Toń

Prusy Wschodnie to miejsce, w którym od zawsze mieszały się kultury. "Toń" to próba opowiedzenia historii tego miejsca i ludzi, którzy tam mieszkali i nadal mieszkają. Niektórzy przypadkiem, niektórzy przesiedleni, zmuszeni.
Szczerze mówiąc historie dawniejsze były ciekawsze, ta współczesna nieco mnie męczyła. Całość oceniam jednak dobrze.
To ważna i potrzebna powieść.

Rzadko zdarza mi się, żeby książka aż tak mną wstrząsnęła. ,,Toń" Ishbel Szatrawskiej to lektura, która pochłonęła mnie całkowicie i zostawiła z sercem pełnym sprzecznych uczuć. Z jednej strony poczułam głęboką nostalgię za czymś, czego nigdy nie znałam, a z drugiej - niemal fizyczny ból, który towarzyszył brutalnym losom jej bohaterów. To nie jest łatwa opowieść, ale niezwykle potrzebna.

Sercem tej historii jest warmiński dom. To coś więcej niż budynek. To w nim spotkali sie ludzie, których losy wojny splątały się w nierozerwalny węzeł, niekoniecznie dla nich wygodny. Autorka z niezwykłą wrażliwością prowadzi nas przez codzienność bohaterów, którzy już odeszli, by za chwilę cofnąć nas do ich wojennych i powojennych zmagań. Każdy z nich dźwigał bagaż przeszłości, którą musiał porzucić. Uciekając przed frontem, szukali nie tylko dachu nad głową, ale przede wszystkim nadziei.

Jednak koniec wojny, na który tak czekali, nie przyniósł upragnionego wyzwolenia. Przyniósł za to nową falę bólu, strachu i traum, które osiadły w murach tego domu na zawsze. Szatrawska nie boi się pisać o trudnych tematach - o gwałtach, szabrze i zakłamywaniu własnej tożsamości, by przetrwać. Opowiada o świecie, gdzie zwycięzcy nie zawsze są triumfatorami, a przegrani muszą żyć dalej z ciężarem wstydu i straty.

,,Toń" to powieść o ranach, które nigdy się nie goją, i o milczeniu, które staje się dziedzictwem. Czujemy, jak przeszłość pulsuje pod skórą współczesnych bohaterów, jak determinuje ich wybory i relacje. To opowieść o tym, jak historia regionu - ziemi, na której mieszały się losy Polaków, Niemców, Mazurów i Litwinów - staje się osobistą historią rodziny