Recenzja książki: Wanda Telakowska. Królowa polskiego wzornictwa

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Niedoceniane przez lata na arenie międzynarodowej polskie wzornictwo, charakteryzujące się zdobywającym coraz większe uznanie designem. Tytułowa bohaterka książki Wanda Telakowska. Piękno dla wszystkich, czyli jak powstało polskie wzornictwo powojenne – słusznie uznawana jest za najważniejszą postać w omawianej dziedzinie, twórczynię i wykonawczynię zarazem, która gotowa była zrobić wszystko, by dać ludziom piękno na co dzień.

By przedstawić we Wstępie (w ogólnym zarysie) dzieło legendy polskiego wzornictwa, Katarzyna Rzehak prowadzi do kuźni wzorów – otwartego w 1950 roku Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, gdzie powstawały najlepsze projekty drugiej połowy XX wieku, projekty różnorodnych kalibrów: od przystosowanych do dziecięcych rączek naczyń ceramicznych po kabiny ciężarowego Stara. Sięgając czasów dzieciństwa Wandy, autorka prowadzi do jej domu rodzinnego i podkreśla rolę ojca, któremu Wanda zawdzięcza wiarę w sens zmiany. Pisze o nauce w warszawskiej szkole Platerek, studiach w Akademii Sztuk Pięknych oraz plenerowych zajęciach. Wspomina miłosne fascynacje i rozterki oraz sukcesy graficzne i towarzyskie. Opowiada o znajomościach Wandy, które niejeden raz okazywały się przydatnymi oraz jej bliskich relacjach z Jarosławem Iwaszkiewiczem. Są także wspomnienia trudne, bo dotyczące powstania warszawskiego, ucieczki pod Tatry, pierwszych miesięcy po wojnie oraz niełatwych początków artystycznej działalności, zwłaszcza usilnych nalegań, by nauczanie wzornictwa włączone zostało w zakres wyższych uczelni artystycznych.

Publikacja Wydawnictwa Marginesy, opierając się na wspomnieniach, listach, artykułach, wierszach oraz innych tekstach wcześniej niepublikowanych, przedstawia Wandę Telakowską – kobietę pewną siebie, o buntowniczym charakterze oraz umiejętności samodzielnego myślenia; kobietę wytrwale dążącą do celu, wyznaczającą trendy i kanony piękna; kobietę, pod której sterami polskie wzornictwo przeżywało swoją złotą erę. Publikacja pokazuje również, jak bardzo wyboista była droga do tego, by składające się na polski design prostota, funkcjonalność, estetyka, tradycja, unikalne koncepcje oraz innowacyjne projekty spotkały się z należytym uznaniem w Polsce i na świecie. Przy tytułach rozdziałów zapisano rok lub lata, co pozwala osadzić opisywane wydarzenia w czasie. Bogatą treść uzupełniają wyczerpująco opisane czarno-białe oraz kolorowe zdjęcia (wykaz źródeł na końcu książki). Pomocą służą oznaczone * dolne przypisy wyjaśniające i końcowe bibliograficzne oraz bibliografia (archiwa, publikacje książkowe, prasa i biuletyny, źródła internetowe).

Książka Wanda Telakowska. Piękno dla wszystkich, czyli jak powstało polskie wzornictwo powojenne jest skarbnicą wiedzy o niezwykle kreatywnym życiu kobiety-legendy.

Tagi: Wzornictwo przemysłowe i sztuka użytkowa Biografie artystów i ludzi show biznesu