Zanim zaufasz AI, poznaj jej ograniczenia
Rewolucja w medycynie i niezawodne strategie biznesowe - rozwojowi sztucznej inteligencji towarzyszą liczne obietnice. Coraz częściej kluczowe decyzje banków, sądów czy instytucji pomocy społecznej oparte są na algorytmach. Czy słusznie?
Autorzy - uznani eksperci w dziedzinie AI - sprawdzają, kiedy sztuczna inteligencja naprawdę działa, a kiedy jest tylko marketingowym chwytem. Predykcyjna AI ma za zadanie oszacować ryzyko recydywy czy przewidzieć wybuch pandemii, ale często okazuje się nieskuteczna i prowadzi do błędnych decyzji. Generatywna AI dostarcza pozornie atrakcyjnych treści w kilka sekund, lecz równie szybko może szerzyć dezinformację. Narzędzia moderujące wykorzystywane w mediach społecznościowych nie zawsze potrafią odróżnić realne zagrożenia od niewinnych postów.
Problem nie leży wyłącznie w technologii. Polega on także na projektowaniu i wdrażaniu systemów przez firmy oraz publiczne instytucje często bez odpowiedniej kontroli społecznej. Skuteczne regulacje prawne i zrozumienie słabych punktów AI pozwolą unikać tych pułapek i racjonalnie wykorzystać jej potencjał.
Czy wiesz, że:
aby zwiększyć swoje szanse w procesie rekrutacji, kandydaci dopisują w CV białą czcionką nazwy prestiżowych uczelni niewidoczne dla ludzi, ale czytelne dla algorytmów? holenderskie narzędzie do wykrywania wyłudzeń zasiłków przyczyniło się do niesłusznego oskarżenia około 30 tysięcy rodzin? YouTube usunął nagrania partii szachów, bo algorytm odczytywał frazy w stylu ,,White is better" jako rasistowskie komentarze?W przeciwieństwie do wyznawców nieskończonej mocy AI, podsycających medialny szum wokół tej technologii, Arvind Narayanan i Sayash Kapoor nie wyolbrzymiają lęków przed sztuczną inteligencją. Trzeźwo rozprawiają się z szarlatanerią AI i z tymi, którzy chcą przekonać świat, że powinniśmy paść na kolana przed potęgą innowacji. Ta publikacja pozwala zdystansować się od strachu przed AI i nadmiernego entuzjazmu wobec niej. To pierwszy krok, by wymagać od twórców technologii rozwiązań naprawdę potrzebnych i rzeczywiście działających.
Sylwia Czubkowska, autorka książki Bóg techy, współautorka podcastu TOK FM Techstorie
W czasach gdy o sztucznej inteligencji mówi się niemal wyłącznie w kategoriach przełomu i nieuchronnej rewolucji, ta książka działa jak zimny prysznic. Pokazuje, że granica między realną innowacją a technologicznym kuglarstwem bywa cienka, a krytyczne myślenie jest dziś równie ważne jak kompetencje techniczne. Potrzebujemy więcej takich otrzeźwiających głosów.
dr hab. Aleksandra Przegalińska, prof. ALK, prorektorka ds. innowacji i AI na ALK, Senior Research Associate, Harvard University
Uczciwe spojrzenie na naturalne limity AI. Pozycja napisana przystępnym językiem przez kompetentnych naukowców, oparta na konkretnych przykładach. To lektura obowiązkowa w erze powszechnej fascynacji tymi technologiami.
prof. dr hab. Piotr Jerzy Durka, durka.info ; Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki
Zrozumiały i praktyczny poradnik, napisany z tak potrzebną dozą sceptycyzmu, pomoże czytelnikom dostrzec największe zagrożenia przesłonięte przez całe zamieszanie wywołane przez AI.
Kate Crawford, autorka książki Atlas sztucznej inteligencji. Władza, pieniądze i środowisko naturalne (Bo.wiem, 2024)
Arvind Narayanan jest profesorem informatyki na Uniwersytecie Princeton oraz dyrektorem tamtejszego Center for Information Technology Policy (Ośrodka Regulacji Technik Informatycznych). Nadzorował również prowadzony na tym uniwersytecie Web Transparency and Accountability Project (Program Przejrzystości i Odpowiedzialności Internetowej), badający, w jaki sposób firmy gromadzą oraz wykorzystują dane osobowe. Jako jeden z pierwszych wykazał obecność stereotypów kulturowych w uczeniu maszynowym. Narayanan jest laureatem Presidential Early Career Award for Scientists and Engineers (PECASE).
