Recenzja książki: Tajemnica Nieśmiertelności

Recenzuje: Danuta Awolusi

Olga Cyrek w książce Tajemnica Nieśmiertelności rozkłada na części jedno z najbardziej podstawowych pytań, jakie człowiek sobie zadaje: czym jest śmierć i czy w ogóle dotyczy ona tego, co w nas najważniejsze?

Autorka zaczyna od uporządkowania pojęć, co jest ważne, bo już na poziomie języka i definicji poruszamy się po gruncie niepewnym. Świadomość, dusza, umysł, życie, materia – te słowa przez wieki różnie definiowano. Oczywiście pojawia się także próba wyjaśnienia pojęcia samej nieśmiertelności. Olga Cyrek prowadzi czytelnika przez różne tradycje myślowe, od starożytności po współczesność, pokazując, jak zmieniało się podejście do nieśmiertelności i czym ona w ogóle mogłaby być.

Za punkt wyjściowy możemy uznać świadomość, która jednak nie jest produktem mózgu, ale czymś pierwotnym wobec materii. W tej perspektywie świat nie jest zbiorem obiektów fizycznych, które przypadkiem zaczęły myśleć, ale raczej strukturą, w której świadomość stanowi podstawę istnienia.

Olga Cyrek tłumaczy między innymi panpsychizm – pokazuje tę koncepcję jako jedną z możliwych odpowiedzi na pytanie o naturę rzeczywistości. Jeśli świadomość przenika wszystko, to nie ma wyraźnej granicy między tym, co żywe i nieożywione. Każdy poziom istnienia posiada pewien stopień doświadczania. Rzeczywistość nie jest wtedy martwą strukturą, ale czymś, co w pewnym sensie wie, że istnieje.

Z tym wiąże się kolejna teza: Wszechświat jako jeden byt, całość, która ma zdolność do poznawania samej siebie. Autorka opisuje tę ideę jako Nadświadomość. Jednostkowe świadomości nie są w tym ujęciu odrębne, są raczej fragmentami większej całości, która przejawia się w różnych formach.

Ta książka nie traktuje jednak wyłącznie o zagadnieniach z obszaru filozofii. Pojawiają się wątki naukowe; odniesienia do fizyki kwantowej, teorii informacji, a także do biologii i genetyki. Rozważania o DNA, starzeniu się organizmu czy możliwościach jego regeneracji to próba zrozumienia, czym jest życie jako proces. Wydłużanie życia biologicznego nie jest równoznaczne z nieśmiertelnością. Organizm podlega procesom, których nie da się całkowicie zatrzymać. Można je spowolnić, można je opóźnić, ale nie można ich unieważnić. W tym sensie ciało pozostaje ograniczone. Możemy jednak zadać sobie inne, ciekawe pytanie: czy śmierć dotyczy tylko ciała? Jeśli świadomość nie jest jego produktem, to czy w ogóle może umrzeć? Olga Cyrek zamiast dawać odpowiedzi, pokazuje możliwości. Przykładowo jedna z nich zakłada, że śmierć jest jedynie zmianą formy doświadczenia. Inna – że jest ona wynikiem ograniczeń naszego poznania.

Tajemnica Nieśmiertelności to książka niezwykle bogata i gęsta. Traktuje o teorii multiwersum, o hipotezie świata jako projekcji, o granicach ludzkiego poznania, o tym, jak połączyć ze sobą różne elementy tej układanki. Czy poszukiwanie sensu nieśmiertelności ma w ogóle sens? Czy śmierć jest końcem, czy tylko zmianą formy? A to zaledwie kilka zagadnień, które Olga Cyrek zdecydowała się poruszyć.

Myślę, że każdy, kto zastanawia się nad powyższymi kwestiami oraz szuka balansu między cielesnością i duchowością, znajdzie w tej książce właściwie wszystko. Tylko ostrzegam: głód wiedzy wzrasta!

Tagi: popularnonaukowe