eksperymentom z ruchem. Autor z tego pierwszego rezygnuje, tak samo jak z własnych komentarzy czy ocen wydarzeń. Tworzy to pewien zauważalny dystans narracji i może nie przypaść do gustu tym czytelnikom, którym w biografiach zależy na autentycznych emocjach....

   Sprawa jest prosta - jeśli Wydawnictwo Kultura Gniewu oferuje ci komiksowy album autorstwa Guya Delisle, to nie można odmówić sobie przyjemność spotkania z tym dziełem, po prostu nie można... I dlatego też z wielką przyjemnością i nie mniejszą ciekawością sięgnęłam po świeżo wydany tytuł pt. ,,W ułamku sekundy", będący bardzo ciekawą, biograficzną i niezwykle klimatyczną opowieścią o człowieku, który w jakimś względzie odmienił świat... Zapraszam was do poznania recenzji tej pozycji.

 EADWARD MUYBRIDGE - to właśnie o tej wielkiej postaci z dziejów fotografii i początków kina opowiada ten komiks, przedstawiając jego amerykańską emigrację, spotkania z największymi osobistościami drugiej połowy XIX stulecia, jak i również wkład w rozwój fotografii. Wkład, będący chęcią spełnienia pragnienia słynnego amerykańskiego przedsiębiorcy Lelanda Stanforda, którego marzeniem było uchwycenie na fotografii galopującego konia i tym samym zdobycia dowodu na to, że ten odrywa podczas biegu wszystkie cztery kończyny. Nie było to sprawą łatwą, ale wedle Muybridge'a też i nie niemożliwą...

 Guy Delisle nie zwykł pisać biografii, ale gdy już się do tego zabrał, to wyszło coś naprawdę interesującego. Bo z jednej strony jest to opowieść o angielskim fotografie i marzycielu, która ukazuje jego pasję, burzliwe życie osobiste z oskarżeniem o zabójstwo człowieka i kolejne lata ciężkiej pracy, której zwieńczeniem miała być wyżej opisana fotografia konia..., ale z drugiej strony jest to też opowieść o końcu dawnego i początku nowoczesnego świata, który miał się rozpocząć właśnie za sprawą umysłów i poświęceń takich ludzi, jak Muybridge, Stanford, Edison i Tesla. I na obu polach tej relacji jest równie barwnie, ciekawie i udanie.

 Delisle zachował w tej opowieści to, co doskonale znamy i uwielbiamy z jego innych prac - lekkość łączenia historycznej relacji z tym, co dramatyczne, czasami komediowe, ale nierzadko też i wielce przygodowe, gdy oto śledzimy kolejne perturbacje Muybridge'a i jego współpracowników, którzy musieli wielokrotnie ponieść klęskę, by wreszcie osiągnąć zamierzony cel. Efektem jest po części dzieło popularnonaukowe, które mówi nam o tamtych czasach, o tamtych ludziach i tamtej fascynacji fotografią i kinem więcej, aniżeli akademickie podręczniki, czyniąc to jednocześnie w sposób niezwykle atrakcyjny, zaskakujący na polu scenariusza i klimatyczny. To czyta się i ogląda - nomen omen, niczym film.

 Ciekawi bohaterowie, równie intrygujące spojrzenie na świat sprzed ponad 150 lat, jak i rzecz chyba w tym wszystkim najważniejsza - fascynujący obraz kształtowania i zmieniania się sztuki fotografii. To właśnie te elementy dają tej opowieści to coś, co określiłabym szeroko rozumianym pojęciem jakości, gdzie naprawdę interesują nas życiorysy Muybridge'a i innych bohaterów, gdzie chłoniemy obraz tamtej rzeczywistości i codzienności życia i gdzie wreszcie odkrywamy najważniejsze dni i chwile, które zmieniły na zawsze fotografię i tak naprawdę dały początek kinematografii. To nauka, ale i też rozrywka, podane w iście wyśmienitym stylu.

 Wszystkiego tego dopełnia bardzo ładna dla oka, klimatyczna, charakterystyczna dla twórczości tego autora ilustracyjna szata, którą charakteryzuje elegancka prostota formy, lekkość kreski, dosyć duża dbałość o detale, jak i też bardzo zauważalna, subtelna ironia. Bo te rysunki są naprawdę ciekawe, ale przy tym i oscylujące gdzieś na granicy bajkowości i reportażu, co w tym przypadku zdaje się być idealnym rozwiązaniem. I te kolory - w głównej mierze szarość, ale od czasu od czasu przełamywana naprawdę odważnymi, jaskrawymi i mocnymi barwami.

 To bardzo ciekawa, porywająca, mogąca czegoś nas nauczyć i jednocześnie zapewniająca doskonałą rozrywkę, lektura. I jednocześnie jest to komiks dla bardzo szerokiego grona odbiorców, gdyż znajdą tu dla siebie wiele miłośnicy biografii, historycznego reportażu, jak i dobrej, obyczajowej relacji o przewrotności ludzkich losów, jakiej to doświadcza tu główny bohater. Kolejny też raz Guy Delisle potwierdza to, że należy on do grona absolutnie najlepszych europejskich twórców komiksów naszych czasów, co widać pięknie na kartach tego tytułu.

 ,,W ułamku sekundy" to komiks, który zaskakuje, intryguje i zapewnia wielkie emocje, uświadamiając nas jednocześnie o tym, jak wielkich zasług dla fotografii i kina dokonał główny bohater. To dobra literatura komiksu, którą w mej ocenie warto poznać i następnie należycie docenić. I dlatego też ze swej strony gorąco polecam i zachęcam was do sięgnięcia po ten tytuł