POWIEŚĆ ZDOBYŁA NAGRODY HUGO, NEBULA, LOCUS.
Nazwanie Wiecznej wojny najlepszą powieścią wojenną SF byłoby krzywdzącym niedopowiedzeniem. Oprócz błyskotliwego technologicznego i społecznego wizjonerstwa jest ona tak dobrą i przejmującą powieścią wojenną jak żadna z tych, które czytałem. - William Gibson, autor Neuromancera.
Znakomita powieść należąca do kanonu literatury SF. Łączy pełen rozmachu obraz przyszłego konfliktu z wizjonerskim i ponadczasowym spojrzeniem na człowieka i zmiany wywołane przez wojnę.
Wojna to piekło i William Mandella przekonuje się o tym na własnej skórze, walcząc z Taurańczykami. Towarzyszymy mu przez całą służbę, obserwując jego oczami okrucieństwa, ogrom cierpień i absurdy walk... a także przemiany na Ziemi, która w ciągu jego życia - na skutek efektów relatywistycznych - starzeje się o kilkaset lat.
Wieczna wojna to powieść wojenna, ale i... pacyfistyczna, w której walka z wrogiem przeradza się w walkę o człowieczeństwo.
Wydawnictwo: Rebis
Data wydania: 2020-02-11
Kategoria: Fantasy/SF
ISBN:
Liczba stron: 336
Tytuł oryginału: The Forever War
Zdecydowanie jest to książka interesująca, chwilami lekko refleksyjna, skłaniająca do przemyśleń – czy to na temat wojen, czy też przyszłości naszej planety i rasy ludzkiej. Wydaje mi się, że klasyki science-fiction często wzbudzają w człowieku tego typu rozważania. W tym też tkwi niejednokrotnie ich siła – są ponadczasowe, emocjonalne, poruszające, a przy tym wszystkim stanowią dobrą rozrywkę czytelniczą.
Cała recenzja: bookeaterreality.pl
"Dla większości ludzi najistotniejsze było to, że gdyby wojnę nagle zakończono, gospodarka Ziemi załamałyby się."
Lubię sięgać po fantastykę militarną, ale nie sądziłam, że książka napisana czterdzieści sześć lat temu przywoła tak frapujące wrażenia. Gdybym przeczytała ją w czasach, kiedy powstała, z pewnością dostarczyłaby wiele satysfakcji i refleksji, natomiast z dzisiejszej perspektywy, otrzymuję jeszcze więcej, bo spojrzenie po niemal pół wieku na to, jak kształtowała się literatura z gatunku science fiction, oczywiście, natychmiast nasuwają się porównania, konfrontacje i analogie. W ten sposób podnosi się walor powieści, sprawia, że nie starzeje się tak, jakbyśmy przypuszczali, a jedynie zyskuje na wyrazistości blasku przesłań.
A trzeba przyznać, że Joe Haldeman zasadza w czytelniku mnóstwo idei, pomysłów i znaków zapytania. Proponuje śmiałe rozwiązania, ubiera je w konkretne wskazówki, lecz jednocześnie pozostawia wolną przestrzeń dla wyobraźni odbiorcy. Niektóre przesłania przybierają formę bezspornych racji, inne domagają się większej iluzji, ale są i takie, które odkrywają uniwersalną prawdę o człowieku, dążeniu do destrukcji, niepodzielnego dzierżenia władzy i podążania tropem intratnych interesów. Otrzymujemy wizje dotyczące podboju kosmosu, nowoczesnych technologii, militarnych rozwiązań, ekonomicznych uwarunkowań, biologicznych udoskonaleń, ciekawe ujęcia socjologiczne i społeczne, a właśnie ich wyszukuję w literaturze. Spojrzenie na toczoną przez nasz gatunek wojnę, w ramach państw i kosmosu, z samym sobą i innymi rasami. Jak zmieni się człowiek za tysiąc lat, co zginie wraz z przeszłością, a co przetrwa jako dowód istnienia?
