Słodka choroba

Patricia Highsmith urzekła mnie kreacją Toma Ripleya i sprawiła, że o jego przygodach mogłabym czytać godzinami. Ciekawa, czym jeszcze może zaskoczyć mnie autorka, która tworzy tak wspaniałe portrety psychologiczne bohaterów, sięgnęłam po powieść pt. „Słodka choroba”, która ukazała się w ofercie Oficyny Literackiej Noir sur Blanc, w przekładzie Urszuli Gutowskiej i po raz kolejny się nie zawiodłam.

David Kelsey to przeciętny mężczyzna, uczciwie pracujący i pomieszkujący w skromnym pokoju hotelowym, o nieskalanej opinii i wielkich planach na przyszłość, które zniweczyć może zamążpójście jego ukochanej Annabelli. Żyjąc w iluzji rzeczywistości, wykreowanej na własne potrzeby, David (a może William Neumeister?) jest przekonany, że jeszcze nie wszystko stracone. Wystarczy tylko przedsięwziąć pewne kroki, które zagwarantują mu powodzenie. A może właśnie one zniszczą mu życie?

Kolejna fenomenalna kreacja głównego bohatera, ogarniętego szaleńczą miłością i niepokojącą obsesją na punkcie Annabelli, niemal od pierwszej strony robi wrażenie na czytelnikach. Podwójne życie prowadzone przez Davida, jego pochopnie podjęte decyzje, odraza względem tych, którzy go kochają i jednoczesne pragnienie bycia kochanym prowadzą go na skraj wyczerpania fizycznego i psychicznego, odbierają zdolność logicznego myślenia i czynią ofiarą własnych błędów, choć ofiar jest w tej prozie znacznie więcej.

W trakcie lektury byłam zachwycona klimatem schyłku lat 50. XX wieku na amerykańskich przedmieściach, ogromną ilością listów przeciążonych wprost ładunkiem emocjonalnym i pewnymi rozwiązaniami fabularnymi, których czytelnik absolutnie nie mógłby się spodziewać. Kelsey to intrygujący szaleniec, którego tyleż podziwiamy, co nienawidzimy, a momentami jesteśmy nawet gotowi mu współczuć, choć on sam nie ma w sobie ani krzty empatii.

Biorąc do ręki prozę Highsmith warto pamiętać, że nie znajdziecie tu wartkiej akcji czy spektakularnych scen, za to nie brak w niej pierwszorzędnych bohaterów o niebywałej inteligencji i wyraźnych zaburzeniach psychicznych. Nic tylko oddać się… lekturze, rzecz jasna. 😉

Czy miłość może doprowadzić do szaleństwa? To zagadnienie znane w literaturze od wieków, uniwersalne wręcz, a ciągle pozostawiające pole do stworzenia czegoś ciekawego... Z tego motywu w połowie XX wieku skorzystała Patricia Highsmith, kiedy tworzyła "Słodką chorobę". Jest to powieść wydana w 1960 roku i o tej dacie podczas lektury należy pamiętać, gdyż odbiega od standardów tego, co teraz uważamy za thriller psychologiczny. A jednak bardzo wiele z tego podgatunku zawiera. Jest to opowieść, którą poznajemy z perspektywy Davida od kilku lat zakochanego w Annabelli. Annabelli, która właśnie wyszła za kogoś innego... David jednak uważa, że ostatecznie to jego żoną zostanie i wokół tego założenia buduje swój świat. Tego jednak nikt o nim nie wie, gdyż od poniedziałku do piątku mieszka w pensjonacie i pracuje w lokalnej fabryce jako zdolny i poważany chemik. Tylko weekendy spędza w inny sposób niż wszystkim wokół mówi... Autorka od samego początku bawi się czytelnikiem, prowadzi z nami grę - grę pozorów, grę, w której to, co rzeczywiste miesza się z tym, co irracjonalne. Atmosfera niepokoju panuje w powieści od początku, choć typowego dla współczesnego thrillera napięcia nie ma w niej wiele - opiera się przecież tylko na nieprzewidywalności Davida. Tak naprawdę jest to smutny obraz człowieka pogrążającego się w obsesji, który z każdym kolejnym krokiem posuwa się dalej, coraz mocniej przekraczając linię tego, co społecznie dozwolone i akceptowane. Dla współczesnych odbiorców ważne jest też samo tło powieści - reakcje społeczeństwa, warunki życia i funkcjonowania w Ameryce końca lat 50-tych są frapujące, bo przecież tak różne od naszych, mimo że dzieli nas tylko 65 lat. Polecam tym, którzy lubią dopracowane, frapujące kreacje psychologiczne i nie boją się spokojnie prowadzonych powieści.