Recenzja książki: Szykuj sanie latem. Syberyjski mesjasz i podróż do kresu rosyjskiego snu o zbawieniu

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Milicjant drogówki Siergiej Torop na początku lat 90-tych XX wieku doznał w trolejbusie objawienia i zrozumiał, że jest zbawicielem. Reportaż Szykuj sanie latem. Syberyjski mesjasz i podróż do kresu rosyjskiego snu o zbawieniu to opowieść o sekcie charyzmatycznego Wissariona oraz złożonej mentalności współczesnych Rosjan.

Szybko Siergiej Torop awansował na rosyjskiego Chrystusa. Rezydował w syberyjskiej tajdze, gdzie założył nazywany Strefą Kościół Ostatniego Testamentu. Ustosunkowując się do wydarzeń z tym związanych, Jędrzej Morawiecki pisze o swoich pobytach w Strefie, gdzie obserwował funkcjonowanie grupy omamionej wizją lepszego świata. Przywołuje postać pułkownika Wydziału Spraw Wewnętrznych Nikołaja Polikarpowicza. Pokazuje codzienne życie w Strefie. Dociera do szkolnego programu nauczania całkowicie pomijającego wojny, rewolucje, eksploatacje złóż i wszystko to, co wiąże się z przemocą: traktując każdy krzyk jako emisję negatywnej energii, program utwierdza w przekonaniu, że Strefa, miejsce całkowicie bezpieczne, jest biegunem duchowości. Nie brak w lekturze etycznych dylematów związanych z wstępowaniem do grup wyznaniowych, opisów spotkań autora z Wissarionem oraz szczegółów dotyczących poszukiwania pamiętających początki wspólnoty świadków, którzy orientując się w jej działalności, sporo wiedzą o przyczynach rozpadu.

Publikacja Wydawnictwa Znak portretując życie w sekcie, ogarnia szerszym spojrzeniem współczesną Rosję. Treści oparte w dużej mierze na autentycznych relacjach świadków (niektórzy anonimowi) przedstawiają codzienne życie wspólnoty, założenia, układy, zależności i skandale, a także opisują nastroje i działania po aresztowaniu Wissariona, który usłyszawszy zarzut nielegalnej agitacji religijnej oraz wyrządzania szkody na zdrowiu psychicznym i finansach wyznawców, skazany został na dwanaście lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Treść obrazują dobrze opisane czarno-białe fotografie autorstwa Filipa Łepkowicza oraz Macieja Skawińskiego. Pomocą służą przypisy końcowe i bibliografia zawierająca prace własne Jędrzeja Morawieckiego oraz teksty innych autorów.

Refleksyjny reportaż Szykuj sanie latem. Syberyjski mesjasz i podróż do kresu rosyjskiego snu o zbawieniu, pokazując cienką granicę między wiarą a manipulacją, przejmuje niełatwą treścią.

Tagi: Reportaż i dziennikarstwo śledcze