Śledzimy karierę wojskową Williama Mandelli, zderzamy się z narzuconymi formami przemocy, wnikamy w wewnętrzny dychotomiczny konflikt i pragnienie ucieczki przed absurdalnością. Obserwujemy specyfikę szkoleń, manipulację umysłem, przeprogramowanie do zabijania, narzucanie jedynie słusznych filozofii, bezwzględnego podporządkowania. A wszystko w imię potencjalnego zagrożenia ze strony Taurańczyków, haseł obrony ludzkości i macierzystej planety, fałszywych przesłanek zaaplikowanych dogmatów i informacji. Intrygująca podróż w czasie, zerknięcie na możliwe ewolucyjne przemiany, prawdopodobne wywrócenie piramidy wartości i etycznych dylematów. Narracja przyjazna, sporo się dzieje, w różnych skokach wieków, aż do trzy tysiące sto czterdziestego trzeciego roku.
Bookendorfina.pl
WIECZNY PACYFIZM
Po dłuższej przerwie Rebis wraca z kolejnymi tomami „Wehikułu czasu” i na dobry początek serwuje nam od razu dwie świetne, klasyczne powieści. Jedna z nich to „Wieczna wojna”, opowieść znana już w naszym kraju zarówno w wersji powieściowej, jak i komiksowej, ale warta przypominania co raz. Bo chociaż jest to proste dzieło i kojarzące się z licznymi podobnymi tworami, absolutnie warte jest poznania, bo wypada lepiej, niż większość tego typu utworów.
Wojna z Taurańczykami, kosmitami, którzy zaatakowali ludzi, trwa. Na linie frontu trafia William Mandella, który doświadcza tam jedynie okrucieństwa, cierpienia i wojennego bezsensu. Ale wkrótce przekonuje się o czymś jeszcze: gdy on bierze udział w walkach, na Ziemi mija tysiąc lat, wszystko się zmienia i zostaje pytanie czy on tu jeszcze w ogóle pasuje…
Całość recenzji na moim blogu: https://ksiazkarniablog.blogspot.com/2020/02/wieczna-wojna-joe-haldeman.html
Wieczna wojna to powieść z gatunku s-f, której akcja rozpoczyna się u schyłku XX wieku w momencie wybuchu galaktycznej wojny pomiędzy Ziemią a...
Ta książka jest rzeczywistą kontynuacją laureatki wielu nagród, powieści "Wieczna wojna". William Mandella, weteran "wiecznej wojny", od dawna osiadł na...
Przeczytane:2026-08-23,
Jak pochwalić książkę o wojnie i z wojną w tytule? Powiedzieć, że wojna to jej najsłabszy element. Bo w gruncie rzeczy „Wieczna wojna” Joe Haldemana składa się z dwóch części jak „W hołdzie Katalonii” George'a Orwella. Z jednej strony z wojskowej, a z drugiej cywilnej (polityczno-społecznej). I podobnie jak u G. Orwella, to ta druga jest zwyczajnie ciekawsza.
Sama fabuła „Wiecznej wojny” opowiada o konflikcie z obcymi. Wojny w której od początku bierze udział główny bohater i nasza perspektywa – William Mandella. Wojna rozciąga się w przestrzeni na całą galaktykę (a czasem dalej) dzięki teleportacji przez czarne dziury (kolapsary), a także w czasie na setki lat dzięki prędkościom relatywistycznym. Kampania w odległe gwiazdy może trwać w czasie absolutnym nawet stulecia, gdy subiektywnie to tylko kilka lat.
Jeśli ktoś oczekiwałby po militarnej fantastyce naukowej bycia space operą, która była inspirowaną literaturą pulpową, to się zawiedzie. Samego opisu walk lub kampanii jest zaskakująco mało. W dodatku opisy akcji nie są zbyt angażujące. Rzeczy się dzieją, a tym, co interesuje autora, jest technologia i jak W. Mandella sobie radzi emocjonalnie.
Jak inaczej nazwać to, że gdy nawet bohater dostaje awans, to jego decyzyjność ogranicza się do dość mocnej reakcyjności i braku głębszej refleksji nad militariami? Do namysłu dostajemy za to scenki rodzajowe, prawdopodobnie wyjęte żywcem z Wietnamu, lub właśnie strefę emocjonalną bohatera.
Jeśli nie militarna powieść akcji, to co? Powieść (anty)wojenna dziejąca się w kosmosie. J. Haldeman przedstawia tematy typowe dla nich, jak wyobcowanie weteranów i bezsens wojny, ale uzupełnia je o tematy fantastyki naukowej. Jego jankes podróżuje w przyszłość i poznaje nowe oblicza Ziemi, a nie jak u Marka Twaina na dwór króla Artura. Eksploruje to przyszłość, ale też krytykuje teraźniejszość.
