Matylda

„Matylda” autorstwa Mary Shelley powstała w latach 1819 - 1820 i przez długi czas pozostawała nieopublikowana. Po raz pierwszy została wydana dopiero w 1959 roku, a polscy czytelnicy doczekali się jej przekładu dopiero niedawno. To pierwsze polskie wydanie, w tłumaczeniu Anny Dzierzgowskiej, pozwala poznać jedno z najbardziej osobistych i poruszających dzieł autorki znanej przede wszystkim z powieści  „Frankenstein”.

Bohaterką opowiadania jest Matylda, wychowywana z dala od ojca młoda kobieta, która po latach odzyskuje z nim kontakt. Ich relacja staje się osią historii poruszającej temat samotności, straty i uczuć wykraczających poza społeczne normy.

Jako miłośniczka literatury gotyckiej bardzo doceniłam klimat tego opowiadania. Od lat darzę twórczość Mary Shelley sentymentem za sprawą „Frankensteina”, dlatego z dużym zainteresowaniem sięgnęłam również po „Matyldę”. Największe wrażenie zrobił na mnie temat utworu. Motyw kazirodztwa nie należy do często poruszanych w literaturze XIX wieku, a autorka podjęła go w sposób niezwykle wyważony. Zamiast dosłowności otrzymujemy niedopowiedzenia i sugestie, które moim zdaniem działają na korzyść opowieści. Dzięki temu historia zachowuje atmosferę tajemnicy i niepokoju, tak charakterystyczną dla literatury gotyckiej.

Matylda okazała się bohaterką złożoną i wielowymiarową. Przede wszystkim jednak jej los wzbudził we mnie współczucie. To właśnie ta emocja towarzyszyła mi przez większą część lektury. Mary Shelley pokazuje ludzką naturę w sposób zawoalowany, nie podając wszystkiego wprost, ale pozostawiając czytelnikowi przestrzeń do własnych refleksji.

Styl autorki, choć momentami wymagający, wydał mi się jednocześnie niezwykle poetycki. Mimo dziewiętnastowiecznej formy opowiadanie czytało się płynnie, do czego z pewnością przyczyniło się udane tłumaczenie Anny Dzierzgowskiej.

Na uwagę zasługuje również okładka wykorzystująca obraz pt. „Ofelia” pędzla Johna Everetta Millais’a. Choć dzieło to nawiązuje do bohaterki „Hamleta”, dostrzegłam interesujące powiązania pomiędzy jego symboliką, a historią Matyldy. Szczególnie znacząca wydała mi się symbolika kwiatów, których tradycyjne znaczenia można odnieść do cech i losów głównej bohaterki.

Gdybym miała wskazać element, który chciałabym zobaczyć bardziej rozwinięty, byłby to motyw przyjaźni Matyldy z Woodville'em. Uważam, że relacja ta miała potencjał, by odegrać jeszcze większą rolę w opowieści.

„Matyldę” poleciłabym przede wszystkim miłośnikom literatury gotyckiej oraz osobom, które nie boją się trudnych i kontrowersyjnych tematów. Miłośnikom twórczości Elizabeth Gaskell z pewnością styl pisania Mary Shelley przypadnie do gustu.

To opowiadanie pełne tajemnicy, emocji i niedopowiedzeń. Jeśli jednak ktoś nie przepada za takim klimatem lub oczekuje bardziej bezpośredniego sposobu prowadzenia narracji, może nie odnaleźć się w tej historii. Dla mnie była to bardzo udana lektura i kolejne wartościowe spotkanie z twórczością Mary Shelley. Gorąco polecam!