Chirurg na wojnie. Zapiski z piekła frontu wschodniego

Killian zabrał mnie do świata, który zarówno budzi grozę, jak i powoduje, że chciałoby się odwrócić od treści głowę i wyłączyć wyobraźnię. Książka to absolutnie nie jest zbiór zapisków heroizmu, bohaterstwa, czy jakiejś kronikarskiej relacji z frontu, to bardziej spektakl systemowego barbarzyństwa ukazanego oczyma człowieka, z który z powołania powinien ratować, a życie to zweryfikowało i zazwyczaj podtrzymywał życie, a najczęściej było obserwatorem śmierci.

Hans Killianchirurg i medyk Wermachtu, będąc w centrum wydarzeń, rozprawia się z mitem III Rzeszy, która miała być armią gotową do podboju świata, okazuje się, że miała elementarne braki w możliwości zapewnienia opieki medycznej swoim żołnierzom. Wspomnienia autora pokazują brud, brak empatii i totalny chaos, który panował na froncie. Opis praktyk medycznych bardziej przypominał średniowieczne znachorstwo niż fachową pomoc medyczną, a wszechobecne ignorowanie objawów, praca w ekstremalnie trudnych warunkach robi niesamowite wrażenie.

Na uznanie zasługuje postawa autora, który przynajmniej tak wynika z jego opowieści, nie był bezrefleksyjnym trybem wykonującym rozkazy, a bardziej sumieniem i ostoja moralności w bezwzględnym świecie. Jego bunt wobec rozkazów, krytyka dowódców i sprzeciw wobec nieludzkim praktykom na froncie tylko potęguje obraz panującego tam chaosu. Książka ma w sobie dla mnie taki wydźwięk jak w bezwzględnym świecie zachować kompas moralny i nie stracić resztek człowieczeństwa, gdy obok panoszy się bestialstwo.

Na mnie to studium ludzkiej wytrzymałości zrobiło spore wrażenie, zwłaszcza że autor nie próbuje nikogo i niczego wybielać, a dodatkowo nie ucieka od trudnych pyta i dotyka zagadnień na temat odpowiedzialności, winę i lojalności, która na froncie jest bezcenna.

,,Chirurg na wojnie" doświadcza zarówno psychicznie i emocjonalnie, momentami jest bolesna, niekomfortowa i niedająca prostych i klarownych odpowiedzi. Killian ukazuje też, jak decyzje podejmowane setki kilometrów od centrum wydarzeń mogą mieć fatalne skutki.
To jedna z tych książkę, która po przeczytaniu na pewno w każdym zostawi ślad.