Przedstawione w przyszłości rozwiązanie problemu przeludnienia przez promocję homosekualizmu jest ciekawym punktem wyjścia do refleksji. Jednak na przykład ten aspekt rozwijany jest przede wszystkim jako komentarz lat 70. Jeśli przyjąć homoseksualizm za domyślną seksualność, a potem zakazywać heteroseksualizmu na jakiś czas, by ostatecznie uznać to za zaburzenia i proponować terapię konwersyjną, to trudno nie zauważyć paraleli.
Najzabawniejsze jest chyba to, że retoryka i zachowania zostały zachowane jeden do jednego. Wystarczy zamienić przedrostki „hetero-” z „homo-” i widać, jak infantylne jest zachowanie i komentarze tych, którzy nie mają wiedzy albo są ignorantami. I to jest realistyczne, bo kultura może się zmienić, ale ludzie nie.
I tak tematów podejmowanych przez J. Haldemana można wymieniać i wymieniać. I to jest siła tej książki. Choć żaden z tych tematów nie jest chyba bardzo pogłębiony, to samo śledzenie bohatera, jak płynie obok nich, ma swój urok.
Sam W. Mandella nie jest idealnym człowiekiem, ale przynajmniej jest szczery sam ze sobą. W wojsku w końcu dochodzi do nadużyć, również z kategorii seksualnych. Protagonista również robi w pewnym momencie coś, czego dżentelmenowi nie przystoi, ale na szczęście nie przekracza granicy antypatii. Mimo jego wad da się go lubić. Kto by nie kibicował underdogowi uciskanemu nie tylko przez system, ale i same prawa fizyki?
Teoretycznie jest też wykształconym fizykiem (jak autor). W całej książce wykorzystuje swoje wykształcenie z dwa razy, z czego tylko raz w sposób satysfakcjonujący. Podkreśla to raczej tylko, czym ma być ta powieść. Twarda nauka pojawia się przede wszystkim w sferze fikcji, a bohaterowie są po prostu ludźmi, bo satysfakcjonujące wykorzystanie nauki dzieje się właśnie w chwili osobistej tragedii.
Ta tragedia, jak i inne scenki rodzajowe najbardziej wybrzmiewają u J. Haldemana. Najprawdopodobniejsze jest, że to właśnie te sceny bezpośrednio sięgają do jego doświadczeń z Wietnamu. W „Wiecznej wojnie” widać więcej paraleli między tymi konfliktami, ale ostatecznie jedna dzieje się w kosmosie, druga w Indochinach i tak to zostawmy.
Zostawmy to z powodu przedmowy, która składa się z dwóch, w sumie trzech, części. Jeszcze możnaby przeżyć żartobliwy i bardzo niepasujący tonem wstęp od Johna Scalziego, piszącego satyry o Księżycu z sera lub ciału Boga spadającego do oceanu. Niestety druga część to dwukrotne opowiedzenie przez autora opowieści o trudnościach z wydaniem omawianego tytułu.
Całość wstępu jest ciekawa i mówi nam coś o książce, ale są z tym jeszcze dwa problemy. Po pierwsze jest tu za dużo informacji i lektura całości na raz zwyczajnie męczy. Można spróbować podejść do tej rozbudowanej przedmowy na trzy razy. Po drugie jest tu naprawdę za dużo Wietnamu i tego, jaka to ważna lub kontrowersyjna książka. Dobrze jest to wspomnieć, dać jakieś smaczki, ale w gruncie rzeczy to się powtarza i powtarza, ale nic nowego się nie dowiadujemy. Jest to zwyczajnie frustrujące.
Ostatecznie „Wieczna wojna” prawdopodobnie nie robi takiego wrażenia jak w 1974 roku. Nadal przyjemnie się ją czyta, ale jej wojenny charakter traci nutę świeżości. Z kolei jej fantastyczno naukowy charakter widoczny jest i przez dialog z „Diuną” Franka Herberta (przekonajcie się sami), czy odpowiedź na nią w „Grze Endera” Orsona Scotta Carda, a nawet pewne podobieństwa w kontynuacjach cyklu Fundacji Isaaca Asimova z lat 80. Dlatego ten tytuł najprzyjemniej czyta się nie jako historię o wojnie w Wietnamie, a po prostu porządne militarne science fiction.