Sayash Kapoor jest doktorantem Center for Information Technology Policy (Ośrodka Regulacji Technik Informatycznych) Uniwersytetu Princeton, gdzie bada wpływ AI na społeczeństwo. Wcześniej zajmował się sztuczną inteligencją zarówno komercyjnie, jak i naukowo - w Facebooku, na Uniwersytecie Columbia oraz na Politechnice Federalnej w Lozannie. Jest laureatem nagrody ACM FAccT za najlepszy artykuł naukowy i zdobywcą specjalnego wyróżnienia na konferencji ACM CSCW.
Wydawnictwo: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Data wydania: 2026-05-25
Kategoria: Biografie, wspomnienia, listy
ISBN:
Liczba stron: 400
Tytuł oryginału: AI Snake Oil: What Artificial Intelligence Can Do, What It Can't, and How to Tell the Difference
Przeczytane:2026-06-14, Ocena: 5, Przeczytałam, Przeczytaj tyle, ile masz wzrostu – edycja 2026, Wyzwanie - wybrana przez siebie liczba książek w 2026 roku, 12 książek 2026, 26 książek 2026, Insta challenge. Wyzwanie dla bookstagramerów 2026, 52 książki 2026, 2026,
"Sztuczna inteligencja. Złudne obietnice, realne możliwości" to propozycja dla fanów nowoczesnych technologii, branży IT, serii #nauka, literatury wszelakiej i tych, którzy po prostu lubią wiedzieć, co się wokół nich dzieje.
"Sztuczna inteligencja. Złudne obietnice, realne możliwości" - ten tytuł zdradza naprawdę wiele, gdyż autorzy bez zbędnych ceregieli pokazują największe słabości sztucznej inteligencji i konsekwencje, jakie niesie bezrefleksyjne jej wykorzystanie. Obnażają błędy, jakich dopuszczają się nie tylko prywatne firmy, ale także instytucje państwowe. Korzystając z dostępnych możliwości (m.in. działalności sygnalistów prawdziwych gigantów), przedstawiają działania wielkich firm, które nie zawsze chcą ulepszać swoje produkty lub działać w dobrej wierze, ponieważ wolą ślepo gonić za pieniądzem napędzanym algorytmami.
Korzystając na co dzień z różnych narzędzi, nie zawsze zdajemy sobie sprawę z tego, że wchodzimy w interakcje ze sztuczną inteligencją. Coraz powszechniejsze boty wspierają nas w codziennych zadaniach. Przygotowując tekst, film lub zdjęcie, które chcemy zamieścić w mediach społecznościowych, korzystamy z narzędzi polepszających ich jakość. Umawiamy wizyty, składamy zamówienia lub reklamacje. Gdzie jednak jest granica, której nie powinniśmy przekroczyć? Tam, gdzie przy użyciu sztucznej inteligencji trzeba skazać kogoś za przestępstwo, albo zdecydować czy wypuścić skazanego, bo dobrze rokuje? A czy wezwanie policji przy równoczesnym zablokowaniu ojcu maila, telefonu, dostępu do kont bankowych itp. dlatego, że w ramach konsultacji medycznej przesłał lekarzowi zdjęcie okolic intymnych swojego dziecka, bo zaszła taka potrzeba to nie przesada? O ile sprawa z policją została wyjaśniona, to cała reszta przepadła, bo jakiś algorytm zaklasyfikował to jako pornografia dziecięca. I o ile sam filtr okazał się świetny pod tym względem (co warto docenić), to brak możliwości przywrócenia dostępów do własnego numeru telefonu, kontaktów mailowych, środków bakowych, korespondencji służbowej, rodzinnych zdjęć z kilku lat gromadzonych na dysku jest mimo wszystko nieadekwatne do sytuacji, która została przecież wyjaśniona z policją.
Przedstawienie konkretnych korzyści i możliwości, jakie niesie wykorzystywanie sztucznej inteligencji oraz wskazywanie, przy czym jeszcze jest naprawdę dużo pracy, jest niewątpliwie cenną wiedzą. Autorzy zwracają uwagę, na co powinniśmy uważać i zwracać uwagę, by nie popadać w hurraoptymizm tylko dlatego, że kilka razy usłyszeliśmy lub przeczytaliśmy pozytywną opinię na jakiś temat. Przestrzegają przed ewentualnymi błędami osób decyzyjnych i odpowiedzialnych za finanse, bezpieczeństwo, ale i zdrowie rzesz ludzi.
Jestem świeżo po lekturze i choć książka wymaga sporo uważności i refleksji to uważam, że naprawdę warto po nią sięgnąć, by mieć świadomość zarówno zalet i wad, jak i tego, co na ten moment jest jeszcze dla nas raczej w sferze marzeń i złudnych wyobrażeń w temacie sztucznej inteligencji.
Za egzemplarz recenzencki i porcję wartościowych informacji dziękuję Wydawnictwu Bo.wiem.
#SztucznaInteligencja #AI #NowoczesneTechnologie #IT #Prezent #NaPrezent #LekturaNaCzasie #SeriaNauka #Nauka