Posmak

„Za pomocą jedzenia można opowiadać historie. Nie tylko o kuchni czy składnikach. Da się tworzyć całe życiorysy – ludzi, którzy te dania przyrządzali, zmieniali z biegiem lat, czynili własnymi. Zostawienie po sobie przepisu to sposób, by być zapamiętanym, smakowanym i kochanym nawet po śmierci. Sposób, by żyć wiecznie”.
Podejrzewam, że nie tylko ja tak mam – bardzo często konkretny dźwięk, kolor, zapach czy smak przypomina mi o jakiejś sytuacji czy miejscu, a najczęściej o osobie. To niesamowite, że smak lodów jagodowych kojarzy mi się z nadmorską promenadą, a ryba po grecku z dziadkiem od strony mamy i świętami. Wyobraźnia zaczyna wtedy działać na pełnych obrotach, a wspomnienia zalewają jak fale. Czasem czuję spokój, niekiedy smutek, ale i nieraz twarz sama mi się rozjaśnia w uśmiechu. Z tej przyczyny bardzo byłam ciekawa powieści Darii Lavelle zatytułowanej „Posmak”. Chciałam sprawdzić, co ma do zaoferowania i w którą stronę będzie skręcała wymyślona przez nią historia. Każdy ma przecież swój posmak…

Co byście zrobili, żeby znów zobaczyć kogoś, kogo kochaliście? Żeby odbyć tę ostatnią rozmowę? Przeprosić, wyjaśnić, poprosić o radę? Usłyszeć głos lub śmiech? Za ostatni wspólny posiłek? Konstantin od najmłodszych lat grał z tatą w zgadywanie smaków. Rzadko kiedy przegrywał, ale tragiczna śmierć mężczyzny zakończyła owe zabawy. Jednak w miarę dorastania, w najmniej spodziewanych momentach zaczął czuć na języku różne smaki i nawet jeśli osobiście nigdy nie kosztował potraw, potrafił bardzo dokładnie rozpoznać, z jakich składników i przypraw się składała. Przypadkiem, stojąc przy barze, odkrył, że realizując to, co czuł na języku i podając to osobie, która straciła kogoś bliskiego, jest w stanie sprawić, że zmarły materializował się na czas spożywania posiłku. Postanowił to wykorzystać również i do własnych celów, ponieważ nigdy porządnie nie pożegnał się z ojcem i nie przeprosił za okrutne słowa, które, jak czas pokazał, okazały się tymi wypowiedzianymi po raz ostatni. Tkwiąc więc w wiecznej i niezakończonej żałobie, postanowił pomagać innym. Nie wszystko poszło jednak zgodnie z planem, a z czasem świat zmarłych wyrwał się spod kontroli…

„Jedzenie to życie – jedzenie to miłość. Tak sobie radzą żywi. Tak trwają. To spis treści ich życia”.

„Posmak” to pisarski debiut Darii Lavelle i moim zdaniem pod każdym względem jest to debiut udany. Co prawda muszę przyznać, że nie od razu fabuła porwała mnie w swoje szpony, ale autorka konsekwentnie coraz głębiej wprowadzała mnie w historię, aż w końcu nie chciałam jej już opuścić. Co prawda wyjątkowo nie potrafiłam związać się z żadnym z bohaterów, ale ich losy śledziłam z uwagą i zainteresowaniem. Spodobało mi się pokazanie restauracji od – nomen omen – kuchni. Ujął mnie plastyczny język, a od opisów posmaków pojawiających się na języku niejednokrotnie żołądek dawał o sobie znać. Sama fabuła również była nieszablonowa. Kostia swoimi potrawami stworzył pomost między światami, więc w trudnym temacie, jakim jest przepracowywanie traumy po stracie bliskich, pojawiły się elementy realizmu magicznego, które rozładowywały ciężką atmosferę i wprowadzały nastrój nie smutny, ale refleksyjny.

Zgodnie z powiedzeniem, że dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane, nie wszystko poszło po myśli bohaterów. Każdy ze światów rządzi się swoimi prawami i nie należy w nie ingerować. Zamiast Kostii zazdrościć, współczułam mu, bo przez nieprzepracowaną żałobę większość życia był bardziej związany ze zmarłymi niż z żywymi. Podobało mi się więc główne przesłanie całej lektury – pożegnajmy z szacunkiem zmarłych, niech na zawsze pozostaną w naszych sercach, ale żyjmy dalej i bądźmy sobą, choć nie raz i nie dwa bardzo nas to zaboli.

„Przyszłość to zabawna rzecz. Nigdy nie jest gwarantowana”.

A Wy? Chcielibyście mieć takie zdolności jak Konstantin? A może macie „coś do załatwienia” ze zmarłymi?

Informacje dodatkowe o Posmak:

Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Data wydania: 2026-01-13
Kategoria: Inne
ISBN: 9788383913650
Liczba stron: 440
Tytuł oryginału: Aftertaste
Dodał/a opinię: Anna Szulist

Tagi: Literatura obyczajowo-rodzinna Fabularyzowane mity i legendy