Recenzja książki: Nieocalony. Tadeusz Borowski. Biografia

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Uznawany za jednego z najzdolniejszych poetów pokolenia Kolumbów, Tadeusz Borowski pod wieloma względami wzbudza mnóstwo emocji. Dlaczego? Treść książki Nieocalony. Tadeusz Borowski. Biografia wyjaśnia, co zniszczyło jego wiarę w człowieka do tego stopnia, że prawdą stała się opinia: zobaczył zbyt wiele, by żyć tak jak inni.

Czteroczęściowa biografia przedstawia kontrowersyjną osobowość Tadeusza Borowskiego. Rozpoczynając od informacji dotyczących miejsca jego urodzenia, Marta Byczkowska-Nowak najpierw pokazuje Żytomierz, gdzie urokliwe bulwary od wieków były świadkami historycznych wydarzeń, a następnie wprowadza odbiorców w życie stolicy lat trzydziestych XX wieku, przeciwstawiając garstce bogatych warszawską biedotę. Pisze autorka o dzieciństwie i młodości Borowskiego, kiedy to musiał zamieszkać w bursie, a dzięki silnej chęci nauki znalazł się w jednym z najbardziej elitarnych warszawskich gimnazjów. Wspomina intensywny, choć krótki związek z ideologią komunistyczną oraz trudach życia w wojennej Warszawie, alarmach, łapankach i masowych aresztowaniach, tajnych kompletach, konspiracyjnych pismach oraz studiach polonistycznych na tajnym Uniwersytecie Warszawskim (w prywatnych mieszkaniach profesorów i studentów). Pisze o zacieśnianiu starych znajomości i nawiązywaniu nowych przyjaźni, o zakończonym małżeństwem uczuciu do Marii Rundo oraz skłonnościach samobójczych. Wiele miejsca poświęca również rzeczywistości obozowej Auschwitz i Dachau oraz życiu po wyzwoleniu.

Biograficzna treść publikacji Wydawnictwa Znak kreśli portret człowieka o katastroficznym światopoglądzie, ideologicznie uwikłanego w XX-wieczne totalitaryzmy, a także pozwala prześledzić losy jego budzącej kontrowersje twórczości, która obecnie uznawana jest za wybitne świadectwo XX wieku. Tekst uzupełniają wkładki z czarno-białymi zdjęciami (wykaz źródeł na końcu książki). Pomocą służą opatrzone obszernymi komentarzami fragmenty utworów literackich Borowskiego, wyjaśniająco-bibliograficzne przypisy końcowe, szczegółowa bibliografia (artykuły prasowe, literatura piękna, wspomnienia, biografie, opracowania, publikacje elektroniczne, filmografia, źródła archiwalne) oraz alfabetyczny indeks.

Książka Nieocalony. Tadeusz Borowski. Biografia, wzbogacając wiedzę czytelnika o nieznane dotychczas szczegóły, stanowi wgląd w życie człowieka rozczarowanego i samotnego, którego twórczość, pełna pesymizmu, pokazuje głębię jego życiowych doświadczeń.

Tagi: biografie